Πατριαρχική Ἀπόδειξις ἐπί τῷ Ἁγίῳ Πάσχα 2019

Τιμιώ­τα­τοι ἀδελφοί καί προ­σφι­λέ­στατα τέκνα ἐν Κυρίῳ,

Δια­τρέ­ξα­ντες ἐν νηστείᾳ καί προ­σευχῇ τόν δόλιχον τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσ­σα­ρα­κο­στῆς, φθά­σα­ντες δέ τό σωτή­ριον πάθος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, καθι­στά­μεθα σήμερον κοι­νω­νοί τῆς χαρᾶς τῆς λαμπρο­φό­ρου Ἐγέρ­σεως Αὐτοῦ.

Τό βίωμα τῆς Ἀνα­στά­σεως ἀνήκει εἰς τόν πυρῆνα τῆς ταυ­τό­τη­τος τῶν Ὀρθο­δό­ξων. Ἑορ­τά­ζο­μεν τήν Ἀνά­στα­σιν τοῦ Κυρίου ὄχι μόνον κατά τό Ἅγιον Πάσχα καί τήν πασχά­λιον περί­ο­δον, ἀλλά κάθε Κυρια­κήν καί εἰς κάθε Θείαν Λει­τουρ­γίαν, ἡ ὁποία εἶναι πάντοτε ὁλό­φω­τος πανή­γυ­ρις. Ἡ χρι­στια­νική ζωή εἰς ὅλας τάς πτυχάς της, εἰς τήν θείαν λατρείαν, εἰς τήν βιοτήν καί μαρ­τυ­ρίαν μας ἐν τῷ κόσμῳ, ἔχει ἀνα­στά­σι­μον πνοήν, δονε­ῖται ἀπό τήν νίκην τοῦ Ἀνα­στά­ντος Χριστοῦ ἐπί τοῦ θανάτου καί ἀπό τήν προσ­δο­κίαν τῆς αἰωνίου Βασι­λείας Του.

Ὁ ἄνθρω­πος δέν δύναται ἀφ᾿ ἑαυτοῦ νά δια­χει­ρι­σθῇ τόν φόβον καί τό ἀνα­πό­φευ­κτον τοῦ θανάτου, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εὑρί­σκε­ται καθ᾿ ὅλην τήν διάρ­κειαν τῆς ζωῆς του καί ὄχι μόνον εἰς τό τέλος της. Ἡ αἴσθη­σις ὅτι ἡ ζωή του εἶναι «πορεία πρός τόν θάνατον», ἄνευ ἐλπίδος δια­φυ­γῆς, δέν ὁδηγεῖ εἰς τόν ἐξαν­θρω­πι­σμόν τῆς ἀνα­στρο­φῆς του καί εἰς ἐνί­σχυ­σιν τῆς εὐθύνης καί τῆς μερί­μνης του διά τό παρόν καί τό μέλλον. Μᾶλλον, ὁ ἄνθρω­πος συρ­ρι­κνώ­νε­ται, ἀπο­κό­πτε­ται ἀπό τά οὐσιώδη τοῦ βίου, κατα­λή­γει εἰς τόν κυνι­σμόν, τόν μηδε­νι­σμόν καί τήν ἀπό­γνω­σιν, εἰς τήν φενάκην τῆς ἀκω­λύ­του αὐτο­πραγ­μα­τώ­σεως καί εἰς τόν ἀχα­ρί­τω­τον εὐδαι­μο­νι­σμόν τοῦ «φάγωμεν καί πίωμεν, αὔριον γάρ ἀπο­θνή­σκο­μεν». Ἡ ἐπι­στήμη, ἡ κοι­νω­νική καί πολι­τική δρᾶσις, ἡ οἰκο­νο­μική πρόοδος καί ἡ εὐη­με­ρία δέν δύνα­νται νά προ­σφέ­ρουν διέ­ξο­δον. Ὅ,τι εἶναι δημιούρ­γημα τοῦ ἀνθρώ­που φέρει τό στίγμα τοῦ θανάτου, δέν σώζει, ἀφοῦ καί αὐτό ἔχει ἀνάγκην σωτη­ρίας. Ὁ πόθος τῆς αἰω­νιό­τη­τος δέν καλύ­πτε­ται μέ ἐπίγεια ἀγαθά, δέν ἱκα­νο­ποιε­ῖται μέ τήν παρά­τα­σιν τῆς ζωῆς μας καί μέ ὑπο­σχέ­σεις ψευδῶν παρα­δεί­σων.

