Καστελλόριζο, ανοικτά όλα τα σενάρια

Ανοικτά για τις Ενοπλες Δυνά­μεις (Ε.Δ.) είναι όλα τα σενάρια για την τροπή που θα μπο­ρούσε να λάβει πιθανή τουρ­κική κίνηση αμφι­σβή­τη­σης των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των της Ελλάδας στην ευρύ­τερη περιοχή του Καστελ­λό­ρι­ζου. Ολο το προη­γού­μενο χρονικό διά­στημα, ο Στρατός Ξηράς (Σ.Ξ.), το Πολε­μικό Ναυτικό (Π.Ν.), η Πολε­μική Αερο­πο­ρία (Π.Α.) και οι Ειδικές Δυνά­μεις αξιο­ποί­η­σαν κάθε δυνα­τό­τητα που παρέ­χουν οι έκτα­κτες επι­χει­ρη­σια­κές εκπαι­δεύ­σεις, αλλά και οι τακτι­κές ασκή­σεις, προ­κει­μέ­νου να αυξή­σουν τον βαθμό ετοι­μό­τη­τάς τους.

Παράλ­ληλα με την εγρή­γορση που η Αθήνα δείχνει, προ­κει­μέ­νου να απο­τρα­πεί θερμό επει­σό­διο σε μια περίοδο πολι­τι­κής μετά­βα­σης στην Ελλάδα, η επι­στολή του προ­έ­δρου της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας Νίκου Ανα­στα­σιάδη προς τον γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκου­τιέ­ρες, με την οποία δηλώνει έτοιμος για δια­πραγ­μα­τεύ­σεις εφόσον οι Τούρκοι στα­μα­τή­σουν να παρα­βιά­ζουν τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Λευ­κω­σίας, δείχνει και τις πιθανές εξε­λί­ξεις στη συνέ­χεια. Σύμφωνα με καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές, η πολι­τική αλλαγή στην Ελλάδα θα ανα­θερ­μά­νει τα σενάρια επα­νέ­ναρ­ξης των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων στο Κυπριακό, τα οποία εκ των πραγ­μά­των είχαν παρα­πεμ­φθεί στις ελλη­νι­κές καλέν­δες, λόγω της «εξά­τμι­σης» του πολι­τι­κού κεφα­λαίου της απερ­χό­με­νης κυβέρ­νη­σης. Ενα «Κραν-Μοντανά Νο 2» δεν θα πρέπει να απο­κλεί­ε­ται, όσο από­μα­κρο και αν μοιάζει αυτή τη στιγμή. Βεβαίως, υπό τις παρού­σες συν­θή­κες, με το «Φατίχ» να βρί­σκε­ται εντός της κυπρια­κής απο­κλει­στι­κής οικο­νο­μι­κής ζώνης (ΑΟΖ) και το «Γιαβούζ» να προ­ε­τοι­μά­ζε­ται να πλεύσει προς αυτήν εντός των επό­με­νων ημερών, η προ­ο­πτική επα­νέ­ναρ­ξης των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων μοιάζει μάλλον περιο­ρι­σμένη.

Σε Αθήνα και Λευ­κω­σία ανα­μέ­νουν και την εξέλιξη των αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων, μετά και το ραντε­βού Τραμπ – Ερντο­γάν στην Ιαπωνία. Στην Αθήνα και στη Λευ­κω­σία συμ­φω­νούν ότι πιθανό αδιέ­ξοδο στην προ­σπά­θεια επα­να­προ­σέγ­γι­σης Ουά­σιγ­κτον και Αγκυρας ίσως έχει άμεσες επι­πτώ­σεις στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται.

Είναι πάντως απο­λύ­τως σαφές ότι η Αγκυρα ανοίγει παράλ­ληλα όλα τα ακαν­θώδη ελλη­νο­τουρ­κικά ζητή­ματα. Το περα­σμένο Σάββατο (22 Ιουνίου), κατά τον πλου του «Γιαβούζ» και των τουρ­κι­κών πολε­μι­κών που το συνό­δευαν, δημιουρ­γή­θηκε ένταση με τα ευρι­σκό­μενα σε από­σταση ασφα­λείας ελλη­νικά πλοία του Π.Ν., παρά το γεγονός ότι η εντολή από το υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας προς τον στόλο είναι η παρου­σία να παρα­μέ­νει δια­κρι­τική. Ωστόσο, οι τουρ­κι­κοί χει­ρι­σμοί κρί­θη­καν άκρως… παρε­ξη­γή­σι­μοι, τη στιγμή που το «Γιαβούζ», ευρι­σκό­μενο αρκετά ναυτικά μίλια νότια του Καστελ­λό­ρι­ζου, στρά­φηκε βορειο­α­να­το­λικά προς την Αττά­λεια, όπου βρί­σκε­ται μέχρι σήμερα.

