«Τρίζει» η μονιμότητα: Μοντέλο ΔΕΗ και σε άλλες ΔΕΚΟ-Τι προβλέπεται στον κυβερνητικό σχεδιασμό

Την επέ­κταση και σε άλλες δηµόσιες επι­χει­ρή­σεις του µοντέλου που θα εφαρµοσθεί στη ΔΕΗ και περιλαµβάνει κατάρ­γηση της µονιµότητας για τις προ­σλή­ψεις νέων εργαζοµένων, κίνητρα για προ­σέλ­κυση στε­λε­χών και πρόγραµµα εθε­λου­σίας εξόδου εξε­τά­ζει η κυβέρ­νηση, σύμφωνα με το Έθνος της Κυρια­κής. Σύµφωνα µε όσα αφήνουν να εννοη­θούν κυβερ­νη­τικά στελέχη, οι αλλαγές στα εργα­σιακά της ∆ΕΗ µε τη δηµιουργία µιας νέας γενιάς εργαζοµένων µε δια­φο­ρε­τι­κούς εργα­σια­κούς όρους θα απο­τε­λέ­σουν πιλότο και για άλλες επι­χει­ρή­σεις δηµοσίου ενδια­φέ­ρο­ντος. Ο στόχος είναι να µειωθεί το λει­τουρ­γικό και µισθολογικό κόστος στις ελλειµµατικές ΔΕΚΟ και να εξυ­γιαν­θούν τα οικονοµικά τους, έτσι ώστε να µην απο­τε­λούν βαρίδι για τον κρατικό προϋπολογισµό. «Χει­ρουρ­γι­κές», δηλαδή µε στό­χευση σε συγκεκριµένες οµάδες εργαζοµένων, θα είναι οι παρεµβάσεις που θα γίνουν στη ∆ΕΗ µε το πρόγραµµα εθε­λου­σίας εξόδου που προ­βλέ­πε­ται στο νοµοσχέδιο του κ. Χατζη­δάκη.

Με το νοµοσχέδιο, ταυ­τό­χρονα, προσ­διο­ρί­ζε­ται η νέα πολι­τική προ­σέλ­κυ­σης στε­λε­χών, αλλά και προ­σλή­ψεων «απλών» εργαζοµένων. Σε ό,τι αφορά τα στελέχη, στόχος είναι να δοθούν κίνητρα ώστε να δέχο­νται να εργα­στούν σε διευ­θυ­ντι­κές θέσεις τεχνο­κρά­τες που κάνουν καριέρα στον ιδιω­τικό τοµέα. Για τον λόγο αυτό προ­βλέ­πο­νται τριε­τείς συµβάσεις µε µισθούς που θα καθο­ρί­ζο­νται από τη σχετική επι­τροπή που θα συστή­σει η ∆ΕΗ και η οποία δεν θα δεσµεύεται από πλαφόν κ.λπ. Για τους απλούς εργαζόµενους που θα προ­σλη­φθούν εκτός ΑΣΕΠ, αλλά µε παρόµοια κρι­τή­ρια µε αυτά του ανω­τά­του συµβουλίου (επίπεδο εκπαί­δευ­σης, πιστοποιηµένες γνώσεις, οικο­γε­νειακή κατά­σταση κ.λπ.), οι εργα­σια­κές σχέσεις αλλά­ζουν άρδην. Η βασι­κό­τερη αλλαγή είναι ότι δεν θα έχουν καµία µόνιµη σχέση εργα­σίας και ότι δεν θα καλύ­πτο­νται από τη συλ­λο­γική σύµβαση που έχει συµφωνήσει το συν­δι­κάτο µε την επι­χεί­ρηση.

Πρό­κει­ται για τη δηµιουργία εργαζοµένων δύο ταχυ­τή­των, γεγονός που δηµιουργεί ήδη σφοδρές αντι­δρά­σεις από την πλευρά του συν­δι­κα­λι­στι­κού οργάνου (ΓΕΝΟΠ ∆ΕΗ), που µιλάει για κίνδυνο υιο­θέ­τη­σης ατοµικών συµβάσεων σε µια επι­χεί­ρηση όπως η ∆ΕΗ. Από την πλευρά του, ο κ. Χατζη­δά­κης παρα­δέ­χε­ται ότι θα υπάρ­χουν εργαζόµενοι δύο ταχυ­τή­των, ωστόσο επισηµαίνει ότι δεν θα ήταν δίκαιο να επι­βα­ρυν­θούν οι ήδη εργαζόµενοι, ενώ, από την άλλη, η ∆ΕΗ έχει ανάγκη να µπει στο πνεύµα των επι­χει­ρή­σεων του ιδιω­τι­κού τοµέα για να µπορέσει να επι­βιώ­σει. Σε ό,τι αφορά την εθε­λου­σία της ∆ΕΗ, από το λουκέτο που θα µπει στα­διακά από το 2020 σε κάποιες από τις µονάδες που δου­λεύ­ουν µε λιγνίτη, θα «περισ­σέ­ψουν» περίπου 4.000 εργαζόµενοι.

