Το μεγάλο ρουσφέτι με τα αυθαίρετα σε δάση και δασικές εκτάσεις-Στη Βουλή το σ/ν

Με την τακτο­ποί­ηση των οικι­σμών αυθαι­ρέ­των σε δάση και δασικές εκτά­σεις, μέσω νομο­σχε­δίου του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος που κατα­τέ­θηκε, χθες το από­γευμα, στη Βουλή επι­χει­ρεί η κυβέρ­νηση να απο­τρέ­ψει την, κατά τις ενδεί­ξεις, επερ­χό­μενη συντριβή στις εκλογές της 7ης Ιουλίου.

Έτσι, το σχέδιο νόμου (“Ανάρ­τηση δασικών χαρτών περιο­χών εντός των ιωδών περι­γραμ­μά­των, δια­δι­κα­σία ελέγχου, περι­βαλ­λο­ντική δια­χεί­ριση αυτών και άλλες δια­τά­ξεις”) προ­βλέ­πει, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, την “ανα­στολή από την κατε­δά­φιση για 25 χρόνια και μειω­μένο πρό­στιμο για την πρώτη και μονα­δική κατοι­κία”. Δια­δι­κα­σία που κάνει περι­βαλ­λο­ντι­κές οργα­νώ­σεις, όπως η WWF, να μιλούν για “ιστο­ρικά πρω­το­φανή νομι­μο­ποί­ηση κάθε είδους αυθαί­ρε­των κατα­σκευών που υφί­στα­νται εντός της δασικής γης”.

Ως αντί­βαρο στη συγκε­κρι­μένη ρύθμιση το σχέδιο νόμου προ­βλέ­πει την ύπαρξη δασικού ισο­ζυ­γίου και την παροχή δασικών πόρων για την “απο­κα­τά­σταση του δασικού οικο­συ­στή­μα­τος που έχει υπο­βαθ­μι­στεί από τη δόμηση εντός των ορι­στι­κών ιωδών περι­γραμ­μά­των”. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι η ανα­στολή από την κατε­δά­φιση θα αφορά συνο­λική έκταση 19.394 στρεμ­μά­των, που αντι­στοι­χεί στο 0,03% των μέχρι τώρα θεω­ρη­μέ­νων δασικών χαρτών (δηλαδή για το 41,5% της χώρας). Για παρά­δειγμα,  το πρό­βλημα των οικι­στι­κών πυκνώ­σεων συνα­ντά­ται, μεταξύ άλλων, στους οικι­σμούς του Αγίου Στε­φά­νου και της Άνοιξης.

Το σχέδιο νόμου

Οι άτυποι και αυθαί­ρε­τοι οικι­σμοί εντός δασών και δασικών εκτά­σεων, δηλαδή οι οικι­στι­κές πυκνώ­σεις, απο­τυ­πώ­νο­νται στους δασι­κούς χάρτες, με μωβ – ιώδες περί­γραμμα. Το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος, με παλαιό­τερη ρύθμισή του επι­χεί­ρησε να δώσει τη δυνα­τό­τητα προ­σω­ρι­νής εξαί­ρε­σης των οικι­στι­κών πυκνώ­σεων από τη δια­δι­κα­σία ανάρ­τη­σης δασικών χαρτών. Κι αυτό για να μην καθυ­στε­ρή­σει η δια­δι­κα­σία των αντιρ­ρή­σεων και κύρωσης των ανωτέρω χαρτών. Όσον αφορά τις περι­πτώ­σεις των οικι­στι­κών πυκνώ­σεων, θα εξε­τά­ζο­νταν συνο­λικά από το νομο­θέτη σε επόμενο στάδιο.

Ωστόσο, με απόφασή του το ΣτΕ ανέ­τρεψε τα δεδο­μένα, κρί­νο­ντας ως αντι­συ­νταγ­μα­τική την εξαί­ρεση από την ανάρ­τηση των δασικών χαρτών των οικι­στι­κών πυκνώ­σεων.

Στο πλαίσιο αυτό, με το σχέδιο νόμου που κατέ­θεσε στη Βουλή το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος, χθες βράδυ, καταρ­γεί­ται η εξαί­ρεση από την ανάρ­τηση των οικι­στι­κών πυκνώ­σεων, εισά­γε­ται δια­δι­κα­σία διπλού ελέγχου των εκτά­σεων που υπο­δεί­χθη­καν ως οικι­στι­κές πυκνώ­σεις (ιώδους περι­γράμ­μα­τος) και προ­βλέ­πε­ται η στα­διακή περι­βαλ­λο­ντική τους δια­χεί­ριση.

