Υστερα από 400 χρόνια δεν θα γίνει στην Πάτμο η τελετή του Νιπτήρος!

Για 1η φορά μετά από 400 περίπου χρόνια δεν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η ακο­λου­θία της τελετής του Νιπτή­ρος στην Πάτμο, ένα έθιμο που παρα­δο­σιακά τελεί­ται στο Ιερό Νησί της Απο­κά­λυ­ψης και συγκε­ντρώ­νει κάθε χρόνο, εκα­το­ντά­δες πιστούς από όλη την Ελλάδα.

Επι­πλέον, στην Πάτμο, που απο­τε­λεί σύμβολο της Ορθο­δο­ξίας οι ναοί και τα μονα­στή­ρια, λόγω της παν­δη­μίας του κορω­νοϊού, παρα­μέ­νουν για πρώτη φορά μετά από ολό­κλη­ρους αιώνες κλειστά, δίνο­ντας μια εικόνα απο­γο­ή­τευ­σης και θλίψης τόσο στους κατοί­κους του νησιού όσο και στους προ­σκυ­νη­τές που ετοι­μά­ζο­νταν να μετα­βούν για να περά­σουν στο νησί την Μεγάλη Εβδο­μάδα και να παρα­κο­λου­θή­σουν τις ιερές ακο­λου­θίες, την παρα­δο­σιακή τελετή του Νιπτήρα, τον Επι­τά­φιο και φυσικά, την Ανά­σταση του Κυρίου.

Όπως δήλωσε στην «δημο­κρα­τική», ο ιερο­μό­να­χος Σερα­φείμ στην Μονή Αγίου Ιωάννη της Πάτμου (και εφη­μέ­ριος στον ενο­ριακό ναό του Αγίου Ιωάννη Προ­δρό­μου Σκάλας):

«Η ατμό­σφαιρα που έχει δημιουρ­γη­θεί στο νησί, είναι με μια λέξη, κατα­θλι­πτική. Αν υπήρχε ένα απο­κού­μπι για τον κόσμο, να εκτο­νώ­σει όλο αυτό το συναι­σθη­μα­τικό φορτίο το οποίο έχει επω­μι­σθεί λόγω της κατά­στα­σης με τον κορω­νοϊό, που είναι η Εκκλη­σία, αυτή την στιγμή δεν υπάρχει. Προ­σω­πικά επειδή έχω συνεχή επαφή με τους ενο­ρί­τες μου, δέχομαι διαρκώς τηλε­φω­νή­ματα για το αν θ’ ανοί­ξουν οι ναοί και τα μονα­στή­ρια. Μου λένε ότι νιώθουν κούραση γιατί δια­νύ­ουμε την Μεγάλη Σαρα­κο­στή και θέλουν να συμ­με­τέ­χουν στις ακο­λου­θίες, ενώ παράλ­ληλα, υπάρχει και ο φόβος για τον κορω­νοϊό μήπως σημειω­θεί κάποιο πρό­βλημα εάν έρθουν –αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κανένα κρούσμα στην Πάτμο.

Από την δική μας πλευρά, . εμείς ως κλη­ρι­κοί, προ­σπα­θούμε να παρη­γο­ρή­σουμε, να στη­ρί­ξουμε τους πιστούς, λέγο­ντας πως μπορούν από το σπίτι τους να προ­σευ­χη­θούν. Είναι μια δοκι­μα­σία που έχει στείλει ο Θεός για να δοκι­μά­σει την πίστη μας. Από εκεί και πέρα, προ­σπα­θούμε να έχουμε μια επαφή με τους ενο­ρί­τες και τους πιστούς –κυρίως τηλε­φω­νικά, διότι διά ζώσης είναι πολύ δύσκολο. Ακόμη και με ανθρώ­πους που έχουν την ανάγκη της παρου­σίας μας –όπως άρρω­στοι, κατά­κοι­τοι στο κρεβάτι κ.λπ. δεν μπο­ρούμε να έχουμε επαφή».

