Eurobank: Ο Τουρισμός θα φέρει την Ανάπτυξη

Η Διεύ­θυνση Οικο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης και Έρευνας Διεθνών Κεφα­λαια­γο­ρών της Eurobank εξέδωσε σήμερα το πρώτο τεύχος της Επι­θε­ώ­ρη­σης Οικο­νο­μία & Αγορές για το 2018.

Η έκδοση φιλο­ξε­νεί μελέτη με τίτλο: «Ενέρ­γεια, Logistics, Του­ρι­σμός: Προ­ο­πτι­κές των Κλάδων, Επεν­δυ­τικά Σχέδια σε Εξέλιξη και Συνει­σφορά τους στο ΑΕΠ». Συγ­γρα­φείς της μελέτης είναι οι κ.κ. Φωκίων Καρα­βίας, Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος της Eurobank και Δρ. Τάσος Ανα­στα­σά­τος, Group Chief Economist της Eurobank.

Οι κλάδοι της ενέρ­γειας, των logistics και του του­ρι­σμού είναι στρα­τη­γι­κοί για την ελλη­νική οικο­νο­μία και έχουν μεγάλη δυνα­μική ανά­πτυ­ξης. Μαζί με άλλους εξω­στρε­φείς τομείς, θα συμ­βάλ­λουν στην αλλαγή του μοντέ­λου ανά­πτυ­ξης

Οι τρεις αυτοί τομείς έχουν ήδη προ­σελ­κύ­σει το ενδια­φέ­ρον επεν­δυ­τών. Η μελέτη εξε­τά­ζει εν εξε­λί­ξει επεν­δυ­τικά σχέδια συνο­λι­κού ύψους €22,4 δισ.

Tα εξε­τα­ζό­μενα έργα οδηγούν σε ορί­ζο­ντα δεκα­ε­τίας στη δημιουρ­γία ΑΕΠ €25,2δισ. – €31,4δισ., ανάλογα με το σενάριο και σε ορί­ζο­ντα 20ετίας, ΑΕΠ €45 δισ. – €65,5 δισ.

Υπό ορι­σμέ­νες υπο­θέ­σεις, τα εξε­τα­ζό­μενα επεν­δυ­τικά σχέδια και η συν­δε­ό­μενη αύξηση του πραγ­μα­τι­κού ΑΕΠ μπορούν να οδη­γή­σουν, σε 10ετή ορί­ζο­ντα, στη δημιουρ­γία 485.000 – 605.000 θέσεων εργα­σίας

Οπως ανα­φέ­ρει η έρευνα, η ελλη­νική οικο­νο­μία βρί­σκε­ται σε ανα­ζή­τηση δυνα­μι­κών και δια­τη­ρή­σι­μων ρυθμών ανά­πτυ­ξης για τα επόμενα χρόνια. Απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για να επι­τευ­χθούν είναι η αλλαγή ανα­πτυ­ξια­κού μοντέ­λου, από μεγέ­θυνση που βασί­ζε­ται στην κατα­νά­λωση με καύσιμο τον δανει­σμό, σε ανά­πτυξη με οδηγό τις επεν­δύ­σεις και τις εξα­γω­γές. Ενώ η σχετική συζή­τηση βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο του δημό­σιου δια­λό­γου εδώ και αρκετό καιρό, το ακριβές της περιε­χό­μενο παρα­μέ­νει γενικό και μάλλον αόριστο. Η παρούσα μελέτη εξε­τά­ζει μερικά από τα σημα­ντι­κό­τερα επεν­δυ­τικά σχέδια που μελε­τώ­νται για το άμεσο μέλλον ή βρί­σκο­νται ήδη σε φάση υλο­ποί­η­σης σε τρεις στρα­τη­γι­κούς τομείς της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας: την ενέρ­γεια, τις υπη­ρε­σίες εφο­δια­στι­κής αλυ­σί­δας (logistics) και τον του­ρι­σμό.

