Οι επιπτώσεις της πανδημίας Covid-19 στην ψυχοκοινωνική υγεία

Πρό­σφατα δημο­σιεύ­τη­καν σε διεθνή ιατρικά επι­στη­μο­νικά περιο­δικά τρεις σημα­ντι­κές μελέτες ανα­σκό­πη­σης για την επί­δραση της παν­δη­μίας Covid-19 στην ψυχο­κοι­νω­νική υγεία του γενικού πλη­θυ­σμού και των επαγ­γελ­μα­τιών υγείας.

Οι μελέτες πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν με πρω­το­βου­λία πανε­πι­στη­μια­κών ιατρών της Ιατρι­κής Σχολής του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), καθώς και άλλων ιατρών από την ελλη­νική και ευρω­παϊκή επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα.

Στόχος των τριών ερευ­νη­τι­κών εργα­σιών ήταν η επί­δραση του οξέος και χρόνιου στρες σε ελλη­νικό και παγκό­σμιο επίπεδο κατά την περίοδο της παν­δη­μίας Covid-19 α) στη σωμα­τική και ψυχική υγεία των υγειο­νο­μι­κών (ιατρών και νοση­λευ­τών), β) στα υπο­κεί­μενα ψυχικά και σωμα­τικά νοσή­ματα σε πλη­θυ­σμό πασχό­ντων και γ) στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των θερα­πευ­τι­κών παρεμ­βά­σεων σε ασθε­νείς με σοβαρά υπο­κεί­μενα νοσή­ματα (νευ­ρο­λο­γικά, ψυχια­τρικά, ογκο­λο­γικά, καρ­διαγ­γειακά, μετα­βο­λικά κλπ.).

Επι­πλέον, αναφορά έγινε και σε ανάλογη εμπει­ρία από προη­γού­με­νες παν­δη­μίες (MERS και SARS) στους αντί­στοι­χους πλη­θυ­σμούς.

Ειδι­κό­τερα, αντι­κεί­μενο μελέτης απο­τέ­λεσε η επί­δραση των ψυχο­κοι­νω­νι­κών  επι­πτώ­σεων την περίοδο της παν­δη­μίας, όπως το χρόνιο άγχος, οι δια­τα­ρα­χές ύπνου, τα φοβικά συμ­πτώ­ματα πιθανής έκθεσης και νόσησης, τα συμ­πτώ­ματα κατά­θλι­ψης και τα ενοχικά συναι­σθή­ματα, στο υγειο­νο­μικό προ­σω­πικό κατά τη διαλογή και δια­χεί­ριση νοσού­ντων και ύποπτων κρου­σμά­των στα επεί­γο­ντα εξω­τε­ρικά ιατρεία των νοσο­κο­μείων, στους θαλά­μους νοση­λείας και στις Μονάδες Εντα­τι­κής Θερα­πείας.

Το στρες

Το στρες κατά την παν­δη­μία Covid-19 φαί­νε­ται ότι μπορεί να επη­ρε­ά­σει  προ­ϋ­πάρ­χου­σες σωμα­τι­κές νόσους, πυρο­δο­τώ­ντας μια επι­δεί­νωση της κλι­νι­κής εικόνας ή την εμφά­νιση ψυχο­σω­μα­τι­κών εκδη­λώ­σεων.

Ιδιαί­τερη αναφορά έγινε και στον ενδε­χό­μενο κίνδυνο «στιγ­μα­το­ποί­η­σης» των ασυμ­πτω­μα­τι­κών φορέων και πασχό­ντων ανάμεσα στους υγειο­νο­μι­κούς, αλλά και σε ασθε­νείς με υπο­κεί­μενα ψυχικά και σωμα­τικά νοσή­ματα.

Επι­προ­σθέ­τως, ειδική αναφορά έγινε σε ογκο­λο­γι­κούς ασθε­νείς, που λόγω της υπο­κεί­με­νης ανο­σο­κα­τα­στο­λής απο­τε­λούν ευάλωτο πλη­θυ­σμό σε λοι­μώ­ξεις, και ειδι­κό­τερα στη λοίμωξη από τον ιό SARS-CoV-2.

Οι θερά­πο­ντες ογκο­λό­γοι καλού­νται να λάβουν δύσκο­λες απο­φά­σεις και πρω­το­βου­λίες όσον αφορά την τρο­πο­ποί­ηση ή μη των θερα­πευ­τι­κών πρω­το­κόλ­λων κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας Covid-19, με στόχο την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη αντι­με­τώ­πιση των ευά­λω­των ασθενών με καρκίνο, με σύγ­χρονο γνώμονα την ασφά­λειά τους.