Το σκε­πτικό του νομο­θέτη είναι ότι εδώ και δεκα­ε­τίες υπήρξε παρα­βί­αση της δασικής και περι­βαλ­λο­ντι­κής νομο­θε­σίας, πληθώρα πρω­το­κόλ­λων κατε­δά­φι­σης και επιβολή υψηλών προ­στί­μων για πρω­τό­κολλα ειδικής απο­ζη­μί­ω­σης, τα οποία ωστόσο δεν έχουν εκτε­λε­στεί. Με άλλα λόγια, στόχος είναι λάβει χώρα η ανάρ­τηση και η υποβολή αντιρ­ρή­σεων επί των εκτά­σεων που υπο­δεί­χθη­καν με ιώδες περί­γραμμα (οικι­στι­κές πυκνώ­σεις). Κι αυτό ώστε να συμπε­ρι­λη­φθούν οι δασικές εκτά­σεις εντός αυτών στους δασι­κούς χάρτες, σε συμ­μόρ­φωση με την απόφαση 685/2019 του ΣτΕ.

“Με τη λεπτο­μερή και ορι­στική κατα­γραφή και απο­τύ­πωση της αυθαί­ρετη δόμησης εντός των εκτά­σεων που υπά­γο­νται στις δια­τά­ξεις της δασικής νομο­θε­σίας καθί­στα­ται πιο εύκολη και άμεση η επέμ­βαση των αρμό­διων αρχών για την απο­τροπή κάθε προ­σπά­θειας ανέ­γερ­σης κτιρίων εντός αυτών. Παράλ­ληλα με την ολο­κλή­ρωση του έργου των δασικών χαρτών και την δημιουρ­γία Δασο­λο­γίου και την ορι­στική δια­χεί­ριση της μέχρι σήμερα δια­μορ­φω­θεί­σας κατά­στα­σης δια­σφα­λί­ζε­ται η αποφυγή δημιουρ­γίας παρό­μοιων κατα­στά­σεων στο μέλλον και εδραιώ­νε­ται αίσθημα ασφά­λειας δικαίου” ανα­φέ­ρε­ται στο σχέδιο νόμου.

Διπλός έλεγχος…

Όλα, όμως, τα παρα­πάνω κατα­λή­γουν στο γεγονός ότι οι αυθαί­ρε­τοι οικι­σμοί σε δάση και δασικές εκτά­σεις είναι δυνατόν να εξαιρούνται-υπό προϋποθέσεις- από την κατε­δά­φιση για διά­στημα 25 χρόνων.

Ποια είναι η δια­δι­κα­σία που προ­βλέ­πει το σχέδιο νόμου;

– Αναρ­τώ­νται όλες οι εκτά­σεις εντός των περιο­χών ιώδους περι­γράμ­μα­τος που είχαν εξαι­ρε­θεί προ­σω­ρινά από την ανάρ­τηση του δασικού χάρτη και παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα υπο­βο­λής αντίρ­ρη­σης και αίτησης προ­δή­λου σφάλ­μα­τος στους πολίτες και για τις περιο­χές αυτές. Οι νέοι δασικοί χάρτες που θα αναρ­τη­θούν μετά την εφαρ­μογή του νόμου δεν θα εξαι­ρούν τις προ­τει­νό­με­νες από τους δήμους οικι­στι­κές πυκνώ­σεις.

– Ελέγ­χο­νται τα ιώδη περι­γράμ­ματα που υπο­δεί­χθη­καν από τους οικεί­ους Ο.Τ.Α.(σ.σ.: οι Ο.Τ.Α. έχουν υπο­χρέ­ωση να κατα­θέ­τουν στοι­χεία για τα εγκε­κρι­μένα σχέδια πόλης του δήμου (ή άλλα σχέδια) αλλά και τις οικι­στι­κές πυκνώ­σεις)σε δύο στάδια.