Αυτοί οι κλάδοι, σημειώ­νει η τράπεζα, παρου­σιά­ζουν -πραγματικό ή και δυνητικό- συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα για την ελλη­νική οικο­νο­μία, συμ­βάλ­λουν στην αλλαγή του μοντέ­λου ανά­πτυ­ξης, καθώς είναι εξα­γω­γι­κοί τομείς ή τομείς που υπο­κα­θι­στούν εισα­γω­γές, και δημιουρ­γούν οικο­νο­μίες κλί­μα­κας και φάσμα­τος με άλλες εξα­γω­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες. Παρότι και άλλοι τομείς μπορούν να απο­τε­λέ­σουν μέρος του νέου προ­τύ­που εξει­δί­κευ­σης και παρου­σιά­ζουν δυνα­μι­σμό (πχ. μετα­ποί­ηση), οι συγκε­κρι­μέ­νοι τρεις κλάδοι έχουν ήδη προ­σελ­κύ­σει το ενδια­φέ­ρον επεν­δυ­τών, είτε διε­ρευ­νη­τικό είτε υλο­ποι­η­μένο. Υπό την προ­ϋ­πό­θεση της βελ­τί­ω­σης της εμπι­στο­σύ­νης στην οικο­νο­μική πολι­τική και της μείωσης της αβε­βαιό­τη­τας, αυτό το ενδια­φέ­ρον μπορεί να μετα­φρα­στεί σε σημα­ντι­κού μεγέ­θους νέες άμεσες επεν­δύ­σεις που θα αλλά­ξουν εντελώς το οικο­νο­μικό τοπίο.

Η ελλη­νική οικο­νο­μία χρειά­ζε­ται μια καθαρή αύξηση του κεφα­λαια­κού της απο­θέ­μα­τος κατά €86 δισ. σε τιμές 2010, μόνο για να φτάσει στα επίπεδα του 2010. Επι­πλέον, η σύνθεση των επεν­δύ­σεων πρέπει να αλλάξει με ενί­σχυση των επεν­δύ­σεων σε εξο­πλι­σμό, υπο­δο­μές και έρευνα & ανά­πτυξη, οι οποίες έχουν μεγα­λύ­τερη πολ­λα­πλα­σια­στική επί­πτωση στο ΑΕΠ και είναι απα­ραί­τη­τες για την στροφή προς την οικο­νο­μία της γνώσης. Συνο­λικά, απαι­τεί­ται δια­τη­ρή­σιμη αύξηση όλων των συνι­στω­σών των επεν­δύ­σεων, κατ’ ελά­χι­στον στα επίπεδα του μέσου όρου της Ευρω­ζώ­νης ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Τα έργα που εξε­τά­ζο­νται σε αυτή τη μελέτη μπορούν να συμ­βά­λουν σημα­ντικά στην επί­τευξη, τόσο του ποσο­τι­κού, όσο και του ποιο­τι­κού στόχου. Πρώτον, πρό­κει­ται για έργα μεγάλης κλί­μα­κας, συνο­λι­κού ύψους περίπου €22,4 δισ. σε τρέ­χου­σες τιμές, ποσό ικανό να καλύψει περίπου το ¼ του κεφα­λαια­κού κενού εν σχέσει με το 2010, παρα­βλέ­πο­ντας τις απο­σβέ­σεις. Δεύ­τε­ρον, δεδο­μέ­νου του στρα­τη­γι­κού χαρα­κτήρα και της μεγάλης παρα­γω­γι­κής τους δυνα­μι­κής, οι επεν­δύ­σεις αυτές έχουν μακρο­πρό­θε­σμα μεγάλη πολ­λα­πλα­σια­στική επί­δραση στο ΑΕΠ.

Αρχικά, η μελέτη αναλύει τα χαρα­κτη­ρι­στικά και τα κύρια μεγέθη των τριών τομέων.

