ΚΕΠΕ: Το 32,8% των εργαζομένων στην Ελλάδα θα μπορούσε να εργαστεί από το σπίτι

Αυτό είναι ένα από τα ευρή­ματα της πέμπτης ανά­λυ­σης επι­και­ρό­τη­τας με τίτλο «Δυνα­τό­τητα εργα­σίας από το σπίτι στην Ελλάδα» του Κέντρου Προ­γραμ­μα­τι­σμού και Οικο­νο­μι­κών Ερευνών.

Στα συμπε­ρά­σματα κατα­γρά­φε­ται ότι από την ανάλυση των χαρα­κτη­ρι­στι­κών των εργα­σιών που θα μπο­ρού­σαν να γίνουν από το σπίτι φαί­νε­ται ότι εκεί συγκε­ντρώ­νο­νται περισ­σό­τερο εργα­σίες που μπορούν να χαρα­κτη­ρι­στούν ως «καλές εργα­σίες».

Εμφα­νί­ζουν σχετικά υψηλά ποσοστά πλήρους απα­σχό­λη­σης, είναι σε επι­στη­μο­νικά επαγ­γέλ­ματα και σε επαγ­γέλ­ματα κύρους και απο­λαμ­βά­νουν τα γνωστά οφέλη της απα­σχό­λη­σης στο Δημόσιο.

Επι­βε­βαί­ωση αυτού είναι ότι κλάδοι με υψη­λό­τερη ευχέ­ρεια εργα­σίας από το σπίτι εμφα­νί­ζουν και υψη­λό­τε­ρες μηνιαίες αμοιβές. Αν και υπάρ­χουν περι­θώ­ρια επέ­κτα­σης του θεσμού της εργα­σίας από το σπίτι, αυτή απαιτεί προ­σε­κτικά βήματα καθώς μπορεί να διευ­ρύ­νει τις υφι­στά­με­νες ανι­σό­τη­τες μεταξύ καλών και λιγό­τερο καλών θέσεων εργα­σίας, ενώ μπορεί να βλάψει την απο­τε­λε­σμα­τική απα­σχό­ληση κάποιων εργα­ζο­μέ­νων.

Η εργασία από το σπίτι, όπως ανα­φέ­ρει το ΚΕΠΕ, που απο­τε­λεί μια εκδή­λωση ευκαμ­ψίας στην αγορά εργα­σίας, έχει πλε­ο­νε­κτή­ματα και μειο­νε­κτή­ματα. Εφόσον υπάρξει πολι­τική βούληση, μπορεί να δια­μορ­φω­θεί το ανα­γκαίο νομικό πλαίσιο, το οποίο να εξα­σφα­λί­ζει τα δικαιώ­ματα του εργα­ζό­με­νου και να μην δυσχε­ραί­νει την επιλογή εργα­σίας από το σπίτι για τις επι­χει­ρή­σεις. Η πρό­σφατη εμπει­ρία έδειξε ότι η εργασία από το σπίτι σε ακραίες περι­στά­σεις, όπως η παν­δη­μία του κορω­νοϊού COVID-19, είναι απα­ραί­τητη τόσο για ψυχο­λο­γι­κούς όσο και για οικο­νο­μι­κούς λόγους.

Χαρα­κτη­ρι­στικά εργα­σίας

• Σχεδόν οι τρεις στους τέσ­σε­ρις που ανήκουν στις επαγ­γελ­μα­τι­κές κατη­γο­ρίες Υπάλ­λη­λοι Γρα­φείου, Ανώτερα Διοι­κη­τικά και Διευ­θυ­ντικά Στελέχη και Επαγ­γελ­μα­τίες θα μπο­ρού­σαν δυνη­τικά να εργα­στούν από το σπίτι.

• Οι Επαγ­γελ­μα­τίες απο­τε­λούν την πολυ­πλη­θέ­στερη ομάδα που μπορούν δυνη­τικά να εργα­στούν από το σπίτι. Από τους 556 χιλιά­δες Επαγ­γελ­μα­τίες που μπορούν να εργα­στούν από το σπίτι το 46% είναι εκπαι­δευ­τι­κοί, το 20% επαγ­γελ­μα­τίες σε επι­χει­ρή­σεις και από 15% είναι οι μηχα­νι­κοί και οι νομικοί. Οι Επαγ­γελ­μα­τίες του τομέα υγείας είναι μόλις το 1%.

• Στον αντί­ποδα τη χαμη­λό­τερη δυνα­τό­τητα εργα­σίας από το σπίτι έχουν οι Χει­ρι­στές Βιο­μη­χα­νι­κών Εγκα­τα­στά­σεων, Μηχα­νη­μά­των και Εξο­πλι­σμού (1,3%).

• Αξίζει να σημειω­θεί ότι ο ένας στους δύο που ανήκουν στην κατη­γο­ρία Τεχνι­κοί και Ασκού­ντες Συναφή Επαγ­γέλ­ματα εκτι­μά­ται ότι θα μπο­ρούσε να εργα­στεί από το σπίτι, καθώς επίσης και σχεδόν ο ένας στους δέκα (10,8%) απα­σχο­λού­με­νους στην Παροχή Υπη­ρε­σιών και Πωλητές.

