Ξάνθος Καλαϊτζής: Ο “θυμησιάρης” που ένωσε τρεις γενιές Ροδίων από την αγάπη του για το νησί

Κύριε Καλαϊ­τζή, πώς προ­έ­κυψε η ιδέα για τη δημιουρ­γία της ομάδας;

Τελείως αθώα! Η ιδέα προ­έ­κυψε από τη δική μου ανάγκη να μιλήσω με τα παιδιά που παίζαμε στη γει­το­νιά, στην Σοφούλη, στην Κέν­νε­ντυ, στην Παύλου Μελά, στη Σουλίου, που κάναμε παρέα, που είχαμε επι­κοι­νω­νία… Τόσο μεγάλη αντα­πό­κριση είναι αλήθεια ότι δεν την περί­μενα. Είμαι πολύ χαρού­με­νος, παρ΄ό,τι απαιτεί πολλές ώρες ενα­σχό­λη­σης! Αρχικά σκέ­φτηκα να προσ­δώσω στην ομάδα γεω­γρα­φικό χαρα­κτη­ρι­στικό, τελικά απο­φά­σισα να μην το κάνω, διότι άρχισαν να συγκε­ντρώ­νο­νται μέλη όχι μόνο από την περιοχή όπου εγώ μεγά­λωσα αλλά και από τους διπλα­νούς δρόμους, και από τους παρα­δί­πλα και η ομάδα όλο και μεγα­λώ­νει… Το έναυσμα ήταν να θυμού­νται οι παλιοί και να μαθαί­νουν οι νεό­τε­ροι! Ξανα­βρε­θή­καμε μετά από χρόνια, γει­το­νό­πουλα, συμ­μα­θη­τές από το δημο­τικό και από το γυμνά­σιο, και αυτό ήταν εξαι­ρε­τικά συγκι­νη­τικό διότι συνα­ντη­θή­καμε άνθρω­ποι που περά­σαμε μαζί κάποιο κομμάτι της ζωής μας.

Υπάρχει μεγάλη αντα­πό­κριση και από τους Ρόδιους του εξω­τε­ρι­κού.

Ναι, Ρόδιοι που βρί­σκο­νται στο εξω­τε­ρικό, επι­θυ­μούν ένα δέσιμο με την πατρίδα και με άλλους Ρόδιους και υπάρχει μεγάλο ενδια­φέ­ρον για συμ­με­τοχή.

Εσείς πόσων χρονών φύγατε από τη Ρόδο;

Περίπου στα 18, έφυγα από τη Ρόδο το 1973. Τη δεκα­ε­τία του 1980 και του 1990, κάναμε κάποιες δου­λειές στο νησί και ανε­βο­κα­τέ­βαινα αλλά η βάση μου ήταν στην Αθήνα. Το γραφείο μου ήταν πολύ μεγάλο και ασχο­λού­μα­σταν κυρίως με μεγάλης εμβέ­λειας έργα.

Η βάση σας ήταν στην Αθήνα αλλά η αγάπη σας για τη Ρόδο παρέ­μεινε σταθερή.

Αυτή δεν ξεπερ­νιέ­ται! Πήγα δημο­τικό σχολείο στην Ακα­δη­μία, στο “κάτω” που λέγαμε, και εξα­τά­ξιο γυμνά­σιο στο Βενε­τό­κλειο. Αυτοί οι εκπαι­δευ­τι­κοί μού έδωσαν τα θεμέλια πάνω στα οποία έχτισα οτι­δή­ποτε κατά­φερα στη ζωή μου, μέχρι εκεί που έφτασα, τους οποίους θυμάμαι με πολλή αγάπη. Οι άνθρω­ποι αυτοί, μου έμαθαν να βαδίζω στη ζωή και τους χρωστάω πολ­λα­πλή ευγνω­μο­σύνη. Μάλιστα, όταν ήθελα να πειράξω τον συνέ­ταιρό μου, ο οποίος τελεί­ωσε το “Βαρ­βά­κειο” – ένα ισχυρό σχολείο της εποχής- του έλεγα “Μην μιλάς! Ο πρώτος στην Μαθη­μα­τική Εται­ρεία, ο Νίκος ο Μωρό­που­λος, ήταν από το δικό μου το σχολείο. Ο πρώτος στη δική σου σχολή ήταν και πάλι από το δικό μου το σχολείο!”.