Αυτό σηµαίνει ότι τελικά η εθε­λου­σία δεν απο­κλεί­ε­ται να λει­τουρ­γή­σει ακόµα και για 5.000 εργαζόµενους, δηλαδή περίπου έναν στους τρεις σηµερινούς εργαζόµενους. Θα αφορά κυρίως εργαζόµενους από 55 ετών και πάνω, αυτούς δηλαδή που έχουν λιγό­τερα από 5 χρόνια για να βγουν στη σύνταξη. Ως κίνητρο η ∆ΕΗ θα ανα­λά­βει να κατα­βά­λει τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές των ετών µέχρι τη συντα­ξιο­δό­τηση. Σύµφωνα µε τους υπολογισµούς της ∆ΕΗ, η πληρωµή των εισφο­ρών για όσους απέχουν µια 5ετία από τη σύνταξη απο­τε­λεί την πλέον συµφέρουσα λύση. Το κόστος µάλιστα µπορεί να απο­σβε­στεί µέσα σε 2 µε 3 χρόνια.

Για τους υπό­λοι­πους εργαζόµενους που χρειά­ζο­νται περισ­σό­τερα από 5 χρόνια για να συντα­ξιο­δο­τη­θούν θα εφαρµοστεί πρόγραµµα εσω­τε­ρι­κών µετακινήσεων, αλλά και κινη­τι­κό­τη­τας σε άλλους φορείς του ∆ηµοσίου. Η γενική φιλο­σο­φία είναι να υπάρξει άρση των σχε­τι­κών περιορισµών, ώστε να διευ­κο­λύ­νε­ται η εσω­τε­ρική κινη­τι­κό­τητα των υπαλ­λή­λων και να µπορούν να µετακινούνται µεταξύ των θυγα­τρι­κών και της µητρικής ∆ΕΗ. Επίσης, όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, θα επτρέ­πο­νται πλέον οι εθε­λο­ντι­κές µετακινήσεις εργαζοµένων από τη ∆ΕΗ στο ∆ηµόσιο.

Το ανα­πτυ­ξιακό σχέδιο

Η ανα­νέ­ωση του εργα­τι­κού δυναµικού και οι νέες εργα­σια­κές σχέσεις «απα­ντούν» στην πραγµατικότητα στις ανάγκες του νέου business plan της ∆ΕΗ, το οποίο θα παρου­σια­στεί σύντοµα από την επι­χεί­ρηση. Συγκεκριµένα, µετά τα µέτρα εξα­σφά­λι­σης της βιωσιµότητας που ελή­φθη­σαν τον Σεπτέµβριο αλλά και τις αλλαγές για τον λει­τουρ­γικό εκσυγχρονισµό της ∆ΕΗ που επι­χει­ρεί­ται µε τις δια­τά­ξεις του νέου νοµοσχεδίου, ακο­λου­θεί το τρίτο και πιο καθο­ρι­στικό βήµα: η εκπό­νηση ενός φιλό­δο­ξου ανα­πτυ­ξια­κού σχεδίου της επι­χεί­ρη­σης.

Σύµφωνα µε τα όσα απο­κά­λυψε στη Βουλή την Τρίτη ο πρό­ε­δρος και διευ­θύ­νων σύµβουλος της ∆ΕΗ, Γιώργος Στάσσης, το νέο business plan θα ξεκινά µε την απο­λι­γνι­το­ποί­ηση που είναι απα­ραί­τητο να γίνει, όχι µόνο για περι­βαλ­λο­ντι­κούς αλλά και για οικονοµικούς λόγους. Το 2018 η λιγνι­τική παρα­γωγή είχε αρνη­τικό λει­τουρ­γικό αποτέλεσµα 200 εκατ. ευρώ, ενώ φέτος οι ζηµιές από τον λιγνίτη θα κλιµακωθούν περαι­τέρω, στα 300 εκατ. ευρώ.