Σχο­λιά­ζο­ντας την κατά­σταση που έχει δημιουρ­γη­θεί και με τις εκκλη­σίες να παρα­μέ­νουν κλει­στές, ο ιερο­μό­να­χος Σερα­φείμ δηλώνει ξεκά­θαρα πως: «Οτι­δή­ποτε έχει να κάνει με συνά­θροιση είτε για 10 είτε για 100 άτομα, απα­γο­ρεύ­ε­ται. Κι εμείς μέσα στα μονα­στή­ρια, οφεί­λουμε να τηρούμε τις απα­ραί­τη­τες απο­στά­σεις, προ­κει­μέ­νου να μην έχουμε άλλα προ­βλή­ματα. Συνεπώς, πώς θα τελε­στεί μια τελετή, όπως η τελετή της ακο­λου­θίας του Νιπτήρα, που φέρνει σε επαφή τόσα πολλά πρόσωπα. Η τελετή αυτή δεν έχει ακυ­ρω­θεί ποτέ στα χρονικά! Ακόμη και σε κατα­στά­σεις δύσκο­λες, όπως η κατοχή, η Ιτα­λο­κρα­τία, αυτή η τελετή, δεν απα­γο­ρεύ­τηκε. Επί της Ιτα­λο­κρα­τίας, η τελετή της ακο­λου­θίας του Νιπτήρα ετε­λείτο μέσα στη Μονή, αλλά γινόταν. Φέτος, βέβαια, οι λόγοι είναι υγειο­νο­μι­κοί κι εμείς το κατα­λα­βαί­νουμε και πρέπει να τηρή­σουμε τις οδηγίες. Κατα­λα­βαί­νετε ότι η τελετή αυτή δεν μπορεί να γίνει ούτε σε περιο­ρι­σμένο χώρο, διότι δεν ξέρουμε τι μπορεί να συμβεί».

Συνεπώς, ακόμη και το Ιερό Νησί της Απο­κά­λυ­ψης, όπου κάθε χρόνο αυτές τις άγιες ημέρες και κυρίως την Μεγάλη Εβδο­μάδα, κυριαρ­χεί κλίμα κατά­νυ­ξης, φέτος όλα θα παρα­μεί­νουν… βουβά. Οι προ­σκυ­νη­τές από την Ελλάδα, τα Δωδε­κά­νησα και χώρες του εξω­τε­ρι­κού, που συνήθως επι­σκέ­πτο­νται την Πάτμο, δεν θα έρθουν αφού όλες οι μετα­κι­νή­σεις από αέρος με αερο­πλάνα και από θαλάσ­σης με πλοία, έχουν απα­γο­ρευ­τεί.

«Είναι μια άσχημη εικόνα, μία εικόνα που δεν έχουμε ξαναδεί. Μία εικόνα η οποία δεν συνάδει με το κλίμα που επι­κρα­τεί είτε με την εποχή είτε με το κατα­νυ­κτικό κλίμα λόγω της Σαρα­κο­στής και της Μεγάλης Εβδο­μά­δας για την οποία προ­ε­τοι­μα­ζό­μα­στε όλοι κάθε χρόνο. Είμαστε όλοι περιο­ρι­σμέ­νοι και το μόνο που μπο­ρούμε να κάνουμε είναι να προ­σευ­χό­μα­στε να τελειώ­σει όσο το δυνατό συντο­μό­τερα αυτή η δοκι­μα­σία. Δεν είναι στο χέρι μας. Από εμάς εξαρ­τά­ται μόνον να τηρούμε τις οδηγίες για να απο­φύ­γουμε τα χει­ρό­τερα. Άλλωστε αυτές ήταν και οι οδηγίες από το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο».

Εντού­τοις, εάν κάποιος πιστός έχει απόλυτη ανάγκη να λάβει την Θεία Κοι­νω­νία, ζητεί­ται η άδεια από τον Πατριαρ­χικό Έξαρχο και κάποιος από τους μονα­χούς πηγαί­νει να τον κοι­νω­νή­σει. Όσον αφορά στο Άγιο Φως, “θα πάει στην Πάτμο αλλά οι δια­δι­κα­σίες θα είναι φέτος δια­φο­ρε­τι­κές από άλλη χρονιά” όπως ειπώ­θηκε.

ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΤΗ ΡΟΔΟ

Την ίδια ώρα, οι πιστοί στην Ρόδο βιώνουν την ίδια ανη­συ­χία, μένο­ντας, φυσικά μακριά από τους ναούς και τα μονα­στή­ρια.

Σε κάποιες περιο­χές, όπως η δημο­τική ενότητα Αρχαγ­γέ­λου, τελέ­σθη­καν θείες ακο­λου­θίες στο μονα­στήρι του Ταξιάρχη Μιχαήλ, κεκλει­σμέ­νων των θυρών, ενώ τοπικός ραδιο­φω­νι­κός σταθμός έκανε ανα­με­τά­δοση και τοπο­θε­τή­θη­καν ηχεία στο κτήριο του παλαιού Δημαρ­χείου –κατόπιν συνεν­νο­ή­σεως του προ­έ­δρου της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας με την Ιερά Μητρό­πολη Ρόδου.

Σε άλλη περιοχή, όπως στις Καλυ­θιές, ο ιερέας βγήκε στο… μπαλ­κόνι για να ψάλλει την ακο­λου­θία των Χαι­ρε­τι­σμών.

Σε πολλές δημο­τι­κές κοι­νό­τη­τες και χωριά της Ρόδου, οι πιστοί ζητούν συνεχώς από τους κλη­ρι­κούς στις ενορίες τους, διευ­κρι­νί­σεις για το πώς θα μπο­ρέ­σουν να παρα­κο­λου­θή­σουν τις ιερές ακο­λου­θίες κατά την Μεγάλη Εβδο­μάδα κι εάν μπορούν να κοι­νω­νή­σουν.