Βλέ­πουμε πάντως πάρα πολλές αναρ­τή­σεις με πολλές φωτο­γρα­φίες, μαρ­τυ­ρίες… που ουσια­στικά ζωντα­νεύ­ουν ένα μεγάλο κομμάτι της νεό­τε­ρης ιστο­ρίας της Ρόδου.

Εχετε δίκιο! Και μάλιστα έκανα μια ανάρ­τηση, ρωτώ­ντας αν υπάρχει κάποιος ιστο­ριο­γρά­φος, δημο­σιο­γρά­φος, που να συγκε­ντρώ­σει το υλικό το οποίο υπάρχει στην σελίδα και να γράψει για αυτά τα οποία περά­σαμε, τα τελευ­ταία 50 με 60 χρόνια… Αυτό που με ενδια­φέ­ρει είναι να επι­κοι­νω­νή­σουν μεταξύ τους οι άνθρω­ποι, και όπως κι εγώ, να θυμη­θούν τις παλιές καλές στιγμές…

Τότε που τα μεση­μέ­ρια ένα πιατάκι με κεφτε­δά­κια άλλαζε σπίτι, πήγαινε από τη μάνα μου στην μάνα του φίλου μου, ή το αντί­στροφο. Αυτά είναι εικόνες που μένουν… Η επι­κοι­νω­νία μεταξύ των ανθρώ­πων δεν μπορεί να είναι μόνο οικο­νο­μική.

Η αντα­πό­κριση του κόσμου κύριε Καλαϊ­τζή, η αγάπη και η νοσταλ­γία για μια Ρόδο που δεν υπάρχει πια, είναι εντυ­πω­σιακή. Μέσα σε λίγες ημέρες, τα μέλη είναι χιλιά­δες!

Η ομάδα έδωσε μια διέξοδο σε όλη αυτή την κρυμ­μένη δυνα­μική που υπήρχε και υπάρχει μέσα στις ψυχές μας. Ακόμα μας επη­ρε­ά­ζουν αυτά που ζήσαμε τότε, τα θυμό­μα­στε με αγάπη γιατί ζήσαμε στιγμές σε μια κοι­νω­νία που ήταν δια­φο­ρε­τική. Σήμερα, αυτό που κυριαρ­χεί παντού είναι το κέρδος. Στην τελευ­ταία περι­πέ­τεια, αυτή του κορω­νοϊού, το ό,τι κάποιος έθεσε πρώτα την ανθρώ­πινη ζωή και μετά την οικο­νο­μία, ήταν μια μεγάλη ανα­κού­φιση για τον κόσμο και γι αυτό και άκουσε αυτούς που έπρεπε να ακούσει.

Εσας, η δική σας πιο δυνατή ανά­μνηση από τη Ρόδο εκείνης της εποχής ποια είναι;

Δυστυ­χώς, κυρία Φώτη, η πιο δυνατή στιγμή ήταν ο θάνατος του αδελφού μου. Στο νεκρο­τα­φείο της Ρόδου, έχω κάποια κοκ­κα­λά­κια που ασπρί­ζουν. Ο αδελφός μου ήταν μεγα­λύ­τε­ρος από εμένα πεντέ­μιση χρόνια, γλί­στρησε το αμάξι στο Σαν Φραν­τζί­σκο και καρ­φώ­θηκε σε δέντρο. Δυστυ­χώς για εμένα αυτή είναι η πιο δυνατή ανά­μνηση. Από εκεί και πέρα, έχω πολλές ανα­μνή­σεις πιο ευχά­ρι­στες και πιο χαλαρές. Θυμάμαι μια εξαι­ρε­τική δασκάλα που είχα στο δημο­τικό, την κυρία Κανελ­λο­πού­λου, η οποία με έβγαλε να πω τι είχα γράψει στο μάθημα και εγώ δεν είχα γράψει τίποτα και προ­σπα­θούσα να διαβάσω από κείμενο που δεν υπήρχε!

