“Η Γερμανία κέρδισε από τον εκβιασμό της Ελλάδας”

Από την αρχή της κρίσης «τα άσχημα νέα στην Ελλάδα ήταν καλά νέα για τη Γερ­μα­νία. Κάθε αρνη­τική αναφορά για τις οικο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις στην Αθήνα είχε ως απο­τέ­λε­σμα χαμη­λό­τερα επι­τό­κια για τα γερ­μα­νικά κρατικά ομόλογα. Αντί­θετα, τα επι­τό­κια των ομο­λό­γων της Ελλάδας και άλλες χώρες που περνάνε κρίση αυξή­θη­καν» γράφει ο Γερ­μα­νός οικο­νο­μο­λό­γος Βλα­ντί­μιρο Γκιάτσε και μέλος του Ινστι­τού­του Οικο­νο­μι­κής Έρευνας Centro Europa Ricerche (CER) στη Ρώμη σε άρθρο του στην εφη­με­ρίδα Junge Welt.

«Το απο­τέ­λε­σμα ήταν τόσο ευνοϊκό για το γερ­μα­νικό δημόσιο ταμείο, ώστε ακόμη και στην ενδε­χό­μενη περί­πτωση μιας ολο­κλη­ρω­τι­κής πτώ­χευ­σης της Ελλάδας, το καθαρό απο­τέ­λε­σμα για τη Γερ­μα­νία θα ήταν θετικό» προ­σθέ­τει ο Γερ­μα­νός οικο­νο­μο­λό­γος καταρ­ρί­πτο­ντας τον μύθο ότι οι Γερ­μα­νοί φορο­λο­γού­με­νοι δήθεν πλη­ρώ­νουν την κρίση στον ευρω­παϊκό νότο.

«Οι επι­κρι­τές της νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρης τάξης πραγ­μά­των στην Ευρω­παϊκή Ένωση χαρα­κτη­ρί­ζο­νται συχνά ως “λαϊ­κι­στές”. Ας πάρουμε για παρά­δειγμα, την πολι­τική των μηδε­νι­κών επι­το­κίων και το πρό­γραμμα αγοράς κρα­τι­κών ομο­λό­γων “ ποσο­τική χαλά­ρωση” (QE) της ΕΚΤ. Πόσες φορές έχουμε ακούσει ότι αυτό είναι ένα δώρο για τους νότιους και μια κλοπή εις βάρος του Γερ­μα­νού φορο­λο­γού­με­νου; Πόσες φορές έχει δια­τυ­πω­θεί αυτή η κατη­γο­ρία για τον πρόεδρο της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι, για να τεκ­μη­ριω­θεί η ανάγκη αύξησης του επι­το­κίου και να δοθεί γρήγορα ένα τέλος στη ποσο­τική χαλά­ρωση (QE).

Λοιπόν, η πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι δια­φο­ρε­τική. Το Ινστι­τούτο Οικο­νο­μι­κής Έρευνας / Centro Europa Ricerche (CER) της Ρώμης διε­ξή­γαμε μια απλή έρευνα τον Ιανουά­ριο. Αφο­ρούσε στον υπο­λο­γι­σμό της δια­φο­ράς μεταξύ των επι­το­κίων που έχουν πραγ­μα­τικά κατα­βά­λει τα ευρω­παϊκά κράτη για το δημόσιο χρέος τους από το 2007 έως το 2017 και το συνο­λικό ποσόν το οποίο θα είχαν κατα­βά­λει αν τα επι­τό­κια των κρα­τι­κών ομο­λό­γων είχαν παρα­μεί­νει σταθερά στο επίπεδο του 2006 και τα επόμενα χρόνια (η Γαλλία 3,9%, η Γερ­μα­νία 4,1%, η Ιταλία 4,4%). Το απο­τέ­λε­σμα: Η Γερ­μα­νία εξοι­κο­νό­μησε τους περισ­σό­τε­ρους τόκους (280 δισ. ευρώ). Ακο­λου­θούν η Γαλλία (230 δισ. ευρώ) και η Ιταλία (140 δισ. ευρώ). Η συνο­λική εξοι­κο­νό­μηση για τη ζώνη του ευρώ είναι πολύ μεγάλη: 950 δισ. ευρώ. Αλλά με περισ­σό­τερο από το 70% του ποσού αυτού (περίπου 690 δισ. ευρώ) έχει επω­φε­λη­θεί ο λεγό­με­νος πυρήνας της Ευρώπης, ενώ οι περι­φε­ρεια­κές χώρες, οι λεγό­με­νες χώρες PIIGS (Πορ­το­γα­λία, Ιρλαν­δία, Ιταλία, Ελλάδα και Ισπανία), έχουν επω­φε­λη­θεί λιγό­τερο από το 30% της εξοι­κο­νό­μη­σης (περίπου 260 δις. ευρώ)» τονίζει ο Γκιέτσε.

