Επιτέλους! Η Ελλάδα επικυρώνει τη σύμβαση κατά της βίας των γυναικών

Η Ελ­λά­δα ανα­λαμ­βά­νει να συμ­μορ­φω­θεί με τα πρό­τυ­πα της Σύμ­βα­σης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης του Συμ­βου­λί­ου της Ευ­ρώ­πης, ση­μα­το­δο­τώ­ντας την απο­φα­σι­στι­κό­τη­τά της να κα­τα­πο­λε­μή­σει τη βία και την εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κή βία κατά των γυ­ναι­κών και να προ­στα­τεύ­σει πε­ραι­τέ­ρω τις γυ­ναί­κες στην Ελ­λά­δα από τη βία αυτή, λαμ­βά­νο­ντας όλα τα απα­ραί­τη­τα μέτρα προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση.

Σή­με­ρα ο Πρέ­σβης Στέ­λιος Περ­ρά­κης, Μό­νι­μος Αντι­πρό­σω­πος της Ελ­λά­δας στο Συμ­βού­λιο της Ευ­ρώ­πης, θα κα­τα­θέ­σει το έγ­γρα­φο επι­κύ­ρω­σης της Σύμ­βα­σης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης στο γρα­φείο του Γε­νι­κού Γραμ­μα­τέα, Θ. Γιά­γκλαντ, η οποία θα τεθεί σε ισχύ την 1η Οκτω­βρί­ου 2018.

Το Συμ­βού­λιο της Ευ­ρώ­πης ανέ­πτυ­ξε τη Σύμ­βα­ση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης μέσα από μια σειρά πρω­το­βου­λιών, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης μιας ευ­ρω­παϊ­κής εκ­στρα­τεί­ας από το 2006 έως το 2008, για την προ­στα­σία των γυ­ναι­κών από κα­τα­στά­σεις όπως την σε­ξουα­λι­κή πα­ρε­νό­χλη­ση, τη σε­ξουα­λι­κή βία (συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του βια­σμού), τη σω­μα­τι­κή και την ψυ­χο­λο­γι­κή κα­κο­ποί­η­ση, τον ανα­γκα­στι­κό γάμο, τον ακρω­τη­ρια­σμό των γυ­ναι­κεί­ων γεν­νη­τι­κών ορ­γά­νων και την ανα­γκα­στι­κή στεί­ρω­ση. Η Σύμ­βα­ση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης τέ­θη­κε για υπο­γρα­φή το 2011 στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη και υπο­γρά­φτη­κε και από το Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο το 2017.

Η

Χ. Όλσεν, η οποία ερ­γά­ζε­ται για την ομάδα εμπει­ρο­γνω­μό­νων του Συμ­βου­λί­ου της Ευ­ρώ­πης σχε­τι­κά με τη βία κατά των γυ­ναι­κών και της εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, GREVIO , δη­λώ­νει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το πρώτο βήμα για την πρό­λη­ψη κατά της βίας ενα­ντί­ον των γυ­ναι­κών είναι να τεθεί το ζή­τη­μα ανοι­χτά και να συ­ζη­τη­θεί δη­μο­σί­ως. Δια­φο­ρε­τι­κά, η βία θα πα­ρα­μεί­νει αό­ρα­τη και τα θύ­μα­τα θα συ­νε­χί­σουν να υπο­φέ­ρουν σιω­πη­λά.

Aκο­λου­θεί το πλή­ρες κεί­με­νο της συ­νέ­ντευ­ξης που έδωσε η Χ. Όλσεν στην αντα­πο­κρί­τρια του Αθη­ναϊ­κού-Μα­κε­δο­νι­κού Πρα­κτο­ρεί­ου Ει­δή­σε­ων στο Στρα­σβούρ­γο, Ευαγ­γε­λία Ντζιού­νη:

Ερ: Πώς ορί­ζει η Σύμ­βα­ση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης τη βία κατά των γυ­ναι­κών και την εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κή βία;

