Ανακοίνωση της Επιτροπής «ΑΙΓΑΙΟ 50:50» του Πανεπιστημίου Αιγαίου για τη δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη

Η Επι­τροπή Ισό­τη­τας και Ίσων Ευκαι­ριών «ΑΙΓΑΙΟ 50:50» του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου, δηλώνει συγκλο­νι­σμένη –όπως και όλη η Ακα­δη­μαϊκή Κοι­νό­τητα του Π.Α.– από τη δολο­φο­νία της Ελένης Τοπα­λούδη, φοι­τή­τριας του Τμή­μα­τος Μεσο­γεια­κών Σπουδών. Πρό­κει­ται περί μιας ακόμα «τυπικής» υπό­θε­σης έμφυλης βίας, όπως προ­κύ­πτει από τα πρώτα ανα­κρι­τικά ευρή­ματα, που έρχεται να προ­στε­θεί στη μακριά «αλυσίδα» των δολο­φο­νη­μέ­νων γυναι­κών και στη χώρα μας, η οποία τα τελευ­ταία χρόνια παρου­σιά­ζει έξαρση ιδιαί­τερα ανη­συ­χη­τική και ανα­πα­ρά­γει με τον πιο δρα­μα­τικό τρόπο το δια­χρο­νικό στε­ρε­ό­τυπο του κυρί­αρ­χου αρσε­νι­κού («αρσε­νικά» στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωση) και του «υπο­ταγ­μέ­νου θηλυκού». Βρι­σκό­μα­στε δηλαδή και στην περί­πτωση της δικιάς μας Ελένης μπροστά στο φαι­νό­μενο δολο­φο­νιών γυναι­κών και κορι­τσιών εξαι­τίας του φύλου τους, που είναι γνωστό διεθνώς με τον όρο femicide και περι­λαμ­βά­νει, μεταξύ άλλων, τη δολο­φο­νία γυναί­κας ως απο­τέ­λε­σμα άσκησης βίας από ερωτικό σύντροφο, το βασα­νι­σμό και τη δολο­φο­νία γυναί­κας ως απο­τέ­λε­σμα μισο­γυ­νι­σμού, τη δολο­φο­νία γυναι­κών και κορι­τσιών «για λόγους τιμής», τη στο­χευ­μένη δολο­φο­νία γυναι­κών και κορι­τσιών στο πλαίσιο ένοπλων συγκρού­σεων, καθώς και περι­πτώ­σεις γυναι­κο­κτο­νίας οι οποίες συν­δέ­ο­νται με συμ­μο­ρίες, το οργα­νω­μένο έγκλημα, εμπό­ρους ναρ­κω­τι­κών και την εμπορία γυναι­κών και κορι­τσιών.

Ειδι­κό­τερα η κουλ­τούρα του «μάτσο» άνδρα, ο οποίος δεν «ανέ­χε­ται πολλά-πολλά» από την «αδύναμη γυναίκα», και της επι­βά­λει τη θέλησή του, είτε με ωμή σωμα­τική βία (όπως στην προ­κει­μένη περί­πτωση), είτε με ψυχο­λο­γική βία, έχει –κακά τα ψέματα—βαθιές ρίζες και στην ελλη­νική κοι­νω­νία, γεγονός που έχει απο­δει­χθεί από πληθώρα ερευνών (δημο­σιο­γρα­φι­κών ή επι­στη­μο­νι­κών) που έχουν διε­ξα­χθεί από διε­θνείς ή εθνι­κούς φορείς, δημό­σιους ή ιδιω­τι­κούς. Η κουλ­τούρα του «οι άνδρες δεν κλαίνε» και του «χτύπα σαν άνδρας» είναι ακόμα κυρί­αρχη σε μεγάλα στρώ­ματα του πλη­θυ­σμού, ενώ ανα­πα­ρά­γε­ται –δυστυ­χώς, και παρά τα γενναία θεσμικά βήματα που έχουν γίνει— και από τα Μ.Μ.Ε., τόσο τα παρα­δο­σιακά, όσο και τα σύγ­χρονα (τα εμετικά σχόλια που κυκλο­φό­ρη­σαν στα ηλε­κτρο­νικά κοι­νω­νικά δίκτυα για το «ποιόν» της δολο­φο­νη­μέ­νης κοπέλας, είναι ενδει­κτικά ενός βαθιού σεξι­σμού, εντυ­πω­μέ­νου στο συλ­λο­γικό υπο­συ­νεί­δητο περί «ηθικής ευθύνης» της «παθού­σας», η οποία «πήγαινε γυρεύ­ο­ντας»). Το χει­ρό­τερο είναι ότι τέτοια σεξι­στικά στε­ρε­ό­τυπα ανα­πα­ρά­γο­νται και μέσα στο εκπαι­δευ­τικό μας σύστημα από τους ίδιους τους εκπαι­δευ­τι­κούς (όπως έχουν απο­δεί­ξει έρευνες που έχουν διε­ξα­χθεί και από το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου), γεγονός που απαιτεί την ένταξη των Σπουδών Φύλου και την πραγ­μα­το­ποί­ηση σχε­τι­κών δράσεων και προ­γραμ­μά­των ευαι­σθη­το­ποί­η­σης σε όλες τις εκπαι­δευ­τι­κές βαθ­μί­δες. Σε επίπεδο μάλιστα τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, επι­μέ­νουμε ότι ως Ακα­δη­μαϊκή Κοι­νό­τητα οφεί­λουμε, όχι μόνο να διδά­σκουμε στις φοι­τή­τριες και τους φοι­τη­τές μας την αρχή της Ισό­τη­τας των Φύλων που απο­τε­λεί βάση για τη ισότιμη συνύ­παρξη στην κοι­νω­νία, αλλά και να δια­σφα­λί­ζουμε τη σωμα­τική ακε­ραιό­τητα και την ψυχική τους υγεία.

Η Επι­τροπή «ΑΙΓΑΙΟ 50:50», σε αυτήν την τραγική περί­σταση, βρί­σκε­ται στο πλευρό της οικο­γέ­νειας της αδι­κο­χα­μέ­νης φοι­τή­τριας, εκφρά­ζο­ντας τα θερμά της συλ­λυ­πη­τή­ρια και τη στήριξη σε ό,τι χρεια­στεί, ενώ παρα­κο­λου­θεί στενά την εξέλιξη της υπό­θε­σης, ανα­μέ­νο­ντας την πλήρη δια­λεύ­κανσή της και την απονομή δικαιο­σύ­νης με βάση τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα και ειδι­κό­τερα αυτά των γυναι­κών. Καλεί δε τις πρυ­τα­νι­κές αρχές, τους φοι­τη­τι­κούς συλ­λό­γους και τους συλ­λό­γους των εργα­ζο­μέ­νων να τιμή­σουν τη μνήμη της Ελένης με τη διορ­γά­νωση κεντρι­κής εκδή­λω­σης με θέμα «Η σημασία της κύρωσης της Σύμ­βα­σης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης και της άμεσης εφαρ­μο­γής της».