Η επίσημη επι­βε­βαί­ωση αυτού του συμπε­ρά­σμα­τος ήρθε στις 23 Απρι­λίου, όταν η «Handelsblatt» ανα­κοί­νωσε το περιε­χό­μενο της γραπτής απά­ντη­σης της υφυ­πουρ­γού οικο­νο­μι­κών Μπετίνα Χάγκε­ντομ (SPD) σε ερώτημα του Πρά­σι­νου πολι­τι­κού, αρμό­διου για θέματα προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, Σβεν-Κρίστιαν Κίντλερ. Η «Wirtschaftszeitung» δημο­σί­ευσε επι­πλέον νέα στοι­χεία της Bundesbank. Σύμφωνα με τους υπο­λο­γι­σμούς, η συνο­λική εξοι­κο­νό­μηση της νομι­σμα­τι­κής ένωσης ανήλθε αθροι­στικά μεταξύ 2008 και 2017 σε περίπου 1,15 τρισ. ευρώ – ένα ποσό που είναι ακόμη υψη­λό­τερο από αυτό το οποίο υπο­λο­γί­στηκε από το Ινστι­τούτο Οικο­νο­μι­κής Έρευνας / CER (πιθανόν λόγω των δια­φο­ρε­τι­κών περιό­δων οι οποίες ελή­φθη­σαν υπόψη). Δεν αλλάζει όμως στο βασικό γεγονός: η Γερ­μα­νία επω­φε­λή­θηκε περισ­σό­τερο από τη διευ­κό­λυνση τόκου, με σωρευ­τική εξοι­κο­νό­μηση ύψους 294,1 δισ. ευρώ.

Τα κακά νέα είναι καλά νέα

Πίσω από αυτόν τον αριθμό δεν βρί­σκε­ται μόνο η εξαι­ρε­τικά χαλαρή νομι­σμα­τική πολι­τική της ΕΚΤ. Η ιστορία ξεκινά νωρί­τερα: με την ελλη­νική κρίση. Στις 10 Αυγού­στου 2015, το Ινστι­τούτο Οικο­νο­μι­κών Ερευνών Λάι­πνιτς της πόλης Χάλε (IWH) είχε επι­ση­μά­νει σε πόρισμα (σχε­τι­κής) έρευνας ότι τα πιστω­τικά προ­γράμ­ματα από το 2010 είχαν ως απο­τέ­λε­σμα μια σημα­ντική μείωση επι­το­κίων για το γερ­μα­νικό δημόσιο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Μεταξύ άλλων, αυτό συνέβη επειδή οι επεν­δυ­τές κατέ­φυ­γαν σε ασφαλή ομόλογα, τα λεγό­μενα ασφαλή κατα­φύ­για (flight-to-quality). Οι ερευ­νη­τές του IWH δια­πί­στω­σαν ότι κάθε αρνη­τική αναφορά για τις οικο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις στην Αθήνα είχε ως απο­τέ­λε­σμα χαμη­λό­τερα επι­τό­κια για τα γερ­μα­νικά κρατικά ομόλογα. Αντί­θετα, τα επι­τό­κια των ομο­λό­γων της Ελλάδας και άλλες χώρες που περνάνε κρίση αυξή­θη­καν.

Το πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης QE της ΕΚΤ ξεκί­νησε το 2013 και σχε­διά­στηκε για να σώσει το ευρώ. Από αυτή την άποψη, ο Μάρτσελ Φράτσερ, πρό­ε­δρος του Γερ­μα­νι­κού Ινστι­τού­του Οικο­νο­μι­κών Ερευνών (DIW) του Βερο­λί­νου, έχει δίκιο «η Ομο­σπον­δία, τα κρα­τί­δια, οι δήμοι και οι κοι­νό­τη­τες -και επο­μέ­νως και ο φορολογούμενος- είναι οι μεγάλοι κερ­δι­σμέ­νοι των χαμηλών επι­το­κίων». Η Γερ­μα­νία ευνο­ή­θηκε περισ­σό­τερο, επειδή τα κρατικά ομόλογα από την Ομο­σπον­διακή Δημο­κρα­τία της Γερ­μα­νίας ήταν εκείνα που αγο­ρά­στη­καν περισ­σό­τερο από την ΕΚΤ.

Δυστυ­χώς, η ακο­λου­θη­θείσα από τον πρώην υπουργό Οικο­νο­μι­κών Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε (και επι­βε­βαιω­θείσα τώρα κατά τα φαι­νό­μενα από τον διάδοχό του Ολαφ Σολτς) ιδε­ο­λο­γία του «ισο­σκε­λι­σμέ­νου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού» εμπό­δισε μέχρι στιγμής να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί αυτό το σε μεγάλο βαθμό απο­τα­μιευ­θέν ποσόν να δια­τε­θεί για κοι­νω­νι­κές δαπάνες και επεν­δύ­σεις στις υπο­δο­μές. Αυτό είναι απο­λύ­τως συναφές με τη μακρο­πρό­θε­σμη στρα­τη­γική της γερ­μα­νι­κής άρχου­σας τάξης, η οποία επι­μέ­νει σε ένα εξα­γω­γικό μοντέλο που βασί­ζε­ται στον μισθο­λο­γικό απο­πλη­θω­ρι­σμό. Είναι το κόστος αυτής της πολι­τι­κής το οποίο πρέπει στην πραγ­μα­τι­κό­τητα να επω­μι­σθούν οι περισ­σό­τε­ροι Γερ­μα­νοί φορο­λο­γού­με­νοι.

Πηγή: Junge Welt, ΑΠΕ-ΜΠΕ