Απ: Ένα βα­σι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της Σύμ­βα­σης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης είναι ότι ανα­γνω­ρί­ζει και ορί­ζει τη βία κατά των γυ­ναι­κών ως φαι­νό­με­νο με βάση το φύλο. Η βία κατά των γυ­ναι­κών απο­τε­λεί αιτία, καθώς και συ­νέ­πεια της ανι­σό­τη­τας με­τα­ξύ γυ­ναι­κών και αν­δρών. Πρό­κει­ται για μια εκ­δή­λω­ση ιστο­ρι­κά άνι­σων σχέ­σε­ων εξου­σί­ας με­τα­ξύ γυ­ναι­κών και αν­δρών, οι οποί­ες οδή­γη­σαν στην κυ­ριαρ­χία και τη διά­κρι­ση κατά των γυ­ναι­κών από τους άν­δρες. Με άλλα λόγια, η βία κατά των γυ­ναι­κών, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, είναι ένας από τους κρί­σι­μους κοι­νω­νι­κούς μη­χα­νι­σμούς με τους οποί­ους οι γυ­ναί­κες εξω­θού­νται σε κα­τώ­τε­ρη θέση σε σχέση με τους άν­δρες.

Η βία κατά των γυ­ναι­κών έρ­χε­ται σε πολ­λές μορ­φές και η ζημιά που προ­κα­λεί μπο­ρεί να είναι ποι­κί­λης φύσης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η σύμ­βα­ση ορί­ζει ως βία όλες τις πρά­ξεις βίας βάση του φύλου που έχουν ως απο­τέ­λε­σμα ή είναι πι­θα­νό να οδη­γή­σουν σε σω­μα­τι­κές, σε­ξουα­λι­κές, ψυ­χο­λο­γι­κές ή οι­κο­νο­μι­κές αρ­νη­τι­κές επι­πτώ­σεις ή ανυ­πό­φο­ρες κα­τα­στά­σεις για τις γυ­ναί­κες.

Τέλος, η σύμ­βα­ση υιο­θε­τεί μια προ­σέγ­γι­ση βα­σι­σμέ­νη στα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα και επι­κε­ντρω­μέ­νη στα θύ­μα­τα, κα­θο­ρί­ζο­ντας τη βία κατά των γυ­ναι­κών ως πα­ρα­βί­α­ση των αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των και ως μορφή διά­κρι­σης.

Ερ: Ποιοι είναι κυ­ρί­ως εκεί­νοι που χρη­σι­μο­ποιούν βία κατά των γυ­ναι­κών;

Απ: Τα στοι­χεία σε ολό­κλη­ρο τον κόσμο δεί­χνουν σα­φέ­στα­τα ότι η βία κατά των γυ­ναι­κών δια­πράτ­τε­ται κυ­ρί­ως από άν­δρες, είτε συμ­βαί­νει στην ιδιω­τι­κή είτε στη δη­μό­σια σφαί­ρα, σε πε­ρι­πτώ­σεις προ­σω­πι­κών σχέ­σε­ων από πρώην ή νυν συ­ντρό­φους, συγ­γε­νείς, συμ­μα­θη­τές, συ­να­δέλ­φων, καθώς και αν­δρών με τους οποί­ους το θύμα δεν είχε προη­γού­με­νη σχέση. Αυτή είναι η σαφής εκ­δή­λω­ση της φύσης της βίας κατά των γυ­ναι­κών, βα­σι­σμέ­νη στο φύλο.

Ερ: Ποιες είναι οι αι­τί­ες της βίας;

Απ: Οι αι­τί­ες της βίας κατά των γυ­ναι­κών γί­νο­νται εμ­φα­νείς μόλις ορι­στεί και οριο­θε­τη­θεί σωστά ο ορι­σμός της βίας με βάση το φύλο. Ως εκ τού­του, η κύρια αιτία βίας που προ­κύ­πτει είναι η κα­τώ­τε­ρη θέση στην οποία κρα­τού­νται οι γυ­ναί­κες στην κοι­νω­νία, στη δου­λειά, στις οι­κο­γέ­νειές τους κλπ. Η βία κατά των γυ­ναι­κών πη­γά­ζει από την ανι­σό­τη­τά τους και δε­σμεύ­ε­ται ως μέσο για να τις ανα­γκά­σει να πα­ρα­μεί­νουν σε μια τέ­τοια θέση συ­γκρι­τι­κά με τους άν­δρες. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Σύμ­βα­ση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης κα­θι­στά σαφές ότι η προ­ώ­θη­ση της ισό­τη­τας των γυ­ναι­κών με τους άν­δρες και η εν­δυ­νά­μω­σή τους είναι ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας για την πρό­λη­ψη και τη μεί­ω­ση των επι­πέ­δων βίας κατά των γυ­ναι­κών.

