ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Γιατί η Τουρκία έβαλε στο μάτι το Καστελλόριζο

news room 6 λεπτά ανάγνωση

Το Καστε­λό­ριζο και το σύμπλεγμα των νήσων του, έχει κορυ­φαία στρα­τη­γική σημασία για τη δια­μόρ­φωση και διεκ­δί­κηση των δικαίων της Ελλάδας για υφα­λο­κρη­πίδα και καθο­ρι­σμό Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης (ΑΟΖ), σύμφωνα με τις αρχές και τους κανόνες του Διε­θνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασ­σας (1982).

Έχει, επίσης, εξίσου τερά­στια γεω­πο­λι­τική σημασία όχι μόνο για την Κυπριακή Δημο­κρα­τία αλλά και για την ευρύ­τερη περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου. Ειδι­κό­τερα για την Κύπρο, το σύμπλεγμα της Μεγί­στης που απο­τε­λεί το ανα­το­λι­κό­τερο σύνορο της Ελλάδας, δίνει με βάση το Δίκαιο της Θάλασ­σας το δικαί­ωμα στην Αθήνα να προ­χω­ρή­σει σε καθο­ρι­σμό ΑΟΖ η οποία θα εφά­πτε­ται με την κυπριακή.

Αυτό έχει τερά­στια σημασία όχι μόνο για τις δύο χώρες, αλλά και για την Τουρκία κάτι που το γνω­ρί­ζει. Η Άγκυρα μέσα από τη γνώριμη προ­σέγ­γισή της ως προς την ερμη­νεία του Διε­θνούς Δικαίου σύμφωνα πάντα με τα συμ­φέ­ρο­ντά της, ισχυ­ρί­ζε­ται ότι το Καστε­λό­ριζο και το νησιω­τικό του σύμπλεγμα (όπως και για όλα τα νησιά) δε δια­θέ­τει υφα­λο­κρη­πίδα και κατ’ επέ­κταση δεν επη­ρε­ά­ζει τους όρους προσ­διο­ρι­σμού της ελλη­νι­κής και τουρ­κι­κής ΑΟΖ. Οι Τούρκοι, μέσα από μια κατά το δοκούν συρραφή αρχών και κανόνων του Διε­θνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασ­σας, το οποίο μάλιστα δεν έχουν καν κυρώσει, επι­κα­λού­νται την αρχή της ευθυ­δι­κίας για τον καθο­ρι­σμό της ΑΟΖ.

Κοινά όρια ελληνικής-κυπριακής ΑΟΖ

Για την ελλη­νική πλευρά το σύμπλεγμα της Μεγί­στης απο­τε­λεί συνέ­χεια των νήσων του Αιγαίου. Ανήκει στα Δωδε­κά­νησα και είναι το ανα­το­λι­κό­τερο τμήμα της ελλη­νι­κής επι­κρά­τειας. Απο­τε­λεί­ται από 19 μεγάλα και μικρό­τερα νησιά, βρα­χο­νη­σί­δες και βράχους. Απέχει 75 ναυτικά μίλια από τη Ρόδο και από 0,5 έως 3 ναυτικά μίλια από τις τουρ­κι­κές ακτές. Τα τρία μεγα­λύ­τερα νησιά του συμπλέγ­μα­τος είναι η Μεγίστη, γνω­στό­τερη ως Καστε­λό­ριζο, η Ρω στα δυτικά της Μεγί­στης και η Στρογ­γύλη (ή Υψηλή), που απο­τε­λεί και το ανα­το­λι­κό­τερο ελλη­νικό έδαφος.

Η σημασία του Καστε­λό­ρι­ζου στη χάραξη της ελλη­νι­κής ΑΟΖ είναι τερά­στια καθώς επι­τρέ­πει τη δια­σύν­δεση της ελλη­νι­κής με την κυπριακή ΑΟΖ. Απλά και μόνο βλέ­πο­ντας τον χάρτη, παρα­τη­ρούμε ότι υπάρχει ένα τόξο από την Κρήτη μέχρι το Καστελ­λό­ριζο που δημιουρ­γεί μια περιοχή “διείσ­δυ­σης” της Ελλάδας στην ανα­το­λική λεκάνη της Μεσο­γείου. Η θαλάσ­σια περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου απο­δί­δει υφα­λο­κρη­πίδα και ΑΟΖ στην Ελλάδα, τόσο λόγω της παρου­σίας του Καστε­λό­ρι­ζου, όσο και λόγω της παρου­σίας της αλυ­σί­δας των νησιών Ρόδου, Καρ­πά­θου και Κρήτης, οι ακτές των οποίων απο­τε­λούν γραμμές βάσης για οριο­θέ­τηση όλων των θαλασ­σίων ζωνών.

