Φίλης: Η Τουρκία θέλει εμφανώς να προκαλέσει αναταραχή σε ένα κρίσιμο σημείο

Με μία μακρο­σκελή ανάρ­τηση στο Facebook ο διε­θνο­λό­γος και Διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του Διεθνών Σχέσεων Κων­στα­ντί­νος Φίλης αναλύει τα όσα δια­δρα­μα­τί­ζο­νται τα τελευ­ταία 24ωρα στα ελλη­νο­τουρ­κικά σύνορα. 

Μεταξύ άλλων τονίζει ότι «η επιλογή του Έβρου έγινε λόγω του ότι δεν περι­λαμ­βά­νε­ται στην Κοινή Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας. Ωστόσο, από τη στιγμή που πρό­κει­ται για θεσμο­θε­τη­μένη περιοχή, περισ­σό­τερο συνιστά μια ενι­σχυ­μένη απειλή παρά επιλογή να πολ­λα­πλα­σια­στούν δρα­στικά οι ροές».

Ακόμη προ­σθέ­τει πως «η Τουρκία θέλει εμφανώς να προ­κα­λέ­σει ανα­τα­ραχή σε ένα κρίσιμο σημείο, να δείξει ότι εννοεί ό,τι λέει εδώ και τέσσερα χρόνια (ότι δηλαδή αν πιεστεί θα «ανοίξει τις πόρτες», έτσι απο­κτούν νόημα και οι εκβια­σμοί του) και κυρίως να προ-ειδοποιήσει για τις δυσμε­νείς συνέ­πειες σε περί­πτωση που δεν λάβει την υπο­στή­ριξη (οικο­νο­μική και πολι­τική) που απαιτεί. Οργα­νώ­νο­ντας άρτια απελ­πι­σμέ­νους επί το πλεί­στον ανθρώ­πους, ναυ­λώ­νο­ντας πούλμαν για να τους μετα­φέ­ρουν σε πρώτη φάση κυρίως στον Έβρο, εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται τη δυστυ­χία τους, δίνο­ντας τους φρούδες ελπίδες ότι πλέον μπορούν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν το όνειρο εισόδου στην Ευρώπη, εμφα­νί­ζο­ντας δήθεν την Ελλάδα ως το μονα­δικό εμπόδιο».

Την ίδια ώρα συμπλη­ρώ­νει πως «όσα βλέπουν το φως της δημο­σιό­τη­τας, ότι στην Ιντλίμπ συγκε­ντρώ­νο­νται ακόμη και 4 εκα­τομ­μύ­ρια Σύρων, διόλου δεν απο­κλεί­ε­ται να απο­τε­λεί τουρ­κική προ­πα­γάνδα, στην κατεύ­θυνση πίεσης της ΕΕ. Η άλλη πλευρά ισχυ­ρί­ζε­ται ότι αρκετοί έχουν δια­χυ­θεί στη συριακή επι­κρά­τεια, επι­στρέ­φο­ντας στα σημεία που ελέγ­χο­νται από το ασα­ντικό καθε­στώς. Αυτή είναι μια παρά­με­τρος που πρέπει να διε­ρευ­νη­θεί περαι­τέρω».

«Τέλος, σε σχέση με την Ελλάδα, η σπα­σμω­δική και διπλω­μα­τικά χοντρο­κομ­μένη ενέρ­γεια από μεριάς Τουρ­κίας, μας δίνει τη δυνα­τό­τητα να νομι­μο­ποι­ή­σουμε την απο­φα­σι­στι­κό­τητα μας, εφόσον γνώ­μο­νας της πολι­τι­κής μας είναι η εθνική ασφά­λεια, που δια­κυ­βεύ­ε­ται από τις ενέρ­γειες της Τουρ­κίας. Εξίσου, η Ελλάδα σε εξαι­ρε­τι­κές συν­θή­κες (εν τοις πράγ­μασι αμφι­σβή­τη­σης της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας) δικαιού­ται να κινηθεί ανάλογα και χωρίς πάντως μεγάλες προσ­δο­κίες να εμπλέ­ξει πιο απο­τε­λε­σμα­τικά την ΕΕ. Σε τέτοιες συν­θή­κες, είναι χρήσιμο και εθνικά ωφέλιμο να μην θεω­ρού­μα­στε «δεδο­μέ­νοι». Άλλωστε, τόσο η αντι­πα­ρά­θεση Τουρκίας-Ρωσίας, αν και δεν φαί­νε­ται πως θα οδη­γή­σει σε πλήρη ρήξη, όσο και η πρε­μούρα των Αμε­ρι­κα­νών (και όχι μόνο) να επα­να­φέ­ρουν την Τουρκία στο δυτικό «μαντρί», αξιο­ποιώ­ντας την αντι­πα­ρά­θεση με τη Μόσχα, κατα­δει­κνύ­ουν τον χαρα­κτήρα που έχουν λάβει οι διε­θνείς σχέσεις και οι συμ­μα­χίες στις μέρες μας» κατα­λή­γει ο κ. Φίλης.

Ακο­λου­θεί η ανάρ­τηση:

Από προχθές το βράδυ καλ­λιερ­γεί­ται με τη δύναμη της εικόνας και απει­λη­τι­κές δηλώ­σεις η αίσθηση ότι η Τουρκία απο­φά­σισε να ανοίξει τους κρου­νούς των προ­σφυ­γο­με­τα­να­στευ­τι­κών ροών.

