ΕΕ: Κίνδυνος για τις συντάξεις εξαιτίας του «δημογραφικού»!

Ειδικά γι’ αυτούς που πρό­κει­ται να συντα­ξιο­δο­τη­θούν στο εγγύς μέλλον, στην μελέτη υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι πολλά θα εξαρ­τη­θούν από την επι­τυ­χία των προ­σπα­θειών για την ενθάρ­ρυνση και την παρά­ταση της επαγ­γελ­μα­τι­κής ζωής, εξι­σορ­ρο­πώ­ντας το μεγα­λύ­τερο προσ­δό­κιμο ζωής

Στην 40σέλιδη μελέτη, τονί­ζε­ται ιδιαί­τερα ακόμη ότι, ενώ οι εθνικές μεταρ­ρυθ­μί­σεις αντι­με­τώ­πι­σαν με μεγάλη επι­τυ­χία ζητή­ματα γύρω από τη βιω­σι­μό­τητα των συντα­ξιο­δο­τι­κών συστη­μά­των, εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν ανη­συ­χίες σχετικά με την επάρ­κεια των συντά­ξεων, ιδίως στο μέλλον.

Γενι­κό­τερα ανα­φέ­ρε­ται πως, η δημο­γρα­φία έχει σημασία για την οικο­νο­μία, την αγορά εργα­σίας, την υγειο­νο­μική περί­θαλψη, τις συντά­ξεις, το περι­βάλ­λον, τη δικαιο­σύνη μεταξύ των γενεών αλλά και στα απο­τε­λέ­σματα των εκλογών .

Η ΕΕ έχει δει τον πλη­θυ­σμό της να αυξά­νε­ται σημα­ντικά – περίπου το ένα τέταρτο από το 1960 – και σήμερα να ανέρ­χε­ται σε πάνω από 500 εκα­τομ­μύ­ρια ανθρώ­πους. Ωστόσο η κατά­σταση, τώρα αρχίζει να παρα­μέ­νει στάσιμη, πριν από την ανα­με­νό­μενη μείωσή της από τα μέσα του αιώνα.

Ο πλη­θυ­σμός της ΕΕ γηρά­σκει  δρα­μα­τικά, καθώς το προσ­δό­κιμο ζωής αυξά­νε­ται και τα ποσοστά γονι­μό­τη­τας μειώ­νο­νται κάτω από τα επίπεδά τους στο παρελ­θόν. Αυτό έχει σοβαρές επι­πτώ­σεις σε διά­φο­ρους τομείς, όπως η οικο­νο­μία, η υγειο­νο­μική περί­θαλψη και οι συντά­ξεις. Η ελεύ­θερη κυκλο­φο­ρία εντός της ΕΕ και η μετα­νά­στευση από τρίτες χώρες δια­δρα­μα­τί­ζουν επίσης σημα­ντικό ρόλο στη δια­μόρ­φωση της δημο­γρα­φίας σε επι­μέ­ρους κράτη μέλη και περι­φέ­ρειες.

Σε επίπεδο ΕΕ, τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναί­κες έχουν δει το μέσο προσ­δό­κιμο ζωής τους να αυξά­νε­ται περισ­σό­τερο από 10 χρόνια από τις αρχές της δεκα­ε­τίας του 1960 μέχρι σήμερα, αν και οι γυναί­κες εξα­κο­λου­θούν να ζουν περισ­σό­τερο από τους άνδρες κατά μέσο όρο. Εν τω μεταξύ, ο αριθμός των παιδιών που γεν­νή­θη­καν μειώ­θηκε από τον μέσο όρο της ΕΕ-28, περίπου 2,5 παιδιά ανά γυναίκα το 1960, λίγο κάτω από 1,6 σήμερα. Αυτό είναι πολύ χαμη­λό­τερο από τα 2,1 γεν­νή­σεις ανά γυναίκα που θεω­ρού­νται απα­ραί­τητα στις ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες για τη δια­τή­ρηση του πλη­θυ­σμού μακρο­πρό­θε­σμα, ελλεί­ψει μετα­νά­στευ­σης.

Στην μελέτη υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι, η μετα­νά­στευση έχει απο­κτή­σει όλο και μεγα­λύ­τερη σημασία για την επέ­κταση ή τη δια­τή­ρηση του πλη­θυ­σμού της ΕΕ. Τόσο το 2015 όσο και το 2017, η φυσική αλλαγή του πλη­θυ­σμού (ζωντα­νές γεν­νή­σεις μείον τους θανά­τους) ήταν ελαφρώς αρνη­τική και η καθαρή εισερ­χό­μενη μετα­νά­στευση ήταν επο­μέ­νως καίριας σημα­σίας για την αύξηση του πλη­θυ­σμού που παρα­τη­ρή­θηκε εκείνη την περίοδο.

Συν­δυα­σμέ­νες, αυτές οι τάσεις κατα­λή­γουν σε δρα­μα­τικά γήρανση της ΕΕ-28, των οποίων ο ενεργός πλη­θυ­σμός (ηλικίας 15 έως 64 ετών) συρ­ρι­κνώ­θηκε για πρώτη φορά το 2010 και ανα­μέ­νε­ται να μειωθεί κάθε χρόνο στο 2060. Αντί­θετα, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 80 ετών και άνω στον πλη­θυ­σμό της ΕΕ-28 ανα­μέ­νε­ται να υπερ­δι­πλα­σια­στεί έως το 2050, φθά­νο­ντας το 11,4%. Το 2006, υπήρχαν τέσσερα άτομα σε ηλικία εργα­σίας (15-64) για κάθε άτομο ηλικίας 65 ετών και άνω. έως το 2050, ο λόγος αυτός ανα­μέ­νε­ται να είναι μόνο δύο άτομα. Αυτή η προ­ο­πτική είναι ουσια­στικά καθο­ρι­σμένη βρα­χυ­πρό­θε­σμα, του­λά­χι­στον, που σημαί­νει ότι εστιά­ζε­ται στην εξο­μά­λυνση της μετά­βα­σης σε έναν ηλι­κιω­μένο πλη­θυ­σμό και στην προ­σαρ­μογή στις ανάγκες του.

Ολό­κληρη η μελέτη, στα αγγλικά, ΕΔΩ

https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2019/637955/EPRS_IDA(2019)637955_EN.pdf

Νίκος Ρούσσης – Στρα­σβούργο