Ερ: Θα μπο­ρού­σε κά­ποιος να πει, ότι η βία κατά των γυ­ναι­κών είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό συ­γκε­κρι­μέ­νων στρω­μά­των στην ευ­ρω­παϊ­κή κοι­νω­νία;

Απ: Μια συχνή πα­ρα­νό­η­ση που πε­ρι­βάλ­λει τη βία κατά των γυ­ναι­κών είναι ότι επη­ρε­ά­ζει μόνο ή κατά κύριο λόγο ορι­σμέ­να στρώ­μα­τα της κοι­νω­νί­ας ή ορι­σμέ­νων κοι­νο­τή­των και ότι κα­θο­ρί­ζε­ται από την κοι­νω­νι­κο-οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση του δρά­στη-θύτη ή/και του θύ­μα­τος. Οι έρευ­νες και τα δε­δο­μέ­να σε όλες τις ευ­ρω­παϊ­κές χώρες, και στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα σε όλο τον κόσμο, απο­δει­κνύ­ουν το αντί­θε­το, δη­λα­δή, ότι η βία είναι ευ­ρέ­ως δια­δε­δο­μέ­νη και είναι εξί­σου πα­ρού­σα σε όλα τα κοι­νω­νι­κά στρώ­μα­τα, ανε­ξάρ­τη­τα από κοι­νω­νι­κούς, οι­κο­νο­μι­κούς και πο­λι­τι­σμι­κούς πα­ρά­γο­ντες.

Ερ: Πι­στεύ­ε­τε ότι, γε­νι­κά, η θρη­σκεία παί­ζει κά­ποιο ρόλο, θε­τι­κό ή αρ­νη­τι­κό, σε θέ­μα­τα βίας κατά των γυ­ναι­κών;

Απ: Ως δια­μορ­φω­τής πε­ποι­θή­σε­ων και συ­μπε­ρι­φο­ρών, η θρη­σκεία μπο­ρεί να συμ­βά­λει στη διά­πλα­ση από­ψε­ων σχε­τι­κά με τις γυ­ναί­κες και τους άν­δρες και τον ρόλο τους στην κοι­νω­νία. Ως εκ τού­του, η θρη­σκεία μπο­ρεί να δια­δρα­μα­τί­σει ση­μα­ντι­κό ρόλο στην προ­ώ­θη­ση της ευαι­σθη­το­ποί­η­σης σχε­τι­κά με τη βία με βάση το φύλο και στην υπο­στή­ρι­ξη και προ­ώ­θη­ση του μη­νύ­μα­τος ότι η βία κατά των γυ­ναι­κών δεν μπο­ρεί να είναι σε καμία πε­ρί­πτω­ση και για κα­νέ­να λόγο ανε­κτή.

Σε ορι­σμέ­νες χώρες, τα θρη­σκευ­τι­κά ιδρύ­μα­τα συμ­βάλ­λουν στη δη­μιουρ­γία και λει­τουρ­γία κέ­ντρων που πα­ρέ­χουν υπο­στή­ρι­ξη και προ­στα­σία στα θύ­μα­τα, όπως κα­τα­φύ­για για τις γυ­ναί­κες και τα παι­διά τους. Οι εν λόγω ορ­γα­νώ­σεις απο­τε­λούν βα­σι­κούς φο­ρείς για την εξα­σφά­λι­ση ότι οι υπη­ρε­σί­ες υπέρ των θυ­μά­των ακο­λου­θούν μια προ­σέγ­γι­ση βα­σι­σμέ­νη στα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα που απο­σκο­πεί στην εν­δυ­νά­μω­σή τους και απο­τε­λούν μέρος μιας γε­νι­κό­τε­ρης προ­σπά­θειας πολ­λών φο­ρέ­ων με τη συμ­με­το­χή των δη­μό­σιων αρχών και της κοι­νω­νί­ας των πο­λι­τών.

