Μεταναστευτικό: Διπλάσιες ροές στο Αιγαίο το 2019, ασφυξία στα νησιά

Ρεκόρ τριε­τίας παρου­σί­α­σαν οι προ­σφυ­γι­κές – μετα­να­στευ­τι­κές ροές στην Ελλάδα την χρονιά που πέρασε. Στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου κατα­γρά­φη­καν σχεδόν 60.000 νέες αφίξεις, διπλά­σιες από το 2018, ενώ το σύνολο των 74.348 νεοει­σερ­χό­με­νων στη χώρα από ξηρά και θάλασσα είναι αυξη­μένο κατά 47% έναντι των 50.508 της προη­γού­με­νης χρονιάς. Πρό­κει­ται για τις μαζι­κό­τε­ρες ροές μετά το 2016 και το «σφρά­γι­σμα» της πάλαι ποτέ «βαλ­κα­νι­κής» οδού, μέσω της οποίας πέρασαν προς την Ευρώπη εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες.

Η γεω­με­τρική αύξηση των διε­λεύ­σεων κάθε χρόνο προ­κα­λεί έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό στις ελλη­νι­κές Αρχές και δια­μορ­φώ­νει συν­θή­κες «ασφυ­ξίας» στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, τα οποία σηκώ­νουν το μεγα­λύ­τερο βάρος μετά την υπο­γραφή της συμ­φω­νίας Τουρ­κίας – Ε.Ε., το Μάρτιο του 2016, που εγκλω­βί­ζει σ΄ αυτά τους νεοει­σερ­χό­με­νους αιτού­ντες άσυλο. Παρά την ευρεία επι­χεί­ρηση απο­συμ­φό­ρη­σης και μετα­φο­ράς χιλιά­δων ανθρώ­πων στην ενδο­χώρα, η αυγή του 2020 βρήκε τα νησιά με 42.000 εγκλω­βι­σμέ­νους πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες, πολλοί εκ των οποίων καλού­νται να ξεχει­μω­νιά­σουν σε θερινές σκηνές χωρίς θέρ­μανση. Η κατά­σταση εγκυ­μο­νεί κιν­δύ­νους τόσο για τους ίδιους, όσο και για την συνοχή των τοπικών κοι­νω­νιών.

Απο­λο­γι­σμός ροών

Οι «στρό­φιγ­γες» των προ­σφυ­γι­κών – μετα­να­στευ­τι­κών ροών άνοιξαν για τα καλά το περα­σμένο καλο­καίρι, με απο­τέ­λε­σμα να ακο­λου­θή­σει μια «έκρηξη» αφίξεων στα νησιά του Βόρειου Αιγαίου, που σε πολλές περι­πτώ­σεις θύμιζε μέρες του 2015 και του 2016. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως 2 στις 3 αφίξεις ολό­κλη­ρου του 2019 κατα­γρά­φηκε μέσα στο πεντά­μηνο Αυγού­στου – Δεκεμ­βρίου. Στο διά­στημα αυτό έφτασαν στα νησιά συνο­λικά 50.102 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες, σχεδόν όσο το σύνολο των αφίξεων του 2018 από στεριά και θάλασσα (50.508).

Πίνακας Ι: Αφίξεις 2019 ανά μήνα, σε χερσαία και θαλάσ­σια σύνορα (από επε­ξερ­γα­σία στοι­χείων της UNHCR)

Σχεδόν 1,25 εκα­τομ­μύ­ρια μετα­νά­στες στην εξαετία

Σε σύγκριση με το 2018 οι αφίξεις του 2019 σχεδόν διπλα­σιά­στη­καν στα νησιά (συνο­λικά 59.457 έναντι 32.494), ενώ αντί­θετα οι διε­λεύ­σεις από τον Έβρο ήταν λιγό­τε­ρες (14.891 έναντι 18.014).

Συνο­λικά από το 2014 μέχρι σήμερα εισήλ­θαν στη χώρα 1.243.348 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες. Στη συντρι­πτική τους πλειο­νό­τητα ήταν διερ­χό­με­νοι από την χώρα στη διάρ­κεια των ετών 2015 και 2016.

Πίνακας ΙΙ: Προ­σφυ­γι­κές – μετα­να­στευ­τι­κές ροές στην εξαετία (πηγή: UNHCR)

Στην Ελλάδα οι 6 στους 10 πρό­σφυ­γες που μπήκαν στην Ευρώπη

Οι 74.348 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες που έφτασαν στην Ελλάδα το 2019 αντι­στοι­χούν στο 60% του συνόλου των 125.309 που έφτασαν στην Ευρώπη.

Η χώρα μας έχει ανα­δει­χτεί τα τελευ­ταία χρόνια σε βασική πύλη εισόδου των προ­σφυ­γι­κών κυμάτων από τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, και η μονα­δική στην οποία παρου­σιά­ζε­ται αύξηση ροών κάθε χρόνο.

Στην Ιταλία, που δεχόταν τα περα­σμένα χρόνια εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες αφίξεις, έφτασαν το 2019 μόλις 11.463 άτομα, ενώ η Ισπανία -δεύτερη σε αφίξεις μετά την Ελλάδα- δέχτηκε το 32.492.

Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το παρά­δειγμα της γει­το­νι­κής μας Βουλ­γα­ρίας, με οριο­γραμμή εκα­το­ντά­δων χιλιο­μέ­τρων με την Τουρκία, η οποία δέχτηκε συνο­λικά 2.033 αφίξεις, δηλαδή το 1/7 όσων πέρασαν από τον Έβρο στην Ελλάδα

Πίνακας ΙΙΙ: Αφίξεις προ­σφύ­γων και μετα­να­στών στις χώρες της Μεσο­γείου (πηγή: UNHCR)

42.000 εγκλω­βι­σμέ­νοι στα νησιά

Στον αριθμό ρεκόρ των 41.926 έφτασαν οι εγκλω­βι­σμέ­νοι στα νησιά πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες με την εκπνοή του 2019. Σχεδόν οι μισοί βρί­σκο­νται στη Λέσβο

Τα μεγέθη έχουν ξεπε­ρά­σει κατά πολύ τις αντοχές των δομών φιλο­ξε­νίας, με απο­τέ­λε­σμα χιλιά­δες άνθρω­ποι να δίνουν μάχη επι­βί­ω­σης σε αυτο­σχέ­διες παρά­γκες και σκηνές έξω από τα hot spots. Την ίδια ώρα οι τοπικές κοι­νω­νίες ασφυ­κτιούν και οι δήμαρ­χοι υψώνουν φωνή δια­μαρ­τυ­ρίας, ζητώ­ντας απο­συμ­φό­ρηση και ισομερή κατα­με­ρι­σμό στις περιο­χές της ηπει­ρω­τι­κής χώρας.

Πίνακας ΙV: Πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες στα νησιά (Πηγή: Ε.Σ.Κ.Ε.Σ.Μ.Α.)

πηγή ethnos.gr

Βασίλης Ιγνα­τιά­δης