«Ιστορική εξέλιξη» η ψήφιση του νομοσχεδίου East Med

Ιστο­ρική εξέλιξη που σημα­το­δο­τεί τον μετα­σχη­μα­τι­σμό της αμε­ρι­κα­νι­κής εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο χαρα­κτη­ρί­ζουν, μιλώ­ντας στην «Κ», το νομο­σχέ­διο East Med «για την προ­ώ­θηση συνε­ται­ρι­σμών ασφά­λειας και ενέρ­γειας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο» δύο από τους πιο ισχυ­ρούς υπο­στη­ρι­κτές του. Ο εκτε­λε­στι­κός διευ­θυ­ντής του Συμ­βου­λίου Ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νι­κής Ηγεσίας (HALC) Εντι Ζεμε­νί­δης τονίζει ότι το νομο­σχέ­διο δεν βασί­ζε­ται σε κάποια αντι­τουρ­κική πολι­τική, αλλά σε μία νέα πολι­τική των ΗΠΑ στην περιοχή, που εμβα­θύ­νει τη συνερ­γα­σία με αξιό­πι­στους και δημο­κρα­τι­κούς τοπι­κούς εταί­ρους – την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ. Ο πρό­ε­δρος και διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της Αμε­ρι­κα­νο­ε­βραϊ­κής Επι­τρο­πής (AJC) Ντέι­βιντ Χάρις σημειώ­νει ότι αν και κάθε πρό­βλεψή του αντα­να­κλά μία τακτική κίνηση, στο σύνολό του παρου­σιά­ζει μία νέα στρα­τη­γική των ΗΠΑ στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Αυτό που επι­ση­μαί­νουν και οι δύο είναι ότι το νομο­σχέ­διο είναι από­δειξη μιας αλλαγής ως προς τη σημασία που δίνουν στη στρα­τη­γική τους σχέση με τις χώρες της τρι­με­ρούς συνερ­γα­σίας. Μάλιστα, εκτι­μούν ότι θεσμο­θε­τεί και μετα­τρέ­πει την τριμερή συνερ­γα­σία σε μία πραγ­μα­τική 3+1 με τις ΗΠΑ στο πεδίο της ασφά­λειας.

– Το νομο­σχέ­διο East Med θεω­ρού­νταν πολύ φιλό­δοξο. Πώς έφτασε να περάσει και από τα δύο σώματα του Κογκρέ­σου;

Εντι Ζεμε­νί­δης: Το νομο­σχέ­διο East Med ήταν όντως φιλό­δοξο από την αρχή, και ίσως κάποιοι να υπο­τί­μη­σαν τις πιθα­νό­τη­τές του να περάσει. Ωστόσο, ευτύ­χησε να έχει ειση­γη­τές, που όχι μόνο συνερ­γά­ζο­νται πέρα από τις κομ­μα­τι­κές γραμμές, αλλά ήταν δια­τε­θει­μέ­νοι να αφιε­ρώ­σουν πολι­τικό κεφά­λαιο γι’ αυτό: Οι Ρόμπερτ Μενέ­ντεζ και Μάρκο Ρούμπιο στη Γερου­σία, οι Γκας Μπι­λι­ρά­κης, Ντέι­βιντ Σισι­λίνι και Τεντ Ντόιτς στη Βουλή των Αντι­προ­σώ­πων. Εξίσου σημα­ντική όμως ήταν και η υπο­στή­ριξη ομάδων πολιτών όπως το HALC, που έκανε χιλιά­δες τηλε­φω­νή­ματα και έστειλε δεκάδες χιλιά­δες emails στα μέλη του Κογκρέ­σου. Η υπο­στή­ριξη του AJC Global Forum, όταν χιλιά­δες μέλη του το προ­ω­θού­σαν στο Καπι­τώ­λιο, το κατέ­στησε νομο­θε­τική προ­τε­ραιό­τητα. Ακο­λού­θη­σαν το συνέ­δριο του PSEKA, η υπο­στή­ριξη του CUFI, το συνέ­δριο του CHIA… Δεν περ­νούσε εβδο­μάδα που να μην είχαμε κάποια πρόοδο, και σε συν­δυα­σμό με τις εξε­λί­ξεις στην περιοχή δημιουρ­γή­θηκε μία δυνα­μική που το έφερε στον τερ­μα­τι­σμό.

– Τι σημα­το­δο­τεί για την αμε­ρι­κα­νική εξω­τε­ρική πολι­τική στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο;

Ντέι­βιντ Χάρις: Είναι μία ιστο­ρική πραγ­μα­τικά εξέλιξη μετα­σχη­μα­τι­σμού για την εξω­τε­ρική πολι­τική των ΗΠΑ. Δημο­κρα­τι­κοί και Ρεπου­μπλι­κα­νοί συνει­δη­το­ποιούν ότι σήμερα δεν μπο­ρούμε να βασι­ζό­μα­στε στην Τουρκία στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Η πρώτη γραμμή της Αμε­ρι­κής σε αυτή τη στρα­τη­γικά και οικο­νο­μικά ζωτική περιοχή απο­τε­λεί­ται από την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, καθώς και από αρκετές αρα­βι­κές χώρες, ξεκι­νώ­ντας από την Αίγυπτο και την Ιορ­δα­νία.

