Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής: Ζητείται πολιτική συναίνεση για την επόμενη μέρα

Με τη φράση αυτή, το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κράτους στη Βουλή, σημαί­νει καμπα­νά­κια κιν­δύ­νου για την πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας μετά την ολο­κλή­ρωση του τρίτου προ­γράμ­μα­τος του ESM τονί­ζο­ντας ότι «θα χρεια­στεί ένα στρα­τη­γικό σχέδιο μακράς πνοής που εκ των πραγ­μά­των θα υπερ­βαί­νει τη θητεία μιας κυβέρ­νη­σης».

Προ­τε­ραιό­τητα μιας τέτοιας στρα­τη­γι­κής, κατά την άποψη του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού θα πρέπει να είναι η «δια­τή­ρηση της δημο­σιο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας με την έννοια της μέγι­στης προ­σο­χής, υπευ­θυ­νό­τη­τας και δια­φά­νειας στη δια­χεί­ριση του δημό­σιου χρή­μα­τος» δεδο­μέ­νου ότι «η αδυ­να­μία ελέγχου των δημό­σιων οικο­νο­μι­κών ήταν η βασική αιτία που προ­κά­λεσε μια οδυνηρή κρίση για τους πολίτες της χώρας». Συνεπώς, σημειώ­νε­ται στην έκθεση « απαι­τεί­ται μια αξιό­πι­στη δέσμευση ότι δεν θα επα­να­λη­φθούν οι πρα­κτι­κές του παρελ­θό­ντος».

Η πρώτη έκθεση του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, υπό την νέα σύνθεσή του με τον Φρα­γκί­σκο Κου­τε­ντάκη να έχει δια­δε­χθεί τον Πανα­γιώτη Λιαρ­γκόβα στη θέση του Συντο­νι­στή φαί­νε­ται να επι­χει­ρεί να κρα­τή­σει λεπτές ισορ­ρο­πίες. Χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από νέα δομή και δια­φο­ρε­τική φρα­σε­ο­λο­γία (απου­σιά­ζουν για παρά­δειγμα ανα­φο­ρές στη «φορο­κε­ντρική λιτό­τητα» ή την «υπερ­φο­ρο­λό­γηση) ενώ δεν περνά απα­ρα­τή­ρητη η δια­κρι­τική αποχή από ανα­φο­ρές περί «καθαρής» ή μη εξόδου.

Παρ’ όλα αυτά, επι­ση­μαί­νο­νται κίν­δυ­νοι και προ­κλή­σεις της επό­με­νης ημέρας, οι οποίες όπως σημειώ­νουν αρμό­διες πηγές του Γρα­φείου θα πρέπει να αντι­με­τω­πι­στούν με τη μέγιστη δυνατή πολι­τική συναί­νεση. Η συζή­τηση διευ­κρι­νί­ζε­ται αρμο­δίως, θα μπο­ρούσε να ανοίξει άμεσα αν και θεω­ρεί­ται ότι με καλύ­τε­ρες συν­θή­κες θα μπο­ρούσε να διε­ξα­χθεί ένας πολι­τι­σμέ­νος διά­λο­γος μετά την ολο­κλή­ρωση του τρίτου προ­γράμ­μα­τος.

Η γενική εικόνα για την ελλη­νική οικο­νο­μία, σύμφωνα με την έκθεση, είναι θετική. Επι­τεύ­χθηκε πέρυσι ρυθμός ανά­πτυ­ξης 1,4%, η ρευ­στό­τητα της οικο­νο­μίας βελ­τιώ­νε­ται, οι τρά­πε­ζες πέρασαν τα stress tests χωρίς να προ­κύ­ψουν πρό­σθε­τες κεφα­λαια­κές ανάγκες, το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα ξεπέ­ρασε τους στόχους για τρίτο συνε­χό­μενο έτος, οι απο­δό­σεις των ομο­λό­γων υπο­χω­ρούν, η ανεργία μειώ­νε­ται και ο ρυθμός πλη­θω­ρι­σμού, αν και επι­βρα­δύν­θηκε παρα­μέ­νει θετικός.

«Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις παρα­πάνω εξε­λί­ξεις στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία, τον χρη­μα­το­πι­στω­τικό τομέα και την αγορά εργα­σίας, οι προσ­δο­κίες για τη χώρα μας είναι θετικές. Το 2018 ανα­μέ­νε­ται επι­τά­χυνση του ρυθμού μεγέ­θυν­σης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας κοντά στο 2% ενώ ήδη αρκετοί βρα­χυ­χρό­νιοι δείκτες οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας και προσ­δο­κιών παρου­σιά­ζουν θετική εικόνα», σημειώ­νε­ται.

Αμέσως μετά όμως οι συντά­κτες της έκθεσης απα­ριθ­μούν σειρά κιν­δύ­νων στο εξω­τε­ρικό περι­βάλ­λον (πιθανή ανα­ζω­πύ­ρωση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης, ενδε­χό­μενη επι­βρά­δυνση της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας λόγω, μεταξύ άλλων, του αυξα­νό­με­νου προ­στα­τευ­τι­σμού, ενδε­χό­με­νων ανα­τα­ρά­ξεων στις διε­θνείς αγορές χρή­μα­τος και κεφα­λαίου από μια ταχύ­τερη του ανα­με­νο­μέ­νου εξο­μά­λυνση της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής στις ανα­πτυγ­μέ­νες οικο­νο­μίες) και σειρά προ­κλή­σεων εντός των τειχών.

Στο δημο­σιο­νο­μικό πεδίο εκτι­μά­ται ότι «είναι απόλυτα εφικτή η επί­τευξη των δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων του προ­γράμ­μα­τος προ­σαρ­μο­γής για το 2018 η οποία ανα­μέ­νε­ται να οδη­γή­σει σε περαι­τέρω μείωση των απο­δό­σεων των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων».

Προ­ϋ­πό­θεση όμως για την επί­τευξη των ευνοϊ­κών προ­βλέ­ψεων για το 2018 συνιστά η ολο­κλή­ρωση της τέταρ­της και τελευ­ταίας αξιο­λό­γη­σης που θα οδη­γή­σει σε ολο­κλή­ρωση του προ­γράμ­μα­τος οικο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής. Στα δημο­σιο­νο­μικά πάντως, θα μπο­ρούσε να θεω­ρη­θεί ως έμμεση αιχμή η δια­τύ­πωση σύμφωνα με την οποία «η επί­τευξη υψη­λό­τε­ρων πλε­ο­να­σμά­των από τους στόχους του προ­γράμ­μα­τος ισο­δυ­να­μεί με την υιο­θέ­τηση υπέρ του δέοντος περιο­ρι­στι­κής δημο­σιο­νο­μι­κής πολι­τι­κής»…

Μετά το πρό­γραμμα

Στην έκθεση επι­ση­μαί­νε­ται το θολό τοπίο που διέπει του νέο πλαίσιο επο­πτείας μετά την ολο­κλή­ρωση του προ­γράμ­μα­τος του ESM («με δεδο­μένο ότι το επίσημο πλαίσιο για την «Άσκηση επο­πτείας μετά το πρό­γραμμα» του κανο­νι­σμού 472/2013 δεν είναι ιδιαί­τερα λεπτο­με­ρές, οι ακρι­βείς όροι θα καθο­ρι­στούν από την πολι­τική δια­πραγ­μά­τευση που θα ολο­κλη­ρω­θεί στους επό­με­νους μήνες») ενώ τονί­ζε­ται ιδιαί­τερα η αβε­βαιό­τητα που θα προ­κα­λούσε η ύπαρξη αιρε­σι­μό­τη­τας ανα­φο­ρικά με τη διευ­θέ­τηση του χρέους.