Ο ίδιος προ­σέ­θεσε ότι η απο­λι­γνι­το­ποί­ηση θα γίνει στα­διακά και θα πραγµατοποιηθεί λαµβάνοντας υπόψη την επάρ­κεια του ηλε­κτρι­κού συστήµατος και τις ανάγκες τηλεθέρµανσης των τοπικών κοι­νω­νιών, ενώ θα υπάρξει µέριµνα και για τους εργαζόµενους στις µονάδες που κλεί­νουν. Ταυ­τό­χρονα, εκτός από την απο­λι­γνι­το­ποί­ηση, το νέο business plan θα προ­βλέ­πει τη µεγαλύτερη ανά­πτυξη της ∆ΕΗ στον τοµέα των ΑΠΕ. «Θα προχωρήσουµε πολύ γρήγορα στις ΑΠΕ. Θα ανακοινώσουµε στο κοντινό µέλλον κάποια νούµερα» ανέφερε ο κ. Στάσσης.

Σηµειώνεται ότι στον τοµέα των ΑΠΕ η ∆ΕΗ αναµένεται να δώσει έµφαση στις συνερ­γα­σίες µε άλλους παίκτες προκειµένου να µεγαλώσει σε σύντοµο χρονικό διάστηµα το χαρ­το­φυ­λά­κιο των έργων της. Ο τρίτος βασικός πυλώνας του νέου business plan της ∆ΕΗ θα αφορά στον εκσυγχρονισµό της εµπορίας. Στην αρχή της εβδοµάδας, µάλιστα, ανα­κοι­νώ­θηκε η τοπο­θέ­τηση ενός έµπειρου στε­λέ­χους από την αγορά, του Γ. Καρα­κούση, ο οποίος αναλαµβάνει ανα­πλη­ρω­τής διευ­θύ­νων σύµβουλος και εκτε­λε­στικό µέλος του ∆Σ και θα ασχο­λη­θεί µε την ανα­διορ­γά­νωση των εµπορικών υπη­ρε­σιών της επι­χεί­ρη­σης.

Ανη­συ­χία για λιγνί­τες και μονο­πώ­λιο – Θετικά µηνύµατα αλλά και επι­φυ­λά­ξεις από την Κοµισιόν

Ο σχε­δια­σμός της κυβέρ­νη­σης και της διοί­κη­σης της ∆ΕΗ σχετικά µε τη δοµή της ηλε­κτρι­κής αγοράς και τη θέση της ∆ΕΗ µέσα σε αυτήν έχει τεθεί υπόψη της Κοµισιόν, η οποία ωστόσο δια­τη­ρεί επι­φυ­λά­ξεις, έχοντας και την πείρα των πολλών προηγούµενων χρόνων, κατά τα οποία η χώρα µας ανελάµβανε µε ευκολία φιλό­δο­ξες υπο­χρε­ώ­σεις, τις οποίες ωστόσο δεν εκπλή­ρωνε µε την ίδια ευκολία.

Οπως προ­κύ­πτει από την τέταρτη έκθεση ενισχυµένης µεταµνηµονιακής επο­πτείας της ελλη­νι­κής οικονοµίας που δόθηκε στη δηµοσιότητα την Τετάρτη, η Κοµισιόν δεν θεωρεί επαρκή τα µέτρα της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης για την αγορά ηλεκτρισµού (ταχεία απο­λι­γνι­το­ποί­ηση, ανα­συ­γκρό­τηση ∆ΕΗ, πώληση ∆Ε∆∆ΗΕ κ.λπ.), καθώς εκτιµά ότι τα αποτελέσµατά τους θα είναι µακροπρόθεσµα, και ζητά τη λήψη πρό­σθε­των µέτρων σε άµεσο χρόνο. Το κυριό­τερο είναι ότι οι θεσµοί έχουν ζητήσει και έχουν λάβει τη δέσµευση της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης πως θα παρου­σιά­σει τον Ιανουά­ριο εναλ­λα­κτικά µέτρα για την κυρί­αρχη θέση της ∆ΕΗ και την απο­κλει­στική πρό­σβασή της στον λιγνίτη. Μέτρα τα οποία προ­φα­νώς είναι επι­πλέον της δεδηλωµένης πρό­θε­σης της κυβέρ­νη­σης να φέρει πολύ πιο µπροστά το πρόγραµµα από­συρ­σης των λιγνι­τι­κών µονάδων της ∆ΕΗ.