Ο κλάδος της ενέρ­γειας συνει­σφέ­ρει το 2,7% της Ακα­θά­ρι­στης Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας (ΑΠΑ) της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, εξαι­ρου­μέ­νων των δρα­στη­ριο­τή­των χον­δρι­κού και λια­νι­κού εμπο­ρίου. Ωστόσο, η δυνη­τική του συνει­σφορά είναι πολ­λα­πλά­σια. Η συνε­χι­ζό­μενη απε­λευ­θέ­ρωση της χον­δρι­κής και λια­νι­κής αγοράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και φυσικού αερίου, η στρα­τη­γική γεω­γρα­φική θέση της χώρας, η δια­θε­σι­μό­τητα ανα­νε­ώ­σι­μων και ορυκτών πηγών και οι ανα­κα­λύ­ψεις πεδίων φυσικού αερίου στην ανα­το­λική Μεσό­γειο δημιουρ­γούν σημα­ντι­κές επεν­δυ­τι­κές ευκαι­ρίες. Η ενέρ­γεια απο­τε­λεί στρα­τη­γικό κατα­λύτη για τις μακρο­πρό­θε­σμες προ­ο­πτι­κές της οικο­νο­μίας καθόσον συν­δέ­ε­ται με μεγάλα επεν­δυ­τικά έργα υπο­δο­μής (αγωγοί, λιμένες, μονάδες παρα­γω­γής ενέρ­γειας, εγκα­τα­στά­σεις απο­θή­κευ­σης), έχει ζωτική συμβολή στο κόστος της παρα­γω­γής και δημιουρ­γεί θετικές οικο­νο­μίες κλί­μα­κας και φάσμα­τος για άλλους τομείς.

Τα logistics συνει­σφέ­ρουν το 6,5% της συνο­λι­κής ΑΠΑ αλλά μόνο 3,8% αν εξαι­ρε­θεί η ναυ­τι­λία. Απο­τε­λούν επίσης κλάδο στρα­τη­γι­κής σημα­σίας και μεγάλης δυνα­μι­κής για την Ελλάδα, κυρίως λόγω της γεω­γρα­φι­κής θέσης της χώρας ως δια­με­τα­κο­μι­στι­κού κόμβου μεταξύ Ευρώπης και Άπω Ανα­το­λής. Ωστόσο, το γεω­γρα­φικό πλε­ο­νέ­κτημα της χώρας παρα­μέ­νει ως επί το πλεί­στον ανα­ξιο­ποί­ητο λόγω της καθυ­στέ­ρη­σης στην ανά­πτυξη έργων υπο­δο­μής (λιμένων, οδικών και σιδη­ρο­δρο­μι­κών δικτύων, αερο­με­τα­φο­ρών, εγκα­τα­στά­σεων απο­θή­κευ­σης) και υστε­ρή­σεων στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα. Πολι­τι­κές για τη βελ­τί­ωση των υπο­δο­μών, της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας κόστους, της ποιό­τη­τας των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών logistics, τη μείωση των δια­δι­κα­σιών στα σύνορα και τη λοιπή γρα­φειο­κρα­τία θα μπο­ρού­σαν, εκτός από τη θετική επί­δραση που θα έχουν στις ελλη­νι­κές εξα­γω­γές, να αυξή­σουν το μερίδιο συμ­βο­λής στην ΑΠΑ του εγχώ­ριου κλάδου logistics στα επίπεδα του αντί­στοι­χου της Ευρω­ζώ­νης (ήτοι ετήσια αύξηση 1% της ΑΠΑ).

Ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί ήδη έναν σημα­ντικό κλάδο, με μερίδιο 6,4% στην ΑΠΑ, μεγάλες δευ­τε­ρο­γε­νείς δια­χύ­σεις, και είναι κλάδος εξ ορισμού εξω­στρε­φής. Λόγω των ιδιαί­τε­ρων φυσικών και πολι­τι­στι­κών χαρα­κτη­ρι­στι­κών της Ελλάδας, το «ήλιος και παραλία» είναι το κυρί­αρχο του­ρι­στικό μοντέλο, ακο­λου­θού­μενο από εξει­δι­κεύ­σεις «city break», πολι­τι­στι­κού, θρη­σκευ­τι­κού, ναυ­τι­κού και συνε­δρια­κού του­ρι­σμού. Ως συνέ­πεια, ο κλάδος εμφα­νί­ζει υψηλή εποχική και γεω­γρα­φική συγκέ­ντρωση. Τα τελευ­ταία χρόνια, σημειώ­θηκε σημα­ντική αύξηση των αφίξεων, βελ­τί­ωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας τιμών και ανα­βάθ­μιση των ξενο­δο­χεια­κών υπο­δο­μών. Ωστόσο, εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν σοβαρές προ­κλή­σεις, όπως η υψη­λό­τερη επι­βά­ρυνση από φόρους και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές σε σύγκριση με τις αντα­γω­νί­στριες χώρες, υψηλές επι­σφά­λειες για ορι­σμένα ξενο­δο­χεία, ελλεί­ψεις στον χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό, το νομικό πλαίσιο, τους κανόνες που διέπουν τις άμεσες ξένες επεν­δύ­σεις, την τεχνο­λο­γική ετοι­μό­τητα και την υποδομή εδάφους και λιμένων.