Ας δούμε προ­σε­κτικά κάποια δεδο­μένα:

Πράγ­ματι, η επιλογή του Έβρου έγινε λόγω του ότι δεν περι­λαμ­βά­νε­ται στην Κοινή Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας. Ωστόσο, από τη στιγμή που πρό­κει­ται για θεσμο­θε­τη­μένη περιοχή, περισ­σό­τερο συνιστά μια ενι­σχυ­μένη απειλή παρά επιλογή να πολ­λα­πλα­σια­στούν δρα­στικά οι ροές.

Η Τουρκία θέλει εμφανώς να προ­κα­λέ­σει ανα­τα­ραχή σε ένα κρίσιμο σημείο, να δείξει ότι εννοεί ό,τι λέει εδώ και τέσσερα χρόνια (ότι δηλαδή αν πιεστεί θα «ανοίξει τις πόρτες», έτσι απο­κτούν νόημα και οι εκβια­σμοί του) και κυρίως να προ-ειδοποιήσει για τις δυσμε­νείς συνέ­πειες σε περί­πτωση που δεν λάβει την υπο­στή­ριξη (οικο­νο­μική και πολι­τική) που απαιτεί. Οργα­νώ­νο­ντας άρτια απελ­πι­σμέ­νους επί το πλεί­στον ανθρώ­πους, ναυ­λώ­νο­ντας πούλμαν για να τους μετα­φέ­ρουν σε πρώτη φάση κυρίως στον Έβρο, εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται τη δυστυ­χία τους, δίνο­ντας τους φρούδες ελπίδες ότι πλέον μπορούν να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν το όνειρο εισόδου στην Ευρώπη, εμφα­νί­ζο­ντας δήθεν την Ελλάδα ως το μονα­δικό εμπόδιο.

Απο­τε­λεί βέβαια, ερώτημα, πως μπορεί η Τουρκία να προσ­δοκά ότι η ΕΕ -που είναι απούσα από τις εξε­λί­ξεις και χωρίς ουσια­στικό ρόλο- θα πιέσει την Ρωσία για να αλλάξει τη στάση της στο συριακό. Το πιθα­νό­τερο είναι πως ο Ερντο­γάν προ­σπα­θεί να οικο­δο­μή­σει μία συμ­μα­χία με τη Δύση για να στείλει το μήνυμα στη Μόσχα ότι δεν πρέπει να τον θεωρεί δεδο­μένο (όπως αντί­στοιχα κάνει και με τη Δύση), μα κυρίως να εξα­σφα­λί­σει απευ­θείας και επι­πλέον ευρω­παϊκά κεφά­λαια. Το πλέον μεγα­λε­πή­βολο σχέδιο, που για την ώρα δεν «βγαίνει» στον Τούρκο πρόεδρο, είναι της εγκα­θί­δρυ­σης του στη Συρία μέσω της επα­νε­γκα­τά­στα­σης Σύρων προ­σφύ­γων στη συριακή επι­κρά­τεια.

Επίσης, όσα βλέπουν το φως της δημο­σιό­τη­τας, ότι στην Ιντλίμπ συγκε­ντρώ­νο­νται ακόμη και 4 εκα­τομ­μύ­ρια Σύρων, διόλου δεν απο­κλεί­ε­ται να απο­τε­λεί τουρ­κική προ­πα­γάνδα, στην κατεύ­θυνση πίεσης της ΕΕ. Η άλλη πλευρά ισχυ­ρί­ζε­ται ότι αρκετοί έχουν δια­χυ­θεί στη συριακή επι­κρά­τεια, επι­στρέ­φο­ντας στα σημεία που ελέγ­χο­νται από το ασα­ντικό καθε­στώς. Αυτή είναι μια παρά­με­τρος που πρέπει να διε­ρευ­νη­θεί περαι­τέρω.

Τέλος, σε σχέση με την Ελλάδα, η σπα­σμω­δική και διπλω­μα­τικά χοντρο­κομ­μένη ενέρ­γεια από μεριάς Τουρ­κίας, μας δίνει τη δυνα­τό­τητα να νομι­μο­ποι­ή­σουμε την απο­φα­σι­στι­κό­τητα μας, εφόσον γνώ­μο­νας της πολι­τι­κής μας είναι η εθνική ασφά­λεια, που δια­κυ­βεύ­ε­ται από τις ενέρ­γειες της Τουρ­κίας. Εξίσου, η Ελλάδα σε εξαι­ρε­τι­κές συν­θή­κες (εν τοις πράγ­μασι αμφι­σβή­τη­σης της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας) δικαιού­ται να κινηθεί ανάλογα και χωρίς πάντως μεγάλες προσ­δο­κίες να εμπλέ­ξει πιο απο­τε­λε­σμα­τικά την ΕΕ. Σε τέτοιες συν­θή­κες, είναι χρήσιμο και εθνικά ωφέλιμο να μην θεω­ρού­μα­στε «δεδο­μέ­νοι».

Άλλωστε, τόσο η αντι­πα­ρά­θεση Τουρκίας-Ρωσίας, αν και δεν φαί­νε­ται πως θα οδη­γή­σει σε πλήρη ρήξη, όσο και η πρε­μούρα των Αμε­ρι­κα­νών (και όχι μόνο) να επα­να­φέ­ρουν την Τουρκία στο δυτικό «μαντρί», αξιο­ποιώ­ντας την αντι­πα­ρά­θεση με τη Μόσχα, κατα­δει­κνύ­ουν τον χαρα­κτήρα που έχουν λάβει οι διε­θνείς σχέσεις και οι συμ­μα­χίες στις μέρες μας.