Στη δια­μόρ­φωση λοιπόν της ελλη­νι­κής ΑΟΖ κομβικό ρόλο έχει το νησιω­τικό σύμπλεγμα της Μεγί­στης καθότι η συμπε­ρί­ληψη του ή μη, έχει τερά­στιες επι­πτώ­σεις στη χάραξη των ορίων της ΑΟΖ. Με τη συμ­με­τοχή του Καστε­λό­ρι­ζου η ελλη­νική ΑΟΖ επε­κτεί­νε­ται νοτιο­α­να­το­λικά σε τέτοιο σημείο όπου για ένα ικανό διά­στημα εφά­πτε­ται με αυτή της Κύπρου, ενώ σε περί­πτωση μη συμ­με­το­χής, το εύρος της ελλη­νι­κής ΑΟΖ περιο­ρί­ζε­ται σημα­ντικά και επι­τρέ­πει στην Τουρκία να ισχυ­ρο­ποιεί τις διεκ­δι­κή­σεις της σε βάρος της Ελλάδας αλλά και της Κύπρου.

“Αγκάθι” στο υπο­γά­στριο της Τουρ­κίας

Είναι πάγια η τουρ­κική θέση πως τα νησιά δεν δια­θέ­τουν ούτε υφα­λο­κρη­πίδα ούτε έχουν δικαί­ωμα για Απο­κλει­στική Οικο­νο­μική Ζώνη. Στόχος βέβαια ο δια­μοι­ρα­σμός του Αιγαίου κατ’ όπως θέλει και εννοεί η Άγκυρα. Ειδι­κό­τερα όμως γι’ αυτήν, το σύμπλεγμα της Μεγί­στης απο­τε­λεί ένα μεγάλο “αγκάθι” στο υπο­γά­στριό της και μεγάλο εμπόδιο στα σχέδιά της για τη “Γαλάζια Πατρίδα”.

Το 2011, ο Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου είχε δηλώσει ότι “το Καστελ­λό­ριζο βρί­σκε­ται στη Μεσό­γειο”. Συγκε­κρι­μένα είχε πει: “”Οι διε­ρευ­νη­τι­κές επαφές έχουν ρητό στόχο να εξε­τά­σουν όλα τα θέματα που αφορούν τις δια­φω­νίες μας στο Αιγαίο. Επο­μέ­νως, είμαστε επι­κε­ντρω­μέ­νοι κατά προ­τε­ραιό­τητα στο θέμα του Αιγαίου. Ωστόσο, το Καστελ­λό­ριζο βρί­σκε­ται στη Μεσό­γειο. Σε ό,τι αφορά το νησί του Καστελ­λό­ρι­ζου, η Τουρκία έχει βάσιμες νομικές και πολι­τι­κές θέσεις, σε συμ­φω­νία με το διεθνές δίκαιο και τη νομο­λο­γία των διεθνών δικα­στη­ρίων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της Χάγης. Και γνω­ρί­ζουμε ότι η Ελλάδα και η Τουρκία δια­φω­νούν σχετικά με τις θαλάσ­σιες ζώνες στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Άσχετα, όμως, με τη γεω­γρα­φική συνά­φεια ή άλλα θέματα, εμείς θέλουμε να λύσουμε όλες τις δια­φο­ρές μας με την Ελλάδα το συντο­μό­τερο δυνατό”.

Πρό­κει­ται για μία φράση που “επι­ση­μο­ποί­ησε” αυτό που για χρόνια επι­θυ­μούν οι Τούρκοι: Το ότι το Καστε­λό­ριζο δεν βρί­σκε­ται στο Αιγαίο (άρα στην ελλη­νική “δικαιο­δο­σία”), προ­σπα­θώ­ντας έτσι τη συνο­λική απο­δό­μηση του συμπλέγ­μα­τος της Μεγί­στης από τον κύριο ελλη­νικό κορμό.

Κατά την πρό­σφατη κρίση που δημιούρ­γησε η Άγκυρα με το ερευ­νη­τικό “Ορούτς Ρέις”, όλοι μα όλοι οι Τούρκοι αξιω­μα­τού­χοι επι­κα­λού­νταν το πόσο μακριά είναι το Καστε­λό­ριζο από την Ελλάδα και πόσο κοντά βρί­σκε­ται στις τουρ­κι­κές ακτές. Στο ίδιο μήκος κύματος κινού­νται και οι τουρ­κι­κοί ισχυ­ρι­σμοί ότι η Ελλάδα και η Κύπρος, ενώ­νο­ντας τις ΑΟΖ τους και χρη­σι­μο­ποιώ­ντας την υφα­λο­κρη­πίδα του Καστε­λό­ρι­ζου, έχουν στόχο να “φυλα­κί­σουν” την Τουρκία μέσα στα χωρικά ύδατά της.