Επι­πλέον, οι δαπάνες ανά ταξίδι στην Ελλάδα είναι αρκετά χαμηλές σε σύγκριση με εκείνες των αντα­γω­νι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών. Εν όψει μίας αυξα­νό­με­νης διε­θνούς του­ρι­στι­κής ζήτησης, η δια­σφά­λιση και βελ­τί­ωση της θέσης της Ελλάδας στον διεθνή του­ρι­στικό χάρτη επι­βάλ­λει τη δια­φο­ρο­ποί­ηση του υπάρ­χο­ντος προϊ­ο­ντι­κού μείγ­μα­τος μέσω της ανα­βάθ­μι­σης των δημό­σιων και ιδιω­τι­κών υπο­δο­μών, αλλά και μέσω της στό­χευ­σης εξει­δι­κευ­μέ­νων αγορών, όπως οι επι­σκέ­πτες μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας, τα επαγ­γελ­μα­τικά ταξίδια, η κρουα­ζιέρα και το city break, συν­δε­ό­μενο με ευρύ­τε­ρους σχε­δια­σμούς όπως η ανά­πτυξη της λεγό­με­νης «αθη­ναϊ­κής ριβιέ­ρας».

Ακο­λού­θως, η μελέτη εξε­τά­ζει τα εν εξε­λί­ξει επεν­δυ­τικά σχέδια. Οι επεν­δυ­τι­κές ιδέες για τις οποίες δεν υπάρ­χουν ακόμη δια­θέ­σι­μες λεπτο­μέ­ρειες δεν περι­λαμ­βά­νο­νται και απο­τε­λούν δυνα­μικό περαι­τέρω ανόδου.

Βάσει μια συγκε­κρι­μέ­νης μεθο­δο­λο­γίας, ποσο­τι­κο­ποιεί­ται η δυνη­τική συνει­σφορά των έργων στο ελλη­νικό ΑΕΠ σε μεσο­πρό­θε­σμο και μακρο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα. Τα σενάρια που προ­κύ­πτουν παρέ­χουν ένα εύρος εκτι­μή­σεων (Πίνακας 2): σε ορί­ζο­ντα δεκα­ε­τίας, τα εξε­τα­ζό­μενα έργα συνο­λι­κού ύψους περίπου €22,4 δισ. σε τρέ­χου­σες τιμές οδηγούν στη δημιουρ­γία ΑΕΠ (και πάλι σε τρέ­χου­σες τιμές) από €25,2δις στο πιο συντη­ρη­τικό σενάριο, έως και €31,4δις ευρώ στο πιο αισιό­δοξο σενάριο (ήτοι 1,1 – 1,4 φορές υψη­λό­τερο από την αρχική αξία των έργων).

Σε ορί­ζο­ντα 20ετίας, τα έργα οδηγούν στη δημιουρ­γία ΑΕΠ, αξίας από €45 δισ. έως €65,5δισ.(ήτοι 2 – 2,9 φορές υψη­λό­τερο από την αρχική αξία των έργων). Σε κάθε περί­πτωση, η συμβολή είναι πολύ σημα­ντική και αυξά­νε­ται με την πάροδο του χρόνου, ενώ υπό ορι­σμέ­νες υπο­θέ­σεις, τα εξε­τα­ζό­μενα επεν­δυ­τικά σχέδια και η συν­δε­ό­μενη αύξηση του πραγ­μα­τι­κού ΑΕΠ μπορούν να οδη­γή­σουν, σε 10ετή ορί­ζο­ντα, στη δημιουρ­γία 485.000 – 605.000 θέσεων εργα­σίας.

, Δια­βά­στε περισ­σό­τερα στο money-tourism.gr