«Οι ενο­ρί­τες μας, ρωτούν συνεχώς πώς θα μπο­ρέ­σουν να παρα­κο­λου­θή­σουν τις λει­τουρ­γίες αλλά κι εμείς οφεί­λουμε να τηρή­σουμε τις οδηγίες που δίνει η κυβέρ­νηση και κατόπιν εγκρί­σεως της Ιεράς Μητρό­πο­λης Ρόδου. Όλοι μάς ρωτούν για τα μνη­μο­νεύ­ματα των νεκρών συγ­γε­νών και δικών τους ανθρώ­πων –το έθιμο που γίνεται την Μεγάλη Παρασκευή- εάν μπορούν να κοι­νω­νή­σουν οι άρρω­στοι κ.λπ. Είναι έκτατες συν­θή­κες κι εμείς οφεί­λουμε να τηρή­σουμε τις οδηγίες» δήλωσε στην «δημο­κρα­τική» ο π. Κωντα­ντί­νος Χατζη­μι­χαήλ, εφη­μέ­ριος στον Ιερό Ναό της Κοί­μη­σης της Θεο­τό­κου στην Ιαλυσό.

Να σημειω­θεί ότι μόνον ένας τοπικός τηλε­ο­πτι­κός σταθμός ανα­με­τα­δί­δει τις Θείες Λει­τουρ­γίες που γίνο­νται (κεκλει­σμέ­νων των θυρών ή με την παρου­σία του Μητρο­πο­λίτη Ρόδου κ. Κυρίλ­λου στην Μητρό­πολη).

Σε άλλη περί­πτωση, οι λει­τουρ­γίες μπορούν να μετα­δί­δο­νται από τα μέσα Κοι­νω­νι­κής Δικτύ­ω­σης.

ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΕΙ Η ΚΥΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

Mε ΚΥΑ των υπουρ­γών Παι­δείας και Θρη­σκευ­μά­των και Υγείας προ­βλέ­πο­νται νέα προ­σω­ρινά περιο­ρι­στικά μέτρα στους χώρους λατρείας, όλων των θρη­σκειών και δογ­μά­των για το διά­στημα από 12.04.2020 έως και 20.4.2020. Οι νέες ρυθ­μί­σεις για την απο­τροπή μετά­δο­σης του κορω­νοϊού στους χώρους λατρείας προ­βλέ­πουν μεταξύ άλλων τα εξής:

α) Απα­γο­ρεύ­ο­νται, παρου­σία κοινού, οι λει­τουρ­γίες, λατρευ­τι­κές συνά­ξεις, ιερο­πρα­ξίες και πάσης φύσεως θρη­σκευ­τι­κές τελετές σε όλους ανε­ξαι­ρέ­τως τους χώρους θρη­σκευ­τι­κής λατρείας κάθε δόγ­μα­τος και θρη­σκείας, ανε­ξαρ­τή­τως μεγέ­θους και χωρη­τι­κό­τη­τας, στο σύνολο της Επι­κρά­τειας, για προ­λη­πτι­κούς λόγους δημό­σιας υγείας.

β) Επι­τρέ­πε­ται η τέλεση λει­τουρ­γιών κεκλει­σμέ­νων των θυρών, απο­κλει­στικά και μόνο από θρη­σκευ­τικό λει­τουργό και βοη­θη­τικό προ­σω­πικό (πχ ιερο­ψάλ­της) των οποίων ο συνο­λι­κός αριθμός δεν υπερ­βαί­νει τα 4 φυσικά πρόσωπα. Ο κατά νόμο θρη­σκευ­τι­κός λει­τουρ­γός είναι υπεύ­θυ­νος για να λάβει όλα τα προ­σή­κο­ντα μέτρα σύμφωνα με την ΚΥΑ. Δεν επι­τρέ­πε­ται, ούτε κεκλει­σμέ­νων των θυρών, η τέλεση λει­τουρ­γιών σε χώρους λατρείας που βρί­σκο­νται σε ιδιω­τικά κτήματα, κτήρια κλπ.

γ) Απα­γο­ρεύ­ε­ται η επί­σκεψη κοινού, ατομικά ή ομαδικά, στα μονα­στή­ρια. Επι­τρέ­πε­ται η τέλεση λει­τουρ­γιών και ακο­λου­θιών στα μονα­στή­ρια χωρίς την παρου­σία κοινού.

δ) Επι­τρέ­πε­ται, επι­πλέον της τηλε­ο­πτι­κής και ραδιο­φω­νι­κής, και η αυτο­τε­λής δια­δι­κτυακή μετά­δοση της λει­τουρ­γίας.