Εμπόδιο στα τουρ­κικά σχέδια για “Γαλάζια Πατρίδα”

Εκείνο που πρέπει να προ­σέ­ξουμε είναι ότι η Τουρκία δεν έχει θέσει (ακόμα) διεκ­δι­κή­σεις επί του Καστε­λό­ρι­ζου, ωστόσο προ­σπα­θεί να το απο­κό­ψει από τον ελλη­νικό κορμό.

Στο βιβλίο του “Τουρ­κι­κές διεκ­δι­κή­σεις σε Αιγαίο και Ανα­το­λική Μεσό­γειο” (Ειδική Έκδοση Εφη­με­ρί­δας “Καθη­με­ρινή”, 2018) ο καθη­γη­τής Διε­θνούς Δικαίου και της Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής στο Πάντειο Πανε­πι­στή­μιο, Άγγελος Συρίγος, ανα­φέ­ρει ότι “”βασικό σημείο ανα­φο­ράς στην υπο­βό­σκουσα διαμάχη Ελλάδος -Τουρκίας για την Ανα­το­λική Μεσό­γειο φαί­νε­ται ότι θα είναι το νησιω­τικό σύμπλεγμα της Μεγί­στης (Καστε­λό­ριζο). Η Τουρκία όλα τα χρόνια επι­διώ­κει τη διά­κριση του Αιγαίου και της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου διότι θέλει να απο­μο­νώ­σει το νησιω­τικό σύμπλεγμα της Μεγί­στης από τα υπό­λοιπα ελλη­νικά νησιά. Στόχος της Τουρ­κίας είναι να απο­δεί­ξει ότι το Καστελ­λό­ριζο και τα γύρω νησάκια του, απο­τε­λούν “νησιά από τη λάθος μεριά της μέσης γραμμής””.

Όπως σημειώ­νει ο κ. Συρίγος, “τα νησιά αυτά έχουν περιο­ρι­σμένη επήρεια κατά τη χάραξη της μέσης γραμμής. Εάν το νησιω­τικό σύμπλεγμα του Καστε­λό­ρι­ζου απο­μο­νω­θεί από τα υπό­λοιπα νησιά του Αιγαίου, θα εμφα­νί­ζε­ται ως μια μικρή συστάδα νησιών που βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­πες με το υπερ­πολ­λα­πλά­σιο εύρος των τουρ­κι­κών ακτών, ενώ παράλ­ληλα είναι σχεδόν προ­σκολ­λη­μέ­νες πάνω τους. Το μικρό μήκος των ακτών του ελλη­νι­κού νησιω­τι­κού συμπλέγ­μα­τος θα βρί­σκε­ται σε δυσα­να­λο­γία με τις θαλάσ­σιες περιο­χές που θα του απο­δο­θούν με τη μέθοδο της μέσης γραμμής, εν συγκρί­σει με τις τουρ­κι­κές ακτές και τις δικές τους θαλάσ­σιες περιο­χές. Επο­μέ­νως, η Τουρκία θα ζητήσει να απο­δο­θεί στο σύμπλεγμα του Καστελ­λό­ρι­ζου μόνον αιγια­λί­τιδα ζώνη (μάλλον 12 μιλίων, διότι  το Καστελ­λό­ριζο δεν είναι στο Αιγαίο, όπου -κατά την Τουρκία -ισχύουν ειδικές περι­στά­σεις, αλλά στη Μεσό­γειο, όπου ήδη η Τουρκία έχει κηρύξει αιγια­λί­τιδα ζώνη 12 μιλίων). Δεν θα έχει δικαί­ωμα ούτε για υφα­λο­κρη­πίδα ούτε για ΑΟΖ”.

Είναι λοιπόν φανερή η στρα­τη­γική σημασία που έχει το νησιω­τικό σύμπλεγμα της Μεγί­στης για την Ελλάδα αλλά και για την Κύπρο. Με το Καστε­λό­ριζο στην ελλη­νική επι­κρά­τεια, η Ελλάδα έχει κοινά σύνορα στην ΑΟΖ με την Κύπρο. Χωρίς το Καστε­λό­ριζο, η ελλη­νική ΑΟΖ δεν μπορεί να ενωθεί με την κυπριακή και τη θέση της θα την έχει η Τουρκία.

philenews.com

Πηγή: capital.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.