Πρώτον για να δια­πι­στω­θεί εάν τα περι­γράμ­ματα που υπο­δεί­χτη­καν πληρούν τα κρι­τή­ρια της παρ.4 του άρθρου 23 του ν.3889/2010 (σ.σ.:ως κρι­τή­ρια προσ­διο­ρι­σμού του περι­γράμ­μα­τος της οικι­στι­κής πύκνω­σης ορί­ζο­νται ο ελά­χι­στος αριθμός συγκέ­ντρω­σης κτιρίων και η μέση ανα­λο­γία αριθμού κτιρίων ανηγ­μένη στην επι­φά­νεια που περι­λαμ­βά­νε­ται στο ιώδες περί­γραμμα.

Δεύ­τε­ρον το απο­τέ­λε­σμα του ελέγχου των περι­γραμ­μά­των δια­βι­βά­ζε­ται στις Διευ­θύν­σεις Δασών για να δια­πι­στω­θεί ότι δεν εμπί­πτουν στις απα­γο­ρεύ­σεις του άρθρου 5. Το άρθρο αυτό προ­βλέ­πει την εξαί­ρεση από τη ρύθμιση για τα κτίρια και συνο­δεύ­ου­σες αυτά κατα­σκευές που βρί­σκο­νται:

α) σε εθνι­κούς δρυμούς, περιο­χές Ramsar και περιο­χές Δικτύου Natura 2000, εκτός εάν προ­ϋ­πήρ­χαν του καθο­ρι­σμού του προ­στα­τευ­τι­κού καθε­στώ­τος,

β) σε προ­στα­τευ­τικά δάση, αιγιαλό, παλαιό αιγιαλό, ρέμα και άλλες κατη­γο­ρίες του νόμου 4495/2017, στον οποίο δεν υπά­γο­νται αντι­στοί­χως κτίρια σε τέτοιες περιο­χές,

γ) σε δάση και δασικές εκτά­σεις που κατα­στρά­φη­καν συνε­πεία πυρ­κα­γιάς και έχουν κηρυ­χτεί για αυτό τον λόγο ανα­δα­σω­τέες κ.α.

Την παρα­πάνω δια­δι­κα­σία ο νομο­θέ­της ορίζει ως διπλό έλεγχο, του οποίου η ολο­κλή­ρωση οδηγεί στον καθο­ρι­σμό των ορι­στι­κών ιωδών περι­γραμ­μά­των των κτηρίων, που μπορούν να “τακτο­ποι­η­θούν” για 25 χρόνια.

…και στο βάθος τακτο­ποί­ηση

Εφόσον, πάντα, έχει ολο­κλη­ρω­θεί ο “διπλός έλεγχος”, η κατε­δά­φιση των κτηρίων και των συνοδών κατα­σκευών εντός των ορι­στι­κών ιωδών περι­γραμ­μά­των που έχουν ανε­γερ­θεί μέχρι την 28.7.2011 ανα­στέλ­λε­ται για 25 χρόνια με την προ­ϋ­πό­θεση κατα­βο­λής του ενιαίου δασικού προ­στί­μου.

Γιατί μέχρι τις 28.7.2011;

“Ο νομο­θέ­της θέτει ως χρονικό όριο την 28.7.2011, ήτοι τον χρόνο που κρίθηκε ανεκτός για τα κοινά αυθαί­ρετα, προ­κει­μέ­νου να κατα­στεί σαφές ότι δεν θα γίνουν ανεκτές πέραν του εν λόγω χρο­νι­κού δια­στή­μα­τος κατα­σκευές εντός δασών και δασικών εκτά­σεων” ανα­φέ­ρε­ται στο σχέδιο νόμου.

Επίσης, κατ’ εξαί­ρεση από τον γενικό κανόνα περί μη σύν­δε­σης των αυθαι­ρέ­των κτι­σμά­των με δίκτυα κοινής ωφε­λείας, η υπαγωγή στο νόμο χορηγεί δικαί­ωμα σύν­δε­σης με τα δίκτυα αυτά, ενώ επι­τρέ­πε­ται και η έκδοση άδειας από την αρμόδια υπη­ρε­σία δόμησης για την διε­νέρ­γεια επι­σκευα­στι­κών και μόνο εργα­σιών για λόγους χρήσης και υγιει­νής επί των αυθαι­ρέ­των κτι­σμά­των. Επίσης, εκκρε­μείς ποι­νι­κές διώξεις μετά την υπαγωγή ανα­στέλ­λο­νται και μετά την ολο­σχερή εξό­φληση παύουν.