Θυμάμαι τον Νικήτα τον Κου­μέ­ντο, τον δάσκαλο, για τον οποίον έλεγε ο πατέρας μου, ότι μας έχει κάνει προ­σω­πι­κό­τη­τες. Ξανα­συ­να­ντη­θή­καμε όταν βρέθηκα να του σχε­διάζω το σπίτι στη Ρόδο, μέσω του γαμπρού του που ήταν συμ­μα­θη­τής μου στο Γυμνά­σιο. Οι δεσμοί με τη Ρόδο, οι ρίζες της ψυχής μου, δεν μπορούν να κοπούν, είναι πολύ μεγάλες, πολύ δυνατές και ούτε θέλω και να τις κόψω.

Εσείς, πώς βρε­θή­κατε στη Ρόδο;

Ο πατέρας μου ήταν τρα­πε­ζι­κός και φύγαμε από την Ξάνθη, όμορφη πόλη, και ήρθαμε στη Ρόδο. Και ξαφνικά ανα­γκα­στή­καμε να προ­σθέ­σουμε στις συναλ­λα­γές μας, τρία επι­πλέον μηδε­νικά σε σχέση με αυτά στην Ξάνθη. Εκεί που μιλού­σαμε για χιλιά­δες δραχμές, βρε­θή­καμε να μιλάμε για εκα­τομ­μύ­ρια… Αυτό ήταν ένα σοκ, πολι­τι­σμικό θα έλεγα.

Γιατί το λέτε αυτό;

Οταν συν­δια­λέ­γε­σαι με έναν γεωρ­γο­κτη­νο­τρόφο στην Ξάνθη που θέλει να πάρει τρία γελάδια ακόμα, και μετά κατε­βαί­νεις στη Ρόδο και σου λέει ο άλλος εγώ θέλω να κάνω μια επέ­κταση τόσες κλίνες στο ξενο­δο­χείο μου, αντι­λαμ­βά­νε­στε ότι μιλάμε για δυο δια­φο­ρε­τι­κούς κόσμους. Στην Ξάνθη ο πατέρας μου ασχο­λείτο με το γάλα στον συνε­ται­ρι­σμό που είχαν εκεί και στη Ρόδο συνά­ντησε μια άλλη πραγ­μα­τι­κό­τητα. Κι όμως… κι εκείνα τα χρόνια, παρ΄όλη την οικο­νο­μική ευμά­ρεια στο νησί, υπήρχε ανθρω­πιά, υπήρχε σύνδεση μεταξύ των ανθρώ­πων, των οικο­γε­νειών που βοη­θούσε πάρα πολύ στις δια­προ­σω­πι­κές σχέσεις… Είναι μνήμες που έχουν χαρα­χθεί ανε­ξί­τηλα στην ψυχή μας κι αυτό φαί­νε­ται από τις αναρ­τή­σεις που γίνο­νται στην ομάδα και από την αντα­πό­κριση που έχει.

Ποια χρονιά ήρθατε στη Ρόδο;

Το 1961.

Και την αγα­πή­σατε πολύ.

Στη Ρόδο, είναι οι φίλοι που εμπι­στεύ­ο­μαι. Προχθές μιλούσα με έναν συμ­μα­θητή μου που ήμασταν μαζί από την πρώτη δημο­τι­κού μέχρι την έκτη γυμνα­σίου σε δια­φο­ρε­τικό τμήμα. Μιλού­σαμε επί ώρες. Δεν τους ξεχνάς αυτούς τους δεσμούς. Κάθε φορά που έχουμε μάζωξη οι παλιοί συμ­μα­θη­τές, κάνουμε προ­σκλη­τή­ριο απόντων.

Γίνο­νται τακτικά οι συνα­ντή­σεις παλιών συμ­μα­θη­τών;

Κάθε φορά όλο και κάποιος μας ξεση­κώ­νει. Τώρα μας ήρθε και ο κορω­νο­ϊός και έχει ανα­τρέ­ψει λίγο τα δεδο­μένα. Ηταν να συνα­ντη­θούμε ξανά την 1η Αυγού­στου, αλλά θα δούμε.

Πάντως η ομάδα είναι μια καλή διέ­ξο­δος και στον καιρό του κορω­νοϊού.

