Πέθανε ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης και της Αριστεράς Μανώλης Γλέζος

Εφυγε σήμερα από τη ζωή σε ηλικία 98 χρονών, λόγω καρ­δια­κής ανε­πάρ­κειας, ο Μανώλης Γλέζος.

Εμβλη­μα­τική μορφή της Αρι­στε­ράς αλλά και της αντί­στα­σης κατά των ναζί κατα­κτη­τών στη διάρ­κεια της κατοχής, ο Μανώλης Γλέζος γεν­νή­θηκε στην Απεί­ρανθο, το ορεινό χωριό της Νάξου, στις 9 Σεπτεμ­βρίου 1922, το οποίο και «προί­κισε» με μια μονα­δική συλλογή πετρω­μά­των από όλον τον κόσμο (ήταν απα­ρά­μιλλη η αγάπη του για τη γεω­λο­γία). Ένιωθε, από την άλλη, μισός Ναξιώ­της και μισός Παρια­νός, με ιδιαί­τερη αγάπη για την Πάρο, αφού από εκεί κατα­γό­ταν η μητέρα του, Ανδρο­μάχη Ναυ­πλιώ­του. Στην Πάρο, άλλωστε, συνή­θιζε να περνά τα καλο­καί­ρια του τα τελευ­ταία χρόνια. Ο πατέρας του, Νικό­λαος Γλέζος ήταν δημό­σιος υπάλ­λη­λος και δημο­σιο­γρά­φος.

Τα παιδικά του χρόνια ο Μ. Γλέζος τα έζησε στο χωριό του, όπου τελεί­ωσε το δημο­τικό σχολείο. Από τα μέσα της δεκα­ε­τίας του ’30 η οικο­γέ­νειά του μετα­να­στεύει στην Αθήνα και το 1940 ο εκλιπών περνά στην ΑΣΟΕΕ. Ως μαθητής ακόμη πρω­το­στά­τησε στη δημιουρ­γία αντι­φα­σι­στι­κής ομάδας για την απε­λευ­θέ­ρωση της Δωδε­κα­νή­σου από τους Ιταλούς αλλά κατά της δικτα­το­ρίας του Μεταξά. Κατά τη διάρ­κεια της ναζι­στι­κής κατοχής δίνει το «παρών» στην αντί­σταση του λαού μας μέσα από τις τάξεις της ΟΚΝΕ, του ΕΑΜ Νέων και της ΕΠΟΝ, με απο­τέ­λε­σμα να υποστεί φυλα­κί­σεις, βασα­νι­στή­ρια και διώξεις.

Όμως, η πλέον τολμηρή ενέρ­γεια ήταν εκείνη της νύχτας της 30ής προς την 31η Μαΐου 1941, όταν μαζί με τον Από­στολο Σάντα, σκαρ­φά­λω­σαν στα βράχια της Ακρό­πο­λης, κατέ­βα­σαν από εκεί το μισητό σύμβολο του κατα­κτητή, τη σβά­στικα, με μονα­δικά τους «όπλα», ένα φανα­ράκι και ένα σουγιά. Και οι δύο έφηβοι έχουν περι­γρά­ψει σε κατο­πι­νές συνε­ντεύ­ξεις τους πώς ανέ­βη­καν, πού κρύ­φτη­καν αμέσως μετά (στις σπηλιές του Βράχου που είναι ταυ­τι­σμέ­νος με το ιδανικό της Δημο­κρα­τίας), πώς έκρυψαν στον κόρφο τους ένα κομμάτι από τη σημαία… Η θέα της σημαίας που λείπει από τον ιστό, προ­κα­λεί την επομένη εκνευ­ρι­σμό στον κατα­κτητή, δίνει κου­ρά­γιο στον κατα­κτη­μένο αλλά αδού­λωτο λαό της Αθήνας και όλης της Ελλάδας. Η ποινή, ερήμην σε θάνατο.

Ακο­λου­θεί η Απε­λευ­θέ­ρωση και η δρα­στη­ριο­ποί­ηση του Μανώλη Γλέζου, δια­δο­χικά μέσα από τις τάξεις του ΚΚΕ και της ΕΔΑ, αλλά και η ενα­σχό­λησή του με το δημο­σιο­γρα­φικό επάγ­γελμα, σε διευ­θυ­ντι­κές θέσεις πρώτα στο «Ριζο­σπά­στη» αμέσως μετά την απε­λευ­θέ­ρωση, και μια δεκα­ε­τία αργό­τερα, στην «Αυγή». Συνο­λικά παρα­πέμ­φθηκε σε 28 δίκες για αδι­κή­ματα Τύπου, ενώ στα τέλη της δεκα­ε­τίας του ’40 κατα­δι­κά­σθηκε δις εις θάνατον, κατα­δί­κες που δεν εκτε­λέ­στη­καν μετά από ελλη­νική και διεθνή καμπά­νια. Το 1950 οι θανα­τι­κές ποινές μετα­τρά­πη­καν σε ισόβια και τελικά απο­φυ­λα­κί­στηκε στις 16 Ιουλίου 1954.

