Η καλύτερη απάντηση

Τα ρεπορ­τάζ με τις περι­γρα­φές και τις εικόνες από την Αγία Σοφία, αφότου έγινε τζαμί θλιβερά. Τα σπάνια ψηφι­δωτά έχουν καλυ­φθεί με πανί. Το περί­φημο ψηφι­δωτό της ένθρο­νης Πανα­γίας της Βρε­φο­κρα­τού­σας ψηλά στην αψίδα του ναού, που έβλεπε κανείς μόλις έμπαινε, είναι τώρα καλυμ­μένο με λωρίδες από καρα­βό­πανο. Το  χαλί, σε πετρόλ χρώμα καλύ­πτει όλο το υπέροχο μαρ­μά­ρινο δάπεδο με τους μονα­δι­κούς κυμα­τι­σμούς. Μόνο το ομφάλιο έχει μείνει ακά­λυ­πτο, εκεί που στέ­φο­νταν οι Βυζα­ντι­νοί αυτο­κρά­το­ρες, με ένα κιγκλί­δωμα το προ­στα­τεύει. Στην είσοδο χιλιά­δες χαλάκια. Στον νάρθηκα τοπο­θε­τή­θη­καν ράφια για παπού­τσια. Η είσοδος στο γυναι­κω­νίτη απα­γο­ρεύ­ε­ται. Και από τα 100 παρά­θυρα οι ακτίνες του ηλίου δεν στέλ­νουν πια το ίδιο φως, με όλα αυτά τα πανιά γύρω. Ο χώρος είναι μουντός και ασφυ­κτι­κός.

Δεν θα μπο­ρούσε να απα­ντή­σει κανείς καλύ­τερα σ’ αυτή τη βαρ­βα­ρό­τητα, από τον Τούρκο ακα­δη­μαϊκό και ιστο­ρικό Τανέρ Ακσάμ, στην δια­δι­κτυακή εφη­με­ρίδα Ahval και με τίτλο: «Ζούμε τον 21ο αιώνα, η νοο­τρο­πία μας είναι ακόμα εκείνη του 1453».

Ο έγκρι­τος καθη­γη­τής γράφει: «Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα το μόνο πράγμα που έπρεπε να πει κανείς για το θέμα της Αγίας Σοφίας είναι “ανάρ­μο­στο” και “ντροπή”. Σκέ­πτο­μαι, όμως, ότι οι συνο­μι­λη­τές μου δεν δια­θέ­τουν την πολι­τι­στική λεπτό­τητα να αντι­λη­φθούν το νόημα αυτών των λέξεων. Γι αυτό θα μιλήσω ανοιχτά για το θέμα και με τον τρόπο που θα τον κατα­λά­βουν. Αυτό που έγινε στην Αγία Σοφία είναι ένα ξεκά­θαρο δείγμα βαρ­βα­ρό­τη­τας. Απο­τε­λεί την δια­κή­ρυξη των Τούρκων ότι είναι απο­λί­τι­στοι και κατα­στρο­φι­κοί. Γιατί; Επειδή με αυτό που έκαναν δήλωσαν σε όλο τον κόσμο ότι “όσο κι αν ζούμε στον 21ο αιώνα δια­τη­ρούμε τη νοο­τρο­πία του κατα­κτητή του 1453. Εμείς ακόμα και στον 21ο αιώνα δεν έχουμε την αγωνία να προ­στα­τεύ­σουμε μια παγκό­σμια κλη­ρο­νο­μιά της ανθρω­πό­τη­τας”. Δεν έχουμε απο­θέ­ματα πολι­τι­σμού για να πάμε πάρα πέρα την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά που μας κλη­ρο­δό­τη­σαν. Δεν έχουμε να προ­σθέ­σουμε ούτε ένα λιθα­ράκι στην παγκό­σμια κλη­ρο­νο­μιά. Εμείς δεν μπο­ρούμε να δημιουρ­γή­σουμε μια νέα πολι­τι­σμική αξία. Μπο­ρούμε μόνο να την κατα­κτή­σουμε, να την χαλά­σουμε, να την γκρε­μί­σουμε και να την κατα­στρέ­ψουμε. Αυτό συνέβη με ένα από τα σπου­δαιό­τερα μνημεία της παγκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς , την Αγία Σοφία, που μετα­τρέ­ψαμε σε τζαμί Αυτό που έγινε είναι μια πολι­τι­σμική κατα­στροφή. Πέρα από τους λεο­ντα­ρι­σμούς και τα φτηνά πολι­τικά τεχνά­σματα καλά θα κάνει ο σουλ­τά­νος να δια­βά­σει τι έλεγε ο Κικέρων που έζησε π.Χ. « Τους ιερούς χώρους δεν τους αγγί­ζεις όχι μόνο με το χέρι αλλά ούτε με τη σκέψη».