Η στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση

Στην Αθήνα γνω­ρί­ζουν καλά ότι οι Τούρκοι επι­θυ­μούν να δηλώ­σουν εμπρά­κτως την αμφι­σβή­τηση της πλήρους επή­ρειας του Καστελ­λό­ρι­ζου (δηλαδή της ΑΟΖ περί των 70 ναυ­τι­κών μιλίων που έχει για την Ελλάδα το νησί προς τα νοτιο­α­να­το­λικά), γι’ αυτό και εξε­τά­ζουν όλα τα πιθανά σενάρια, όπως οι διά­φο­ρες εκδοχές της «Λερ­ναίας Υδρας», στις οποίες ανα­φέρ­θηκε η «Κ» την περα­σμένη Κυριακή.

Η άκρα στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση της κρίσης στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο απο­τε­λεί συνει­δητή επιλογή για την Αγκυρα, και αυτό δια­χέ­ε­ται κατά τρόπο προ­πα­γαν­δι­στικό στο εσω­τε­ρικό. Το «Φατίχ» παρου­σιά­ζε­ται ως σύμβολο κυριαρ­χίας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και φυλάσ­σε­ται από τις τουρ­κι­κές ένοπλες δυνά­μεις (ΤΕΔ) από πιθανή «επι­βουλή».

Τις δια­θέ­σεις των Τούρκων είχε την ευκαι­ρία να διε­ρευ­νή­σει εκ του σύνεγ­γυς και ο υπουρ­γός Εθνικής Αμυνας Ευάγ­γε­λος Απο­στο­λά­κης στη διμερή συνά­ντηση που είχε με τον ομόλογό του Χου­λουσί Ακάρ. Οι δημό­σιες δια­τυ­πώ­σεις περί παρου­σί­α­σης των μόνιμων θέσεων Ελλάδας και Τουρ­κίας, δίχως να παρα­τη­ρη­θεί κάποια πρόοδος, δεί­χνουν και τις δυσκο­λίες που υπάρ­χουν ακόμη και ανάμεσα σε δύο άνδρες, που έχουν ουκ ολίγες φορές επι­κοι­νω­νή­σει απευ­θείας τα τελευ­ταία τέσσερα χρόνια σε περιό­δους κρίσης και προ­βλη­μά­των.

Παράλ­ληλα, την προη­γού­μενη εβδο­μάδα κατα­γρά­φηκε κινη­τι­κό­τητα και στο Βόρειο Αιγαίο, στο οποίο πλέουν από την περα­σμένη Δευτέρα δύο τουρ­κικά ερευ­νη­τικά πλοία, μικρό­τε­ρου μεγέ­θους από το «Μπαρ­μπα­ρός», όπως το «Τσου­μπου­κλού». Για τη δρα­στη­ριό­τητα που θα έχουν δεν έχει εκδοθεί καμία NAVTEX και δεν έχει δοθεί καμία ένδειξη, ωστόσο είναι απο­λύ­τως σαφές ότι η Aγκυρα προ­σπα­θεί να κρα­τή­σει την Αθήνα απα­σχο­λη­μένη σε πολ­λα­πλά μέτωπα. Την ίδια στιγμή, ορι­σμέ­νες «χαμηλής πολι­τι­κής» κινή­σεις βελ­τί­ω­σης του κλί­μα­τος προ­χω­ρούν, παρότι κρί­νο­νται ανε­παρ­κείς, όπως η –διαρκώς ανα­βαλ­λό­μενη– ακτο­πλοϊκή σύνδεση Λαυρίου – Τσεσμέ, που, θεω­ρη­τικά, αρχίζει αύριο.