Σύµφωνα µε όσα ανα­φέ­ρει η έκθεση, τα στοι­χεία για τα µερίδια στην αγορά ηλεκτρισµού δεί­χνουν ότι οι αντα­γω­νι­στές της ∆ΕΗ εισέρ­χο­νται στην αγορά λια­νι­κής και χον­δρι­κής, αλλά η κυρί­αρχη θέση της επι­χεί­ρη­σης και η απο­κλει­στική πρό­σβασή της στον λιγνίτη συνε­χί­ζουν να προ­κα­λούν ανη­συ­χία. Η έκθεση επιρ­ρί­πτει ευθύνες στην προηγούµενη κυβέρ­νηση για το γεγονός ότι δεν τελε­σφό­ρησε ο διαγωνισµός απο­ε­πέν­δυ­σης λιγνι­τι­κών µονάδων. Με δεδοµένη την απο­τυ­χία, η Κοµισιόν ουσια­στικά ζητά µέτρα για να καλυ­φθεί το «κενό» που, όπως λέει, απο­τε­λεί παρα­βί­αση της αντιµονοπωλιακής δέσµευσης της χώρας. «Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να σηµειωθεί ότι, λόγω νοµικής αβε­βαιό­τη­τας και έλλει­ψης δια­φά­νειας, δεν κατα­τέ­θη­καν προ­σφο­ρές στον διαγωνισµό της απο­ε­πέν­δυ­σης. Η απο­τυ­χία αυτή είχε ως αποτέλεσµα την παρα­βί­αση της αντιµονοπωλιακής δέσµευσης, άρα χρειά­ζο­νται εναλ­λα­κτι­κές λύσεις.

Οι Αρχές µετέφεραν επισήµως την πρόθεσή τους να παρου­σιά­σουν εναλ­λα­κτικά µέτρα τον Ιανουά­ριο του 2020» ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά η έκθεση. Η Κοµισιόν ανα­φέ­ρε­ται βέβαια µε θετικό τρόπο στα µέτρα που έχουν ληφθεί για τα οικονοµικά της ∆ΕΗ. Γράφει συγκεκριµένα: «Οι Αρχές έχουν ανα­λά­βει δράση για να στα­θε­ρο­ποι­ή­σουν τα οικονοµικά της ∆ΕΗ και έχουν ανα­κοι­νώ­σει φιλό­δο­ξες µεταρρυθµίσεις στην αγορά, οι οποίες θα επη­ρε­ά­σουν την εφαρµογή του target model. Τα απο­φα­σι­στικά βήµατα των Αρχών για τα οικονοµικά της ∆ΕΗ αντα­να­κλώ­νται στην έκθεση για τα αποτελέσµατα της εται­ρείας και ήταν σηµαντικό µήνυµα για τις αγορές».

Έως το 2028

Παρ’ όλα αυτά, είναι χαρα­κτη­ρι­στική η επι­φύ­λαξη για την υλο­ποί­ηση των φιλό­δο­ξων σχεδίων της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης. Ανα­φέ­ρε­ται συγκεκριµένα στην έκθεση: «Οι ελλη­νι­κές Αρχές πρό­τει­ναν ένα φιλό­δοξο σχέδιο για τη µακροπρόθεσµη µεταµόρφωση της ενερ­γεια­κής αγοράς στην Ελλάδα και µετέφεραν την πρόθεσή τους να υπο­βά­λουν αναθεωρηµένες λύσεις για τον ανταγωνισµό τον Ιανουά­ριο του 2020. Στον πυρήνα της ενερ­γεια­κής στρα­τη­γι­κής βρί­σκε­ται το κλείσιµο όλων των λιγνι­τι­κών σταθµών έως το 2028, µε σηµαντικό µερίδιό τους νωρί­τερα.

Παρόλο που η µακροπρόθεσµη στρα­τη­γική είναι ευπρόσ­δε­κτη, χρειά­ζο­νται και άλλα βήµατα για την αντιµετώπιση της κυρί­αρ­χης θέσης της ∆ΕΗ, όπως η συνεχιζόµενη αντιµονοπωλιακή δια­δι­κα­σία».

Σύµφωνα µε την Κοµισιόν, τα στοι­χεία για τα µερίδια στη λιανική του ρεύµατος δεί­χνουν ότι οι αντα­γω­νι­στές της ∆ΕΗ εισέρ­χο­νται στην αγορά λια­νι­κής και χον­δρι­κής, αλλά η κυρί­αρχη θέση της επι­χεί­ρη­σης και η απο­κλει­στική πρό­σβαση στον λιγνίτη συνε­χί­ζουν να προ­κα­λούν ανη­συ­χία. Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή ανα­φέ­ρει πάντως ότι, αν τα µέτρα της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης εφαρµοστούν πλήρως, θα µπορούσαν να φανούν ήδη από το 2020 µεγάλες εξε­λί­ξεις προς µια αγορά που θα είναι λιγό­τερο εξαρτηµένη από τα ορυκτά καύσιµα και θα είναι ανοιχτή σε περισ­σό­τε­ρες ΑΠΕ.

Θεό­δω­ρος Πανα­γού­λης