Ερ: Η Σύμ­βα­ση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης αφορά τις γυ­ναί­κες. Αλλά τί μέλ­λει γε­νέ­σθαι με τους άν­δρες; Δεν βιώ­νουν ποτέ βία; Μπο­ρού­με να ανα­μέ­νου­με μια ισο­δύ­να­μη Σύμ­βα­ση για τους άν­δρες, στο μέλ­λον;

Απ: Η Σύμ­βα­ση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης δεν αγνο­εί ότι άν­δρες και αγό­ρια μπο­ρούν επί­σης να είναι θύ­μα­τα βίας. Όσον αφορά την εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κή βία, εν­θαρ­ρύ­νει τα κράτη να εφαρ­μό­σουν τις δια­τά­ξεις της σε όλα τα θύ­μα­τα εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, τόσο στις γυ­ναί­κες όσο και στους άν­δρες. Ωστό­σο, η σύμ­βα­ση επι­κε­ντρώ­νε­ται στις γυ­ναί­κες και τα κο­ρί­τσια δε­δο­μέ­νου ότι είναι δυ­σα­νά­λο­γα επη­ρε­α­σμέ­νες από τη βία και ότι απαι­τού­νται στο­χευ­μέ­νες λύ­σεις για την αντι­με­τώ­πι­ση αυτής της βίας ως φαι­νό­με­νο βάση του φύλου.

Συ­γκε­κρι­μέ­να για την Ελ­λά­δα:

Ερ: Στην ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία, η βία κατά των γυ­ναι­κών δεν απο­τε­λεί θέμα συ­ζή­τη­σης. Θα μπο­ρού­σε κα­νείς να πι­στέ­ψει ότι οι γυ­ναί­κες στην Ελ­λά­δα είναι τόσο τυ­χε­ρές, που δεν βιώ­νουν ποτέ βία; Ισχύ­ει κάτι τέ­τοιο; Η βία είναι ένα θέμα ανη­συ­χί­ας που απλά δεν συ­ζη­τιέ­ται δη­μο­σί­ως ή πρό­κει­ται για ένα κοι­νω­νι­κό ψέμα;

Απ: Το πρώτο βήμα για την πρό­λη­ψη κατά της βίας ενα­ντί­ον των γυ­ναι­κών είναι να τεθεί το ζή­τη­μα ανοι­χτά και να συ­ζη­τη­θεί δη­μο­σί­ως. Αυτό είναι απα­ραί­τη­το για να φανεί η απόρ­ρι­ψη της βίας από τα κράτη και τη δέ­σμευ­σή τους να αντι­με­τω­πί­σουν αυτή τη μά­στι­γα. Είναι επί­σης θε­με­λιώ­δες να εν­θαρ­ρύ­νου­με τα θύ­μα­τα να εξω­τε­ρι­κεύ­ουν τις εμπει­ρί­ες τους. Δια­φο­ρε­τι­κά, η βία θα πα­ρα­μεί­νει αό­ρα­τη και τα θύ­μα­τα θα συ­νε­χί­σουν να υπο­φέ­ρουν σιω­πη­λά.

Ερ: Η Ελ­λά­δα αντι­με­τώ­πι­σε κά­ποιες ιδιαί­τε­ρες προ­κλή­σεις πριν την Επι­κύ­ρω­ση της Σύμ­βα­σης;

Πριν τα κράτη προ­βούν στην επι­κύ­ρω­ση της Σύμ­βα­ση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, εί­θι­σται να λαμ­βά­νουν την έγκρι­ση των εκά­στο­τε κυ­βερ­νή­σε­ων και των κοι­νο­βου­λί­ων τους. Αυτό απαι­τεί την κι­νη­το­ποί­η­ση της απα­ραί­τη­της πο­λι­τι­κής στή­ρι­ξης και τη διε­ξα­γω­γή δια­λό­γου με όλα τα εν­δια­φε­ρό­με­να μέρη. Εντού­τοις, πρό­κει­ται για μια πρό­κλη­ση για κάθε κρά­τος που επι­θυ­μεί να επι­κυ­ρώ­σει τη σύμ­βα­ση και να δε­σμευ­θεί για την πρό­λη­ψη και την κα­τα­πο­λέ­μη­ση της βίας κατά των γυ­ναι­κών.