• Με βάση τον κλάδο οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, στο ένα άκρο υπάρ­χουν κλάδοι, όπως τα Ορυχεία και τα Ξενο­δο­χεία, με αρκετά χαμηλή ευχέ­ρεια εργα­σίας από το σπίτι, ενώ στο άλλο κλάδοι, όπως η Εκπαί­δευση και Δια­χεί­ριση Ακι­νή­των και Επι­στη­μο­νι­κές Εργα­σίες, με αρκετά υψηλή.

• Γενι­κό­τερα, φαί­νε­ται ότι κλάδοι που παρά­γουν διεθνώς εμπο­ρεύ­σιμα προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες (μετα­ποί­ηση, ορυχεία, γεωργία, ξενο­δο­χεία) εμφα­νί­ζουν χαμη­λό­τερα ποσοστά ευχέ­ρειας εργα­σίας από το σπίτι από ό,τι κλάδοι που στρέ­φο­νται κυρίως στην εγχώρια αγορά.

• Η δυνα­τό­τητα για εργασία από το σπίτι είναι μεγα­λύ­τερη σε κλάδους με υψη­λό­τε­ρους μέσους μισθούς.

• Με βάση τη θέση στο επάγ­γελμα, το υψη­λό­τερο ποσοστό αυτών που θα μπο­ρού­σαν να εργα­στούν από το σπίτι το εμφα­νί­ζουν οι μισθω­τοί (38,3%) ακο­λου­θού­με­νοι από τους αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους με προ­σω­πικό (εργο­δό­τες) με 32,4%. Στον αντί­ποδα οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι χωρίς προ­σω­πικό εμφα­νί­ζουν χαμηλό ποσοστό (18,9%), γεγονός που συν­δέ­ε­ται με το ότι στην Ελλάδα πολλοί αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι είναι αγρότες, τεχνί­τες, επι­σκευα­στές, των οποίων η εκτέ­λεση της εργα­σίας τους απαιτεί απο­μά­κρυνση από το σπίτι.

• Οι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι έχουν υψη­λό­τερη δυνα­τό­τητα εργα­σίας από το σπίτι (34,6%-68,2% ανάλογα το είδος της δημό­σιας επι­χεί­ρη­σης), έναντι των εργα­ζο­μέ­νων στον ιδιω­τικό τομέα (27%). Αυτό σε πολύ μεγάλο βαθμό οφεί­λε­ται στα επαγ­γέλ­ματα εκπαί­δευ­σης, τα οποία αντι­προ­σω­πεύ­ουν πολύ μεγάλο αριθμό των δημο­σίων υπαλ­λή­λων και θεω­ρη­τικά αυτοί θα μπο­ρού­σαν να εργα­στούν από το σπίτι, καθώς και σε επαγ­γέλ­ματα τα οποία απαι­τούν τη χρήση ηλε­κτρο­νι­κών υπο­λο­γι­στών.

• Οι εργα­ζό­με­νοι με μερική απα­σχό­ληση κατα­γρά­φουν μικρό­τερο ποσοστό εργα­σίας από το σπίτι (25,5%) έναντι εκείνων της πλήρους απα­σχό­λη­σης (33,6%), ως απο­τέ­λε­σμα της συγκέ­ντρω­σής τους στη γεωργία και σε κατα­στή­ματα λια­νι­κής.

• Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι επίσης ότι η εργασία από το σπίτι διευ­κο­λύ­νε­ται περισ­σό­τερο στις παρα­γω­γι­κές μονάδες με προ­σω­πικό πάνω από 10 εργα­ζό­με­νους (42,8%) παρά στις μικρό­τε­ρες μονάδες (27,5%).

Ατομικά χαρα­κτη­ρι­στικά εργα­ζο­μέ­νων

• Η δυνα­τό­τητα εργα­σίας από το σπίτι είναι υψη­λό­τερη για τις γυναί­κες (40,2%) έναντι των ανδρών (27,3%).

• Οι πιο νέοι (έως 29 ετών) και οι πιο ηλι­κιω­μέ­νοι (άνω των 60) εμφα­νί­ζουν χαμη­λό­τερη δυνα­τό­τητα κατ‘ οίκον εργα­σίας από τους εργα­ζό­με­νους ηλικίας 30-59.

• Υπάρχει θετική σχέση μεταξύ των εκπαι­δευ­τι­κών προ­σό­ντων των εργα­ζο­μέ­νων και της δυνα­τό­τη­τας εργα­σίας από το σπίτι. Το 59,2% των πτυ­χιού­χων τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης (του­λά­χι­στον ΤΕΙ) μπορούν δυνη­τικά να εργα­στούν από το σπίτι, ενώ για τη χαμη­λό­τερη εκπαι­δευ­τική βαθμίδα (υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Γυμνα­σίου) το αντί­στοιχο ποσοστό είναι μόλις 7,2%. Για τους από­φοι­τους δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης εκτι­μά­ται ότι το 23,2% θα μπο­ρούσε να εργα­στεί από το σπίτι.

• Η δυνα­τό­τητα εργα­σίας από το σπίτι εμφα­νί­ζε­ται αρκετά υψη­λό­τερη στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας και δια­φο­ρο­ποιεί­ται με βάση τη γεω­γρα­φική περι­φέ­ρεια. Τα υψη­λό­τερα ποσοστά κατα­γρά­φο­νται στην Περι­φέ­ρεια Αττικής (41,8%) και στην Κεντρική Μακε­δο­νία (31,3%) και τα χαμη­λό­τερα την Ανα­το­λική Μακε­δο­νία και Θράκη (24%) και στη Στερεά Ελλάδα (24%).

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