Στις εκλογές της 9ης Σεπτεμ­βρίου 1951, παρότι φυλα­κι­σμέ­νος, εκλέ­χθηκε βου­λευ­τής Αθηνών με την ΕΔΑ. Ξεκινά απεργία πείνας, με αίτημα την απο­φυ­λά­κιση των δέκα εξό­ρι­στων εκλεγ­μέ­νων βου­λευ­τών της ΕΔΑ. Στα­μά­τησε την απεργία πείνας τη 12η ημέρα, με την απε­λευ­θέ­ρωση κάποιων από αυτούς. Ακο­λου­θεί η δίκη για «εσχάτη προ­δο­σία» το 1958, ενώ στις εκλογές της 29ης Οκτω­βρίου 1961 εξελέγη και πάλι βου­λευ­τής Αθηνών με την ΕΔΑ, παρά το γεγονός ότι βρι­σκό­ταν στη φυλακή.

Με την εκδή­λωση του στρα­τιω­τι­κού πρα­ξι­κο­πή­μα­τος της 21ης Απρι­λίου, ο Μ. Γλέζος συλ­λαμ­βά­νε­ται μαζί με άλλους πολι­τι­κούς ηγέτες και ακο­λου­θούν φυλα­κί­σεις σε Γουδή, Πικέρμι, Γενική Ασφά­λεια, Γυάρο, Παρθένι Λέρου, Ωρωπό, από όπου απο­φυ­λα­κί­ζε­ται το 1971. Συνο­λι­κώς, 16 χρόνια της ζωής του τα πέρασε σε εξορίες και φυλακές.

Μετα­πο­λι­τευ­τικά δρα­στη­ριο­ποιεί­ται πολι­τικά μέσα από τις τάξεις της ΕΔΑ και του ΠΑΣΟΚ -στα ψηφο­δέλ­τια του οποίου εξελέγη, ως συνερ­γα­ζό­με­νος, βου­λευ­τής και ευρω­βου­λευ­τής τη δεκα­ε­τία του ’80.

Όμως, ο Μ. Γλέζος ποτέ δεν τα είχε καλά με θητείες και μονι­μό­τη­τες, και στις δημο­τι­κές και κοι­νο­τι­κές εκλογές του 1986 επι­στρέ­φει στην αγα­πη­μένη του Απεί­ρανθο, όπου οι συγ­χω­ρια­νοί του τον εκλέ­γουν κοι­νο­τάρχη και εκείνος, από τη δική του πλευρά, εισα­γά­γει το θεσμό της Άμεσης Δημο­κρα­τίας.

Στις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές του 2002 κατέρ­χε­ται επι­κε­φα­λής του συν­δυα­σμού «Ενεργοί Πολίτες» για τη διευ­ρυ­μένη Νομαρ­χία Αθηνών-Πειραιώς, που υπο­στη­ρί­χθηκε από το Συνα­σπι­σμό και εκλέ­γε­ται νομαρ­χια­κός σύμ­βου­λος.

Επα­νέρ­χε­ται στην κεντρική πολι­τική σκηνή το 2012, όταν στις διπλές εκλογές της 6ης Μαΐου και της 17ης Ιουνίου εκλέ­γε­ται βου­λευ­τής Επι­κρα­τείας με το ΣΥΡΙΖΑ. Με το ίδιο κόμμα εξελέγη ευρω­βου­λευ­τής στις ευρω­ε­κλο­γές της 25ης Μαΐου 2014, κάνο­ντας ως κεντρικό θέμα της θητείας του τις γερ­μα­νι­κές οφειλές προς την Ελλάδα. Έγραψε, άλλωστε, και βιβλίο για το θέμα, υπό τον τίτλο, «Και ένα μάρκο να ήταν…» (Εκδό­σεις Λιβάνη). Χαρα­κτη­ρι­στική, ωστόσο, της προ­σω­πι­κό­τη­τάς του, η κίνησή του το καλο­καίρι του 2017 να δώσει εκείνος το στεφάνι στο Γερμανό πρε­σβευτή Γενς Πλέτνερ, στο μνημείο εκτε­λε­σθέ­ντων κατοί­κων του Διστό­μου. Τελευ­ταία εμπλοκή του με την ενεργό πολι­τική, στο ψηφο­δέλ­τιο Επι­κρα­τείας της Λαϊκής Ενό­τη­τας, το Σεπτέμ­βριο του 2015.

Ο Μ. Γλέζος δεν ήθελε να τον απο­κα­λούν «ήρωα», για εκείνον ήρωας ήταν ο μικρό­τε­ρος αδελφός του, Νίκος, που εκτε­λέ­σθηκε από τους Γερ­μα­νούς στην Και­σα­ριανή το Μάιο του ’44, αφή­νο­ντας πίσω του το εξής σημεί­ωμα για τη μάνα τους: «Αγαπητή μητέρα σας φιλώ, χαι­ρε­τι­σμούς, σήμερα πάω για εκτέ­λεση. Πάω. Πέφτο­ντας για τον ελλη­νικό λαό». Ήταν ένας καημός μέσα του ο πρόωρος χαμός του αγα­πη­μέ­νου του Νίκου, ένας καημός για τον οποίον σπάνια τον άκουγες να μιλά.

Η τελευ­ταία, ίσως, δημόσια παρουσία-παρέμβαση του Μ. Γλέζου, ήταν στη δίκη της Χρυσής Αυγής, το 2018, όταν με τη συμπλή­ρωση πέντε χρόνων από τη δολο­φο­νία του Παύλου Φύσσα, ο Μανώλης Γλέζος πήγε και κάθισε στο πλευρό της μητέρας του, Μάγδας.

Από σήμερα, ο «Τελευ­ταίος Παρ­τι­ζά­νος» -όπως τιτλο­φο­ρεί­ται το ντο­κι­μα­ντέρ του Ανδρέα Χατζη­πα­τέρα για τον Μανώλη Γλέζο- δεν είναι πια ανάμεσά μας.