«Από πλευράς των επί­ση­μων δανει­στών, το κρίσιμο ζητού­μενο είναι ένα απο­τε­λε­σμα­τικό σύστημα κινή­τρων που θα εξα­σφα­λί­ζει την υπεύ­θυνη στάση των μελ­λο­ντι­κών κυβερ­νή­σεων. Εδώ ανα­μέ­νε­ται να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί η ρύθμιση του χρέους υπό συν­θή­κες που θα αξιο­λο­γού­νται σε βάθος χρόνου. Ωστόσο, τα μέτρα ελά­φρυν­σης που θα απο­φα­σι­στούν θα πρέπει να συμ­βάλ­λουν στη μελ­λο­ντική στα­θε­ρό­τητα και να μην χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από αιρε­σι­μό­τητα – καθώς κάτι τέτοιο καθιστά δύσκολη την εκτί­μηση των χρη­μα­το­δο­τι­κών αναγκών της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και θα κατα­στή­σει δαπα­νη­ρό­τερη την απο­κα­τά­σταση της κανο­νι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου από τις ιδιω­τι­κές αγορές, δηλαδή τον τελικό σκοπό του όλου εγχει­ρή­μα­τος.

Η ολο­κλή­ρωση του προ­γράμ­μα­τος και η εξά­λειψη των εξω­τε­ρι­κών ανι­σορ­ρο­πιών της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας υπήρξε το απο­τέ­λε­σμα μεταρ­ρυθ­μί­σεων και προ­σπα­θειών δια­δο­χι­κών κυβερ­νή­σεων τα τελευ­ταία οκτώ χρόνια και σημα­ντι­κών επι­βα­ρύν­σεων για τους πολίτες της χώρας. Ωστόσο, η απο­κα­τά­σταση της μακρο­οι­κο­νο­μι­κής και δημο­σιο­νο­μι­κής ισορ­ρο­πίας δεν συνε­πά­γε­ται το τέλος της προ­σπά­θειας ούτε υπάρ­χουν περι­θώ­ρια εφη­συ­χα­σμού.

Στο εφεξής, η οικο­νο­μική πολι­τική θα πρέπει να στρέψει την προσοχή της στην αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μα­τι­κών απο­θε­μά­των (stocks) που δημιούρ­γησε η μακρό­χρονη οικο­νο­μική κρίση στους ισο­λο­γι­σμούς της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Κάθε ένας από τους επι­μέ­ρους τομείς που την απαρ­τί­ζουν (δημόσιο, τρά­πε­ζες, επι­χει­ρή­σεις και νοι­κο­κυ­ριά) αντι­με­τω­πί­ζει τις δικές του ανοι­χτές απαι­τή­σεις και υπο­χρε­ώ­σεις».

Ειδική αναφορά γίνεται στις υψηλές ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές επι­χει­ρή­σεων και νοι­κο­κυ­ριών σε εφορία, ασφα­λι­στικά ταμεία (130 δισ. ευρώ) και τρά­πε­ζες (95 δισ. ευρώ κόκκινα δάνεια), στην ποσο­τική και ποιο­τική υπο­βάθ­μιση του ανθρώ­πι­νου κεφα­λαίου αλλά και του φυσικού κεφα­λαίου για να σημειω­θεί ότι «η αντι­με­τώ­πιση των παρα­πάνω προ­κλή­σεων θα χρεια­στεί χρόνο, καλο­σχε­δια­σμέ­νες παρεμ­βά­σεις και βελ­τί­ωση του θεσμι­κού πλαι­σίου που διέπει την οικο­νο­μία. Κυρίως όμως θα χρεια­στεί ένα στρα­τη­γικό σχέδιο μακράς πνοής που εκ των πραγ­μά­των θα υπερ­βαί­νει τη θητεία μιας κυβέρ­νη­σης. Συνεπώς, τα βασικά του στοι­χεία θα πρέπει να τεθούν σε δημόσιο διάλογο προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λι­στεί μια ελά­χι­στη συναί­νεση».

Έλενα Λάσκαρη

Πηγή euro2day.gr