Ἡ Ὀρθο­δο­ξία προ­σφέ­ρει εἰς τόν σύγ­χρο­νον λογο­κρα­τού­με­νον ἄνθρω­πον τήν Ἀλή­θειαν τοῦ σωτη­ριώ­δους Εὐαγ­γε­λίου τῆς Ἀνα­στά­σεως. Δι᾿ ἡμᾶς τούς Ὀρθο­δό­ξους, τό Πάσχα δέν εἶναι ἁπλῶς ἀνά­μνη­σις τῆς Ἀνα­στά­σεως τοῦ Κυρίου, ἀλλά βίωσις καί τῆς ἰδικῆς μας ἀνα­γεν­νή­σεως ἐν Χριστῷ Ἀνα­στά­ντι, πρό­γευ­σις καί βεβαιό­της τῆς ἐσχα­το­λο­γι­κῆς πλη­ρώ­σεως τῆς θείας Οἰκο­νο­μίας. Ὁ πιστός γνω­ρί­ζει ὅτι ἡ ὑπαρ­ξιακή πλη­ρό­της εἶναι δῶρον τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ. Ἐν Χριστῷ, ἡ ζωή μας μετα­μορ­φώ­νε­ται, μετα­τρέ­πε­ται εἰς πορείαν πρός τήν θέωσιν. Οἱ χρι­στια­νοί δια­κρί­νο­νται, κατά τόν Ἀπό­στο­λον Παῦλον, ἀπό τούς «λοιπούς», τούς «μή ἔχοντας ἐλπίδα» (πρβλ. Α’ Θεσσ. δ’, 13). Ἐλπί­ζουν εἰς Χριστόν, ὁ ὁποῖος εἶναι, «ἡ ζωή καί ἡ Ἀνά­στα­σις ἡμῶν», «ὁ πρῶτος καί ὁ ἔσχατος καί ὁ ζῶν» (Ἀποκ. α’, 17-18).

Ἡ σωτή­ριος παρου­σία τοῦ Χριστοῦ εἰς τήν ζωήν μας καί ἡ ἐλπίς τῆς ἐπου­ρα­νίου Βασι­λείας εἶναι ἀρρή­κτως συν­δε­δε­μέ­ναι εἰς τήν χρι­στια­νι­κήν ὕπαρξιν, ἡ ὁποία ἐνεργεῖ καί πραγ­μα­τώ­νε­ται ὡς δημιουρ­γική καί μετα­μορ­φω­τική δύναμις ἐν τῷ κόσμῳ. Δέν εἶναι καθόλου τυχαῖον, ὅτι πρίν ὁ νεω­τε­ρι­κός πολι­τι­σμός κατα­νο­ήσῃ καί ἐγκα­θι­δρύσῃ τόν ἄνθρω­πον ὡς δημιουρ­γόν τῆς ἱστο­ρίας, οἱ πιστοί ἐκλή­θη­σαν νά κατα­στοῦν «Θεοῦ συνερ­γοί» (πρβλ. Α’ Κορ. γ’, 9). Ἀπο­τε­λεῖ πλήρη παρα­νό­η­σιν τῆς Ὀρθο­δό­ξου αὐτο­συ­νει­δη­σίας καί τοῦ κοι­νω­νι­κοῦ καί φιλαν­θρώ­που ἔργου τῆς Ἐκκλη­σίας, ὅταν ὑπο­στη­ρί­ζη­ται ὅτι ἡ Ὀρθο­δο­ξία εἶναι ἐσω­στρε­φής, ἀκο­σμική καί ἀδιά­φο­ρος διά τήν ἱστο­ρίαν καί τόν πολι­τι­σμόν.