Η  ανάγκη για εναλ­λα­κτι­κές στρα­τη­γι­κές θερα­πευ­τι­κών παρεμ­βά­σεων, όπως η  χρήση τηλεϊ­α­τρι­κής με στόχο την προ­φύ­λαξη ασθενών από ενδε­χό­μενη έκθεση και ταυ­τό­χρονη επί­τευξη  άμεσης επι­κοι­νω­νίας, κρί­νε­ται πλέον επι­τα­κτική.

Επι­πλέον, ψυχο­θε­ρα­πευ­τι­κές παρεμ­βά­σεις με τη βοήθεια σύγ­χρο­νων τεχνο­λο­γιών είναι δυνατόν να συμ­βά­λουν στη μείωση  του άγχους που επι­τεί­νε­ται από την κοι­νω­νική απο­στα­σιο­ποί­ηση, τον παρα­τε­τα­μένο εγκλει­σμό και τις ενδε­χό­με­νες καθυ­στε­ρή­σεις  στη θερα­πεία λόγω της παν­δη­μίας Covid-19.

Πρό­κληση

Συμπε­ρα­σμα­τικά, η παν­δη­μία Covid-19 φαί­νε­ται να απο­τε­λεί μια σοβαρή πρό­κληση σε υγειο­νο­μικό και όχι μόνο επίπεδο, που οδηγεί τους ιατρούς σε δύσκο­λες απο­φά­σεις και διλήμ­ματα και δοκι­μά­ζει την αντοχή, την ποιό­τητα και την ασφά­λεια των υγειο­νο­μι­κών συστη­μά­των σε διεθνές επίπεδο.

Επι­προ­σθέ­τως, το κοι­νω­νικό άγχος, ως απο­τέ­λε­σμα της παρού­σας παν­δη­μίας, φαί­νε­ται να επη­ρε­ά­ζει σοβαρά την ψυχική υγεία και τις σωμα­τι­κές λει­τουρ­γίες των υγιών ατόμων, ενώ ταυ­τό­χρονα απο­τε­λεί αθροι­στικό παρά­γο­ντα κιν­δύ­νου σε ασθε­νείς που πάσχουν από υπο­κεί­μενα ψυχικά και σωμα­τικά νοσή­ματα.

Τέλος, στόχος της ιατρι­κής κοι­νό­τη­τας είναι η διά­γνωση και θερα­πεία του χρόνιου άγχους με σκοπό τη μείωση της ψυχικής και σωμα­τι­κής νοση­ρό­τη­τας, με τη χρήση ειδικών θερα­πευ­τι­κών διε­πι­στη­μο­νι­κών πρω­το­κόλ­λων και εντέλει την πλη­ρέ­στερη δια­χεί­ριση και αντι­με­τώ­πιση των σημα­ντι­κών υγειο­νο­μι­κών επι­πτώ­σεων της παν­δη­μίας Covid-19 στο γενικό πλη­θυ­σμό.

Ποιοι έκαναν τις μελέτες

Οι μελέτες δημο­σιεύ­τη­καν στις 7/4/2020, 22/4/2020 και 8/5/2020 στα  επι­στη­μο­νικά περιο­δικά Oncology Letters και Experimental and Therapeutic Medicine, συμ­με­τεί­χαν δε σε αυτές οι κάτωθι επι­στή­μο­νες:

Χαρά­λα­μπος Παπα­γε­ωρ­γίου, καθη­γη­τής Ψυχια­τρι­κής, διευ­θυ­ντής Α΄ Πανε­πι­στη­μια­κής Ψυχια­τρι­κής Κλι­νι­κής , Νοσο­κο­μείο «Αιγι­νή­τειο», Ιατρική Σχολή, Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών(ΕΚΠΑ).

Μαρίνα Οικο­νό­μου, καθη­γή­τρια Ψυχια­τρι­κής, Α΄ Πανε­πι­στη­μιακή  Ψυχια­τρική Κλινική, Νοσο­κο­μείο «Αιγι­νή­τειο», Ιατρική Σχολή, Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Εμμα­νουήλ Ρίζος, MD, PhD, ανα­πλη­ρω­τής καθη­γη­τής Ψυχια­τρι­κής, Β΄ Πανε­πι­στη­μιακή Ψυχια­τρική Κλινική , Πανε­πι­στη­μιακό Γενικό Νοσο­κο­μείο «Αττικόν», Ιατρική Σχολή, Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Μελέτιος-Αθανάσιος Δημό­που­λος, καθη­γη­τής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας, Νοσο­κο­μείο «Αλε­ξάν­δρα», Ιατρική Σχολή Αθηνών, Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), πρύ­τα­νης Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών.

Δημή­τριος Α. Σπα­ντί­δος, καθη­γη­τής Ιολο­γίας, Ιατρική Σχολή Πανε­πι­στη­μίου Κρήτης.

