Kαταστράφηκαν αγιογραφίες της Σχολής Κόντογλου στην εκκλησία των Μενετών Καρπάθου

Με μεγάλη μας έκπληξη και λίπη δια­πι­στώ­σαμε προ ημερών ότι οι αγιο­γρα­φίες της Σχολής Κόντο­γλου στην εκκλη­σία των Μενετών Καρ­πά­θου είχαν εντελώς κατα­στρα­φεί.

Αυτές είχαν γίνει στις αρχές τις δεκα­ε­τίας 1950 από τον συνερ­γάτη του Κόντο­γλου, Ιωάννη Τερζή, που λίγο πριν, μαζί με τον Φώτη Κόντο­γλου είχαν αγιο­γρα­φή­σει την Ευαγ­γε­λί­στρια στο Μαντράκι. Τούτη η καλ­λι­τε­χνική σχολή εντάσ­σε­ται στην μετα­βυ­ζα­ντινή αγιο­γρα­φική τέχνη. Έχει παρά­σχει μεγάλης αξίας και παγκό­σμιας ανα­γνώ­ρι­σης αγιο­γρα­φικό έργο, που έχει ταξι­δέ­ψει, ως επί τόπου αγιο­γρά­φηση, σε πολλές γωνιές του κόσμου, όπως η Αυστρα­λία, η Νότια Καρο­λίνα και το Σικάγο.

Στην Κάρπαθο η εκκλη­σία Κοί­μη­σης της Θεο­τό­κου στις Μενετές, που χτί­στηκε το 1845, είναι ο παλαιό­τε­ρος καθε­δρι­κός ναός στο νησί και η μεγα­λύ­τερη και αρχι­τε­κτο­νικά υπέρ­τερη των άλλων εκκλη­σιών του νησιού, αφού ενσω­μα­τώ­νει πλήθος αρχι­τε­κτο­νι­κών κομ­μα­τιών από την παλαιο­χρι­στια­νική βασι­λική της Αρκά­σιας (1500 π.Χ.). Η εκκλη­σίας στις Μενετές είναι επίσης τρί­κλυτη βασι­λική και όλες οι κολώνες και τα κιο­νό­κρανα της προ­έρ­χο­νται  από την Αρκάσια. Οι αγιο­γρα­φίες Σχολής Κόντο­γλου στις Μενετές είναι οι μονα­δι­κές στο νησί. Ο λόγος αυτός, σε συν­δυα­σμό με την αρχι­τε­κτο­νική, ιστο­ρική και εκκλη­σια­στική αξία του μνη­μείου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των αγιο­γρα­φιών, και σε ανα­γνώ­ριση του υψηλού status ντου ναού, οδή­γη­σαν στην ανα­κή­ρυξη του το 1950 σε ιστο­ρικό δια­τη­ρη­τέο μνημείο (ΥΑ 23096/96/27-1-1950 – ΦΕΓΔΔ 42/1-3-1950) Ελληνο-ορθόδοξης κλη­ρο­νο­μιάς.

Η κατα­στροφή των αγιο­γρα­φιών του μεσαίου κλίτους άρχισε προ 25-ετίας με την βιαίη απο­κόλ­ληση των αγιο­γρα­φη­μέ­νων μου­σα­μά­δων ή με την εκσκαφή του σοβά (πλα­τυ­τέρα ιερού). Το συναφές δικα­στή­ριο και το Τοπικό Αρχαιο­λο­γικό Συμ­βού­λιο απο­φά­σι­σαν τότε να συντη­ρη­θούν οι απο­μεί­να­σες αγιο­γρα­φίες. Αυτό έγινε τελικά το 2019, όπως δια­πι­στώ­σαμε εμείς, αλλά και εκκλη­σια­ζό­με­νοι. Σήμερα, ξαφνικά βλέπει κανείς σε όλο το μήκος της οροφής, αντί για τις συντη­ρη­μέ­νες αγιο­γρα­φίες Τερζή ολο­καί­νου­ριες και απα­στρά­πτου­σες κατώ­τε­ρης τέχνης, εντελώς ασύμ­βα­τες με το στυλ και τεχνο­τρο­πία της Σχολής Κόντο­γλου.

Οι εκκλη­σία δεν παρα­δέ­χε­ται ότι έγινε κάτι μεμπτό! Ενώ η αρμόδια Διεύ­θυνση Συντή­ρη­σης του ΥΠΠΟ και αντί­στοιχη Εφορία των Αρχαιο­τή­των δεν φαί­νε­ται επί του παρό­ντος να ανα­δει­κνύ­ουν ανάλογο ενδια­φέ­ρον και προ­σή­κο­ντα ζήλο.

Ο Πρό­ε­δρος του Καρ­πα­θια­κού Κέντρου Έρευνας και Πολι­τι­σμού

Καθ. Μανόλης Μελάς

Φώτο: www.diakonima.gr

(Μανώλης Δημελ­λάς)