– Στόχος του νομο­σχε­δίου είναι η αντι­με­τώ­πιση της επιρ­ροής κακό­βου­λων παικτών στην περιοχή σε μία συγκυ­ρία επι­δεί­νω­σης των σχέσεων με την Τουρκία. Η απόφαση να υπο­στη­ρι­χθεί η συνερ­γα­σία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ είναι μία κίνηση τακτι­κής ή στρα­τη­γι­κής;

Ν.Χ.: Το νομο­σχέ­διο East Med έχει αρκετές προ­βλέ­ψεις και καθεμιά τους αντα­να­κλά μία τακτική κίνηση. Αλλά ως σύνολο παρου­σιά­ζει μία νέα στρα­τη­γική. Οι ΗΠΑ για πολύ καιρό βάσιζαν τη στρα­τη­γική τους για την Ανα­το­λική Μεσό­γειο στην Τουρκία. Το νομο­σχέ­διο είναι από­δειξη μιας αλλαγής σε αυτή τη στρα­τη­γική.

– Στην Ελλάδα η έμφαση δίνεται στη στρα­τιω­τική συνερ­γα­σία και στην άρση του εμπάρ­γκο των όπλων στην Κύπρο. Ποιες θεω­ρείτε τις σημα­ντι­κό­τε­ρες δια­τά­ξεις, και ειδι­κό­τερα για τη συνερ­γα­σία με το Ισραήλ;

Ν.Χ.: Με την άρση του εμπάρ­γκο των όπλων, οι ΗΠΑ διορ­θώ­νουν έναν παρω­χη­μένο και ακου­σίως επι­ζή­μιο νόμο. Η Κύπρος έχει απο­δεί­ξει πολλές φορές ότι είναι πραγ­μα­τι­κός εταίρος των ΗΠΑ στην αντι­με­τώ­πιση της τρο­μο­κρα­τίας, στη στρα­τιω­τική συνερ­γα­σία, στην υπο­στή­ριξη του συμ­μά­χου μας Ισραήλ. Η απο­μά­κρυνση των περιο­ρι­σμών όπλων ενα­ντίον της Κύπρου απο­μα­κρύ­νει έναν περιο­ρι­σμό στη σχέση μας και επι­τρέ­πει να ανα­πτυ­χθεί η συνερ­γα­σία μας.

Ε.Ζ.: Ο Ντέι­βιντ έχει δίκιο για το εμπάρ­γκο – η άρση του σε συν­δυα­σμό με την ένταξη της Κύπρου στο πρό­γραμμα IMET διε­θνούς στρα­τιω­τι­κής εκπαί­δευ­σης θα μετα­τρέ­ψει την τριμερή συνερ­γα­σία σε μία πραγ­μα­τική 3+1 με τις ΗΠΑ στο πεδίο της ασφά­λειας. Οι προ­βλέ­ψεις που υπο­στη­ρί­ζουν την περι­φε­ρειακή ενερ­γειακή διπλω­μα­τία και εγκρί­νουν τη δημιουρ­γία ενός ενερ­γεια­κού κέντρου για την Ανα­το­λική Μεσό­γειο είναι εξίσου σημα­ντι­κές. Το νομο­σχέ­διο East Med θεσμο­θε­τεί σημα­ντι­κές τάσεις και συνερ­γα­σίες.

– Ο πρό­ε­δρος Τραμπ όμως συνε­χί­ζει να υπο­στη­ρί­ζει τον πρόεδρο Ερντο­γάν παρά την παρά­δοση των S-400 και την απο­στα­θε­ρο­ποι­η­τική πολι­τική του στην περιοχή. Υπο­χρε­ού­ται ο πρό­ε­δρος να συμ­μορ­φω­θεί με το νομο­σχέ­διο, ή οδεύ­ουμε σε σύγκρουση με το Κογκρέσο;

Ν.Χ.: Ο συχνά αντι­πα­ρα­γω­γι­κός ρόλος της Τουρ­κίας στην περιοχή πρέπει να ελεγ­χθεί. Οι σύμ­μα­χοι πρέπει να είναι σύμ­μα­χοι στα λόγια και στα έργα. Και καθώς χαι­ρε­τί­ζουμε αυτή τη σημα­ντική εξέλιξη, πρέπει να ανα­γνω­ρί­ζουμε τις άσχημες στιγμές και τη δουλειά που μένει να γίνει. Παρά τη δια­κομ­μα­τική υπο­στή­ριξη στο Κογκρέσο για την ανα­γνώ­ριση της Γενο­κτο­νίας των Αρμε­νίων, ο Λευκός Οίκος αρνεί­ται να κάνει το ίδιο. Γιατί; Είναι ο φόβος της Τουρ­κίας, όπως συνέ­βαινε και κατά την περίοδο Ομπάμα. Η αλήθεια όμως δεν μπορεί να θυσιά­ζε­ται απέ­να­ντι στον πολι­τικό εκφο­βι­σμό.

Ε.Ζ.: Η νομο­θε­σία East Med δεν βασί­ζε­ται σε κάποια αντι­τουρ­κική πολι­τική, αλλά σε μία νέα πολι­τική των ΗΠΑ στην περιοχή που εμβα­θύ­νει τη συνερ­γα­σία σε αυτήν με αξιό­πι­στους και δημο­κρα­τι­κούς εταί­ρους. Οπως και το East Med Gas Forum, υπάρχει χώρος για την Τουρκία στο τραπέζι αν θέλει να είναι ένας εποι­κο­δο­μη­τι­κός παίκτης που ακο­λου­θεί τους κανόνες που έχουν συμ­φω­νή­σει οι γεί­το­νές της. Αλλά οι ημέρες που αφήναμε την Τουρκία να γράφει τους δικούς της κανόνες και αγνο­ού­σαμε το μπού­λινγκ που έκανε στην περιοχή, έχουν τελειώ­σει.

πηγή kathimerini.gr