Κων­στα­ντί­νος Τσα­μά­κης,  MD, MSc, PhD, MRCPsych, ψυχί­α­τρος επι­στη­μο­νι­κός συνερ­γά­της Β΄ Πανε­πι­στη­μιακή Ψυχια­τρική Κλινική, Πανε­πι­στη­μιακό Γενικό Νοσο­κο­μείο «Αττικόν», επι­σκέ­πτης ερευ­νη­τής  King’s College London, Institute of Psychiatry, Psychology & Neuroscience, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασί­λειο.

Στυ­λια­νός Κυμπου­ρό­που­λος, ψυχί­α­τρος, επι­με­λη­τής Ψυχια­τρι­κής, Β΄ Πανε­πι­στη­μιακή Ψυχια­τρική Κλινική, Πανε­πι­στη­μιακό Γενικό Νοσο­κο­μείο «Αττικόν», ευρω­βου­λευ­τής.

Μαρία Γαβρια­το­πού­λου, παθολόγος-ογκολόγος, επί­κουρη καθη­γή­τρια Θερα­πευ­τι­κής, Νοσο­κο­μείο «Αλε­ξάν­δρα», Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Δημή­τριος Σχίζας, επί­κου­ρος καθη­γη­τής Χει­ρουρ­γι­κής, Α΄Χειρουργική Κλινική, Λαϊκό Νοσο­κο­μείο Αθηνών, Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Δημή­τριος Τσί­πτσιος, νευ­ρο­λό­γος, διευ­θυ­ντής (Consultant) Νευ­ρο­φυ­σιο­λο­γίας, South Tyneside and Sunderland NHS Foundation Trust, Σάντερ­λαντ, Ηνωμένο Βασί­λειο.

Αθα­νά­σιος Μανώλης, MD, PhD, συντο­νι­στής διευ­θυ­ντής, Γ.Ν. Ασκλη­πιείο Βούλας.

Ανδρέας Τρια­ντα­φύλ­λης, MD, PhD, EEGC, EAPCI cert, επεμ­βα­τι­κός καρ­διο­λό­γος, επι­με­λη­τής Γ.Ν. Ασκλη­πιείο Βούλας.

Donna Arya, Consultant Forensic Psychiatrist, Thornford Park, Elysium Healthcare, Ηνωμένο Βασί­λειο.

Christoph Mueller, Academic Clinical Lecturer in Οld Age Psychiatry, King’s College London, Institute of Psychiatry, Psychology & Neuroscience, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασί­λειο.

Χαρά­λα­μπος Τσα­μά­κης, MD, διευ­θυ­ντής (Consultant) Δερ­μα­το­λο­γίας  Luton and Dunstable University Hospital, Bedfordshire Hospitals NHS Foundation Trust, Λούτον,Ηνωμένο Βασί­λειο.

Αθηνά Στρα­βο­δή­μου, ογκο­λό­γος, Centre Hospitalier Universitaire Vaudois, Lausanne University Hospital, Λωζάννη, Ελβετία.

Αικα­τε­ρίνη Μουγκού, παι­δί­α­τρος, Paediatric Infectious Diseases Dept, Karolinska University Hospital, Στοκ­χόλμη, Σουηδία.

Βασί­λειος Σιούλας, γυναι­κο­λό­γος, υπεύ­θυ­νος Τμή­μα­τος Γυναι­κο­λο­γι­κής Ογκο­λο­γίας, Νοσο­κο­μείο «Μητέρα».

Λάμπρος Φώτης, παι­δί­α­τρος, ακα­δη­μαϊ­κός υπό­τρο­φος Παι­δια­τρι­κής Ρευ­μα­το­λο­γίας, Γ΄ Παι­δια­τρική Κλινική, Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Αθα­νά­σιος Σιούλας, MD, PhD, FEBGH, γαστρε­ντε­ρο­λό­γος, ΔΘΚΑ «Υγεία», Αθήνα.

Ελευ­θέ­ριος Σπάρ­τα­λης, χει­ρουρ­γός ενδο­κρι­νών αδένων, ακα­δη­μαϊ­κός υπό­τρο­φος, Β’ Προ­παι­δευ­τική Χει­ρουρ­γική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Νικό­λαος Χαρα­λα­μπά­κης, επι­με­λη­τής Β’ , Ογκο­λο­γικό Τμήμα, Νοσο­κο­μείο «Μεταξά».

Παύλος Ζαρο­γου­λί­δης, πνευ­μο­νο­λό­γος, 3η Πανε­πι­στη­μιακή Χει­ρουρ­γική Κλινική, Νοσο­κο­μείο ΑΧΕΠΑ Θεσ­σα­λο­νίκη.

Σοφία Χάιδου, MD, ειδι­κευό­μενη Παι­δια­τρι­κής, Α΄ Παι­δια­τρική Κλινική, Νοσο­κο­μείο Παίδων «Αγία Σοφία», Εθνικό & Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών (ΕΚΠΑ).

(Πηγή πλη­ρο­φο­ριών: Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών)

Πηγή: in.gr