Τέλος, δίδεται ο ορισμός των συνοδών κατα­σκευών, οι οποίες στην πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι όλες οι κατα­σκευές, οι οποίες θα μπο­ρού­σαν να ανε­γερ­θούν με νόμιμη οικο­δο­μική άδεια, εάν δεν υφί­στα­ντο οι απα­γο­ρεύ­σεις δόμησης επί δασικών εκτά­σεων.

Πώς απο­δει­κνύ­ε­ται ο χρόνος κατα­σκευής; 

Με την υποβολή στο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα σχε­τι­κής αερο­φω­το­γρα­φίας. Επι­πλέον ορί­ζε­ται ότι σε περί­πτωση τμη­μα­τι­κής ολο­κλή­ρω­σης του κτιρίου ως χρόνος κατα­σκευής λογί­ζε­ται ο χρόνος ολο­κλή­ρω­σής αυτού.

Τι συμ­βαί­νει για κτήρια (προ του 1975) που δεν υπάρ­χουν αερο­φω­το­γρα­φίες;

“Εφόσον δεν προ­κύ­πτει κατά τα ανωτέρω με βεβαιό­τητα ο χρόνος κατα­σκευής του κτιρίου, ή αν δεν ανευ­ρί­σκε­ται αερο­φω­το­γρα­φία για τα κτίρια προ του 1975, προ­βλέ­πε­ται να λαμ­βά­νο­νται υπόψη και δημόσια έγγραφα στα οποία κατά κανόνα λόγω του περιε­χο­μέ­νου τους, ανα­φέ­ρε­ται ή προ­κύ­πτει ο χρόνος κατα­σκευής του κτιρίου όπως, έγγραφα δασικής υπη­ρε­σίας, πρω­τό­κολλα κατε­δά­φι­σης αυθαι­ρέ­των κατα­σκευών, διοι­κη­τι­κές πράξεις πολε­ο­δο­μι­κής Υπη­ρε­σίας ή άλλης δημό­σιας αρχής που αφορούν στο ακίνητο, δικα­στι­κές απο­φά­σεις καθώς και τίτλοι ιδιο­κτη­σίας που έχουν συντα­χθεί πριν το 1975 και αφορούν στο κτίριο”.

Το πρό­στιμο, οι εκπτώ­σεις και οι δόσεις

Για την υπαγωγή στη δια­δι­κα­σία απαι­τεί­ται κατα­βολή παρά­βο­λου 250 ευρώ για κάθε κτήριο και τις συνοδές κατα­σκευές του.

Το ενιαίο δασικό πρό­στιμο, που αφορά κτίρια που είναι εντός των ορι­στι­κών ιωδών περι­γραμ­μά­των, τον κατα­λη­φθέ­ντα χώρο στον οποίο βρί­σκο­νται και τις συνοδές κατα­σκευές,  υπο­λο­γί­ζε­ται βάσει συγκε­κρι­μέ­νου αλγό­ριθ­μου που λαμ­βά­νει υπόψη, μεταξύ άλλων, την αξία δάσους, το κόστος ανα­δά­σω­σης, την τιμή ζώνης, την επι­φά­νεια του κτιρίου και την παλαιό­τητά του.

Εισά­γε­ται επίσης στα­θε­ρός συντε­λε­στής 1.000 ευρώ, προ­βλέ­πο­νται κοι­νω­νικά κρι­τή­ρια για το πρό­στιμο, το οποίο μειώ­νε­ται κατά 33% όταν αυτό αφορά πρώτη και μονα­δική κατοι­κία του υπα­γό­με­νου, ή όταν το κτίριο βρί­σκε­ται σε ιδιω­τικό δάσος. Όταν συντρέ­χουν και τα δύο παρα­πάνω, το πρό­στιμο μειώ­νε­ται κατά 50%.

Το ποσό του ενιαίου δασικού προ­στί­μου κατα­βάλ­λε­ται σε 100 μηνιαίες δόσεις με ελά­χι­στη δόση τα 100 ευρώ. Με σκοπό την άμεση είσπραξη του προ­στί­μου και την εκτέ­λεση των δασο­πο­νι­κών εργα­σιών δασικού ισο­ζυ­γίου, ορί­ζε­ται επίσης ότι εάν υπάρξει εφάπαξ κατα­βολή, το πρό­στιμο μειώ­νε­ται κατά 20%.