Μου το γράφουν πολύ συχνά, πως η δημιουρ­γία της ομάδας είναι “ό,τι καλύ­τερο μας έχει συμβεί” στην περίοδο του κορω­νοϊού. Λει­τουρ­γεί ως διέ­ξο­δος στις σκέψεις ενός αβέ­βαιου αύριο. Στην ομάδα έχει ανα­πτυ­χθεί ένας συνα­γω­νι­σμός, ποιος θα θυμηθεί περισ­σό­τερα, ποιος θα ανα­κα­λέ­σει τις πιο ισχυρές μνήμες… Ουσια­στικά τρεις γενιές Ροδίων, κατα­θέ­τουν μνήμες, προ­σω­πι­κές στιγμές… Θυμή­θηκα για παρά­δειγμα, το όνομα του καντι­νιέρη που είχαμε στην Ακα­δη­μία στα δια­λείμ­ματα απ΄όπου παίρ­ναμε σάντουιτς, φιστί­κια… Τον “Ελληνα”, όπως τον λέγαμε, δεν ξέρω αν αυτό ήταν το πραγ­μα­τικό του όνομα.

Ετσι όπως βλέπετε τους ρυθμούς, την αγάπη του κόσμου, που αγκά­λιασε αυτό εγχεί­ρημα, ποιο στόχο έχετε θέσει;

Οι συμ­με­τέ­χο­ντες θέλω να ανα­πτύ­ξουν ειλι­κρι­νείς σχέσεις μεταξύ τους. Δεν έχω καμία σκο­πι­μό­τητα, δημιούρ­γησα την ομάδα από αγάπη. Δεν μπορώ να ξεχάσω τις ανθρώ­πι­νες στιγμές της δικιάς μου γει­το­νιάς… Η μάνα μου έκανε κατα­πλη­κτι­κές πίτες, λόγω κατα­γω­γής από τη Μακε­δο­νία, μερικά κομ­μά­τια έπρεπε να πάνε στα διπλανά σπίτια. Και μετά ακο­λου­θούσε το τηλέ­φωνο “Ειρήνη μου, πολύ ωραία η πίτα σου”…• Και πόση αγάπη είχε μέσα αυτή η πίτα κύριε Καλαϊ­τζή.

Ναι… Αντι­στοί­χως έρχο­νταν και σε εμάς τρα­τα­ρί­σματα. Ο σκοπός της ομάδας, είναι να ανα­πτυ­χθεί επι­κοι­νω­νία μεταξύ των σημε­ρι­νών Ροδίων. Θα στηρίξω αυτή την προ­σπά­θεια όσο αντέχω και ελπίζω να βρεθεί και κάποιος άλλος να την στη­ρί­ξει για να ανα­πτυ­χθεί κι άλλο. Είμαστε πλέον μια μεγάλη παρέα, κι αυτό είναι ο στόχος. Η ομάδα, μιλάει σε ένα θυμικό, σε ένα κομμάτι του εαυτού μας, το οποίο δεν μας επι­τρέ­πε­ται να το αφή­σουμε εκτός… Είναι προ­στα­τευ­μέ­νος κάποιος αν δακρύ­σει μπροστά στην οθόνη, δεν θα του πει κανείς γιατί δάκρυ­σες…

Εσείς δακρύ­σατε;

Βέβαια, ναι… Αλίμονο! Αν δεν επι­κοι­νω­νή­σουμε με αυτό το κομμάτι της ψυχής μας που βρί­σκε­ται βαθιά κρυμ­μένο στο “είναι” μας, δεν μπο­ρούμε να πάμε μπροστά. Δεν είναι τυχαίο που οι μεγα­λύ­τερη σε ηλικία άνθρω­ποι, γίνο­νται πιο ευσυ­γκί­νη­τοι. Είναι γιατί κάποια στιγμή, όταν απε­λευ­θε­ρω­θούν από το “πάλεμα” της ζωής, μπορούν να αφήσουν τον εαυτό τους να θυμηθεί και πιστεύω ότι αυτό έγινε στην ομάδα. Αυτό το κομμάτι όμως του εαυτού μας, πρέπει να το δια­τη­ρή­σουμε ζωντανό και να το τρο­φο­δο­τή­σουμε για να είναι οδηγός και αυτό στις σκέψεις και στις δράσεις μας.