Στο υπουρ­γείο Εθνικής Aμυνας δεν απο­προ­σα­να­το­λί­ζο­νται. Ο αρχηγός ΓΕΣ Γιώργος Καμπάς επι­σκέ­φθηκε σχεδόν κάθε μονάδα στο Ανα­το­λικό Αιγαίο κατά τις προη­γού­με­νες εβδο­μά­δες, όπως άλλωστε και ο αρχηγός ΓΕΝ Νίκος Τσούνης, ενώ διαρκής είναι η κινη­τι­κό­τητα του αρχηγού ΓΕΕΘΑ Χρήστου Χρι­στο­δού­λου, ενός ανώ­τα­του αξιω­μα­τι­κού που δεν συμπα­θεί ιδιαί­τερα τη δημο­σιό­τητα, αλλά εργά­ζε­ται σιωπηρά «κάτω από τα ραντάρ», προ­κει­μέ­νου καθετί που χρειά­ζε­ται για την εύρυθμη λει­τουρ­γία των Ε.Δ. να βρί­σκε­ται στον ανώτατο βαθμό δια­θε­σι­μό­τη­τας. Στο ΓΕΕΘΑ επι­κρα­τεί ικα­νο­ποί­ηση για την προ­ώ­θηση ορι­σμέ­νων ζητη­μά­των που αφορούν την αύξηση των δυνα­το­τή­των των Ε.Δ., ανάμεσα στα οποία και η εξοι­κεί­ωση των ελλη­νι­κών πλη­ρω­μά­των με το αερο­σκά­φος ναυ­τι­κής συνερ­γα­σίας P-3, που συνε­χί­ζει τις δοκι­μα­στι­κές πτήσεις.

Μενέ­ντεζ – Ρούμπιο στην «Κ» για Αν. Μεσό­γειο

Οι γερου­σια­στές Μπομπ Μενέ­ντεζ (Δημο­κρα­τι­κός) και Μάρκο Ρούμπιο (Ρεπου­μπλι­κα­νός), πρω­τα­γω­νι­στές της κατάρ­τι­σης και της κατά­θε­σης του «νομο­σχε­δίου για την ασφά­λεια και την ενερ­γειακή συνερ­γα­σία στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο» στο Κογκρέσο, το οποίο εγκρί­θηκε από την Επι­τροπή Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της Γερου­σίας την περα­σμένη Τρίτη, μιλούν σήμερα στην «Κ». Ο East Med Act, όπως έχει επι­κρα­τή­σει να λέγεται, ουσια­στικά εντάσ­σει την Κυπριακή Δημο­κρα­τία στα αμε­ρι­κα­νικά σχέδια για την περιοχή, προ­βλέ­πο­ντας, μεταξύ άλλων, την άρση του εμπάρ­γκο πώλησης όπλων προς τη Λευ­κω­σία.

Συγκε­κρι­μένα, ο κ. Μενέ­ντεζ δήλωσε: «Είμαι υπε­ρή­φα­νος που η Επι­τροπή Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της Γερου­σίας ενέ­κρινε κατά πλειο­ψη­φία το “νομο­σχέ­διο για την ασφά­λεια και την ενερ­γειακή συνερ­γα­σία στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο” και προ­σβλέπω να εργαστώ για την πλήρη προ­ώ­θηση στη Γερου­σία. Αυτό το νομο­σχέ­διο έχει ένα επι­τα­κτικό θέμα: Οι ΗΠΑ θα πρέπει να είναι περισ­σό­τερο παρού­σες στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και να υπο­στη­ρί­ζουν τους φίλους μας. Η επι­τροπή βοήθησε με την ψήφο της ώστε να απο­στα­λεί αυτό το μήνυμα. Οι ευκαι­ρίες εμβά­θυν­σης των δεσμών ασφα­λείας στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, που θα φέρουν ειρήνη, ασφά­λεια και ευη­με­ρία, δεν ήταν ποτέ πιο ευοί­ω­νες. Οι ΗΠΑ πρέπει απλά να είναι πρό­θυ­μες να εμφα­νι­στούν, να αγω­νι­στούν και να ανα­δεί­ξουν ότι είμαστε αξιό­πι­στος εταίρος και δεσμευ­μέ­νος σύμ­μα­χος. Ελπίζω ότι αυτή η νομο­θε­σία βοηθά να μας φέρει πιο κοντά σε αυτό το όραμα».

Ο κ. Ρούμπιο από την πλευρά του δήλωσε στην «Κ»: «Είμαι υπε­ρή­φα­νος που εισή­γαγα αυτό το δια­κομ­μα­τικό νομο­σχέ­διο με τον γερου­σια­στή Μενέ­ντεζ, που θα συνε­χί­σει να ενι­σχύει τη συνερ­γα­σία, τόσο στην ασφά­λεια όσο και στην ενέρ­γεια, με τους συμ­μά­χους μας στην περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου. Κυρίως, αυτό το νομο­σχέ­διο θα εφαρ­μό­σει μια ολο­κλη­ρω­μένη προ­σέγ­γιση στη στα­θε­ρό­τητα κομ­βι­κών περι­φε­ρεια­κών συμ­μά­χων στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο και ελπίζω ότι το σώμα της Γερου­σίας θα το περάσει γρήγορα».