Ἱερώ­τα­τοι ἀδελφοί καί τέκνα ἀγαπητά,

Τό Πάσχα δέν εἶναι ἁπλῶς ἡ μεγα­λυ­τέρα ἑορτή καί πανή­γυ­ρις τῶν Ὀρθο­δό­ξων. Ἀνά­στα­σις εἶναι ὅλη ἡ πίστις, σύνολος ἡ ἐκκλη­σια­στική ζωή, ὁλό­κλη­ρος ὁ πολι­τι­σμός τῆς Ὀρθο­δο­ξίας, ἡ ἀνε­ξά­ντλη­τος πηγή, ἐκ τῆς ὁποίας ἀντλεῖ καί τρέ­φε­ται ἡ ἐσχα­το­λο­γική ὁρμή τῆς ὀρθο­δό­ξου βιοτῆς καί μαρ­τυ­ρίας. Ἐν τῇ Ἀνα­στά­σει καί ἐκ τῆς Ἀνα­στά­σεως γνω­ρί­ζο­μεν οἱ πιστοί τόν αἰώνιον προ­ο­ρι­σμόν μας, ἀνα­κα­λύ­πτο­μεν τό περιε­χό­με­νον καί τήν κατεύ­θυν­σιν τῆς ἀπο­στο­λῆς μας ἐν τῷ κόσμῳ, εὑρί­σκο­μεν τό νόημα καί τήν ἀλή­θειαν τῆς ἐλευ­θε­ρίας μας. Ὁ κατελ­θών ἐν τοῖς κατω­τά­τοις τῆς γῆς καί συντρί­ψας τάς πύλας τοῦ Ἅδου καί τό κράτος τοῦ θανάτου, ἀνα­δύ­ε­ται ἐκ τοῦ τάφου ὡς ἐλευ­θε­ρω­τής τοῦ ἀνθρώ­που καί ἁπάσης τῆς κτίσεως. Αὐτό τό δῶρον τῆς ἐλευ­θε­ρίας καλε­ῖται ὁ ἄνθρω­πος νά ἀπο­δε­χθῇ ἐλευ­θέ­ρως, ἐντασ­σό­με­νος εἰς τήν «κοι­νό­τητα τῆς θεώσεως», τήν Ἐκκλη­σίαν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἡ ἐλευ­θε­ρία εἶναι θεμέ­λιον, ὁδός καί προ­ο­ρι­σμός. Ἡ χρι­στο­δώ­ρη­τος ἐλευ­θε­ρία βιοῦται καί ἐκφρά­ζε­ται ὡς «ἀλη­θεύ­ειν ἐν ἀγάπῃ» (πρβλ. Ἐφεσ. δ’, 15), ὡς γεγονός κοι­νω­νίας καί ἀλλη­λεγ­γύης. «Ὑμεῖς γάρ ἐπ᾿ ἐλευ­θε­ρίᾳ ἐκλή­θητε, ἀδελφοί· μόνον μή τήν ἐλευ­θε­ρίαν εἰς ἀφορμήν τῇ σαρκί, ἀλλά διά τῆς ἀγάπης δου­λεύ­ετε ἀλλή­λοις» (Γαλ. ε’, 13). Ἐν τῇ Ἐκκλη­σίᾳ «ὑπάρ­χο­μεν μέ τόν τρόπον τῆς Ἀνα­στά­σεως», ἀφο­ρῶντες εἰς τήν «κοινήν ἀνά­στα­σιν» ἐν τῇ ἀνε­σπέρῳ ἡμέρᾳ τῆς Βασι­λείας.

Μέ αὐτάς τάς σκέψεις, δοξά­ζο­ντες ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ τόν Ἀνα­στά­ντα καί «ἀνα­τεί­λα­ντα πᾶσι τήν ζωήν» Κύριον, τόν Θεόν «μεθ᾿ ἡμῶν» καί «ὑπέρ ἡμῶν», τόν ἐπαγ­γει­λά­με­νον ἔσεσθαι μεθ᾿ ἡμῶν μέχρι τερ­μά­των αἰῶνος, καί ἀνα­βο­ῶντες τόν πασχά­λιον πανευ­φρό­συ­νον χαι­ρε­τι­σμόν «Χριστός Ἀνέστη!», δεόμεθα τοῦ παν­δώ­ρου Ποιητοῦ καί Λυτρω­τοῦ τοῦ κόσμου, ὅπως καταυ­γάζῃ τήν ζωήν πάντων ἡμῶν διά τοῦ φωτός τῆς παν­σω­στι­κῆς Ἀνα­στά­σεως Αὐτοῦ καί χαρί­ζη­ται τοῖς πᾶσι χαράν πεπλη­ρω­μέ­νην καί πάντα τά σωτήρια δωρή­ματα, ἵνα ὑμνῆται καί εὐλο­γῆται τό πανά­γιον καί ὑπε­ρου­ρά­νιον ὄνομα Αὐτοῦ.

Φανά­ριον, Ἅγιον Πάσχα ,βιθ´

† Ὁ Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως

διά­πυ­ρος πρός Χριστόν Ἀνα­στά­ντα

εὐχέτης πάντων ὑμῶν.