Ερ: Η οι­κο­νο­μι­κή κρίση έχει επη­ρε­ά­σει τη συ­χνό­τη­τα της βίας κατά των γυ­ναι­κών ή της εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας;

Όπως εξη­γή­θη­κε πα­ρα­πά­νω, οι αι­τί­ες της βίας κατά των γυ­ναι­κών διεισ­δύ­ουν βα­θύ­τε­ρα από την οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση μιας χώρας και αυτό, ανά πάσα στιγ­μή. Αυτό που έχει τεκ­μη­ριω­θεί είναι ο αντί­κτυ­πος της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης στην από­λαυ­ση των αν­θρω­πί­νων δι­καιω­μά­των, ιδιαί­τε­ρα των κοι­νω­νι­κών και οι­κο­νο­μι­κών δι­καιω­μά­των των πιο ευά­λω­των. Οι γυ­ναί­κες που είναι θύ­μα­τα βίας, καθώς και τα παι­διά τους, μπο­ρούν επί­σης να επη­ρε­α­στούν, από την άποψη της αυ­ξη­μέ­νης δυ­σκο­λί­ας πρό­σβα­σης και άσκη­σης του δι­καιώ­μα­τος υπο­στή­ρι­ξης και προ­στα­σί­ας.

Ερ: Γιατί νο­μί­ζε­τε ότι η Ελ­λά­δα απο­φά­σι­σε να επι­κυ­ρώ­σει τη Σύμ­βα­ση τώρα; Γιατί όχι νω­ρί­τε­ρα;

Απ: Η προ­ε­τοι­μα­σία της επι­κύ­ρω­σης απαι­τεί τη συμ­με­το­χή πολ­λών πα­ρα­γό­ντων και αυτό δεν μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί εν μία νυκτί. Η επι­κύ­ρω­ση συ­νε­πά­γε­ται επί­σης ότι ένα κρά­τος είναι σε θέση να εφαρ­μό­σει τα πρό­τυ­πα της σύμ­βα­σης και αυτό θα απαι­τή­σει την υιο­θέ­τη­ση μιας σει­ράς νο­μο­θε­τι­κών και άλλων μέ­τρων. Η χρο­νι­κή στιγ­μή της επι­κύ­ρω­σης της Ελ­λά­δας δεν έχει τόσο ση­μα­σία, όσο το γε­γο­νός ότι η Ελ­λά­δα, με τη δέ­σμευ­σή της ως συμ­βαλ­λό­με­νο μέρος στη σύμ­βα­ση, ση­μα­το­δό­τη­σε την απο­φα­σι­στι­κό­τη­τά της να κα­τα­πο­λε­μή­σει τη βία και να προ­στα­τεύ­σει τις γυ­ναί­κες στην Ελ­λά­δα από τη βία αυτή.

Ερ: Ποια θα είναι τα πε­ραι­τέ­ρω βή­μα­τα μετά την Επι­κύ­ρω­ση της Σύμ­βα­σης από την Ελ­λά­δα;

Απ: Ως συμ­βαλ­λό­με­νο μέρος στη σύμ­βα­ση, η Ελ­λά­δα ανα­λαμ­βά­νει να συμ­μορ­φω­θεί με τα πρό­τυ­πα της σύμ­βα­σης και να λάβει όλα τα απα­ραί­τη­τα μέτρα προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση. Θα υπό­κει­ται στην πα­ρα­κο­λού­θη­ση βάσει της σύμ­βα­σης. Αυτό συ­νε­πά­γε­ται, με­τα­ξύ άλλων, ότι τα όρ­γα­να πα­ρα­κο­λού­θη­σης της εφαρ­μο­γής της σύμ­βα­σης, η GREVIO και η Επι­τρο­πή των Συμ­βαλ­λο­μέ­νων Μερών, θα εξε­τά­σουν τα μέτρα που έλα­βαν για την εφαρ­μο­γή των δια­τά­ξε­ων της σύμ­βα­σης.

Ερ: Τι θα αλ­λά­ξει αυτή η σύμ­βα­ση στην ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία και στην ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία;

Απ: Ο στό­χος της σύμ­βα­σης είναι να βοη­θή­σει τις χώρες να τερ­μα­τί­σουν τη βία κατά των γυ­ναι­κών. Η επι­κύ­ρω­ση της σύμ­βα­σης από την Ελ­λά­δα είναι ένα πρώτο, ση­μα­ντι­κό βήμα προς την κα­τεύ­θυν­ση της μεί­ω­σης και σε βάθος χρό­νου, της παύ­σης κάθε βίας που πλήτ­τει τις γυ­ναί­κες στη χώρα.

Πηγή thetoc.gr