Εναλ­λα­κτικά, επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο 500 ευρώ, σε περί­πτωση που ο ενδια­φε­ρό­μενο προβεί αυτο­βού­λως στην κατε­δά­φιση των αυθαι­ρέ­των εντός της ορι­ζό­με­νης προ­θε­σμίας. Και ανα­κα­λού­νται τα πρω­τό­κολλα ειδικής απο­ζη­μί­ω­σης που έχουν επι­βλη­θεί, σε περί­πτωση δια­πί­στω­σης από τα αρμόδια όργανα της κατεδάφισης-αποκατάστασης της αυθαι­ρε­σίας.

“Αθρόα εξαί­ρεση από την κατε­δά­φιση”

Πάντως, κατά τη δια­βού­λευση του σχεδίου νόμου, η Ελλη­νική Εται­ρεία Περι­βάλ­λο­ντος και Πολι­τι­σμού (ΕΛΛΕΤ) έχει κάνει λόγο για αθρόα και συλ­λή­βδην δια­δι­κα­σία εξαί­ρε­σης από την κατε­δά­φιση των αυθαί­ρε­των κατα­σκευών εντός δασικών εκτά­σεων. Έχει ακόμη ανα­φέ­ρει ότι τίθε­νται πολύ αδρά κρι­τή­ρια εξαί­ρε­σης από την υπαγωγή στις δια­τά­ξεις του Σ/Ν (Εθνικοί Δρυμοί, Υγρό­το­ποι Ramsar, Δίκτυο Natura 2000, ανα­δα­σω­τέες εκτά­σεις κ.ά. χωρίς μάλιστα να συμπε­ρι­λαμ­βά­νει και άλλα ειδικά προ­στα­τευ­τέα αντι­κεί­μενα όπως Περιο­χές προ­στα­σίας της φύσης, Οικό­το­πους προ­τε­ραιό­τη­τας εκτός περιο­χών Natura της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ κ.ά.

Το νομο­σχέ­διο, κατά την ΕΛΛΕΤ, “συνδέει, όλως περιέρ­γως την “περι­βαλ­λο­ντική δια­χεί­ριση” των Οικι­στι­κών Πυκνώ­σεων, με την εν λόγω ορι­ζό­ντια εξαί­ρεση από κατε­δά­φιση αυτών, χωρίς σε καμία περί­πτωση να εφαρ­μό­ζει επι­στη­μο­νικά κρι­τή­ρια (ούτε της επι­στή­μης της δασο­κο­μίας ούτε του χωρικού σχε­δια­σμού) για την ανα­γκαιό­τητα και δυνα­τό­τητα δια­τή­ρη­σης των περι­λαμ­βα­νό­με­νων αυθαί­ρε­των κατα­σκευών”.

Παράλ­ληλα, “δεν ικα­νο­ποιεί­ται το “κοινό περί δικαίου αίσθημα”, καθόσον, όχι μόνον επι­βρα­βεύει τους αυθαι­ρε­τού­ντες εντός δασικών εκτά­σεων, αλλά και ειδικά αυτούς εντός Οικι­στι­κών Πυκνώ­σεων, έναντι όσων βρί­σκο­νται σε οικι­σμούς, έστω και μη νομίμως οριο­θε­τη­μέ­νους”.

Αλλά και η WWF Ελλάς έχει ανα­φέ­ρει ότι στόχος του σχεδίου νόμου δεν είναι η “περι­βαλ­λο­ντική δια­χεί­ριση της δασικής γης που έχει παρά­νομα οικο­δο­μη­θεί, αλλά η ιστο­ρικά πρω­το­φα­νής νομι­μο­ποί­ηση κάθε είδους αυθαί­ρε­των κατα­σκευών που υφί­στα­νται εντός αυτής”.

Το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος αντι­τεί­νει ότι η δια­τή­ρηση κτηρίων σε περιο­χές που είχαν δασικό χαρα­κτήρα επι­τρέ­πε­ται με πολύ περιο­ρι­στι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ενώ πρό­κει­ται για περιο­χές που η μετα­βολή του χαρα­κτήρα τους έχει επέλθει στο παρελ­θόν.

πηγή capital.gr

Του Δημήτρη Δελε­βέ­γκου