Με αναδρομική ισχύ η απαγόρευση χρησικτησιών σε εκκλησιαστικά ακίνητα

Η ψή­φι­ση διά­τα­ξης σε νόμο για την «Ορ­γά­νω­ση της νο­μι­κής μορ­φής των θρη­σκευ­τι­κών κοι­νο­τή­των και των ενώ­σε­ών τους στην Ελ­λά­δα και άλλες δια­τά­ξεις», με την οποία απα­γο­ρεύ­ο­νται οι χρη­σι­κτη­σί­ες εκ­κλη­σια­στι­κών ακι­νή­των στα Δω­δε­κά­νη­σα, είχε δι­χά­σει τους δι­κη­γό­ρους της Ρόδου, που δια­φώ­νη­σαν για την ανα­δρο­μι­κό­τη­τα ή μη του άρ­θρου 22 του νόμου 4301/2014 από το 1938.

Η επι­κρα­τού­σα άποψη ήταν ότι ο νόμος δεν είχε ανα­δρο­μι­κή ισχύ σε όλες τις εκ­κρε­μού­σες, πριν την ψή­φι­ση του, δίκες, γε­γο­νός όμως, που ανέ­τρε­ψε με την υπ’ αρίθμ. 1903/2017 από­φα­ση του, που κα­θα­ρο­γρά­φθη­κε χθες, το Γ’ Πο­λι­τι­κό Τμήμα του Αρεί­ου Πάγου.

Όπως έγρα­ψε η «δη­μο­κρα­τι­κή», την ύπαρ­ξη της συ­γκε­κρι­μέ­νης πρό­βλε­ψης του νόμου αγνο­ού­σαν οι δι­κη­γό­ροι της Ρόδου, μέχρι που απο­κα­λύ­φθη­κε σε έφεση που άσκη­σε ο ιερός ναός Αρ­χαγ­γέ­λου για την απόρ­ρι­ψη αι­τή­σε­ως χρη­σι­κτη­σί­ας ενός κα­τοί­κου της πε­ριο­χής.

Ο δι­κη­γό­ρος κ. Πα­ντε­λής Απο­στο­λάς, σχο­λί­α­σε με άρθρο του στη «δη­μο­κρα­τι­κή» τις επι­πτώ­σεις του νόμου, ενώ εξέ­φρα­σε την άποψη ότι ο νόμος δεν έχει ανα­δρο­μι­κή ισχύ από το έτος 1938, όπως θε­ω­ρούν άλλοι συ­νά­δελ­φοι του.

Είχε το­νί­σει, με­τα­ξύ άλλων, ότι η χρη­σι­κτη­σία, είναι θε­σμο­θε­τη­μέ­νος πρω­τό­τυ­πος τρό­πος κτή­σε­ως κυ­ριό­τη­τος και με τη συ­μπλή­ρω­ση της προ­βλε­πό­με­νης κτη­τι­κής πα­ρα­γρα­φής, το φυ­σι­κό ή νο­μι­κό πρό­σω­πο κτά­ται δι­καί­ω­μα. Χα­ρα­κτή­ρι­σε αδια­νό­η­το αυτό το κτη­θέν δι­καί­ω­μα με την κτη­τι­κή πα­ρα­γρα­φή, το κτη­θέν μέχρι την έναρ­ξη ισχύ­ος του ν. 4301/2014 (ΦΕΚ A’ 223/7-10-2014), να απο­στε­ρεί­ται με μια διά­τα­ξη με ανα­δρο­μι­κή δύ­να­μη.

Σ’ αυτή την πε­ρί­πτω­ση, η διά­τα­ξη της παρ. 7 του άρ­θρου 22 του ν. 4301/2014 θα ήταν ασυμ­βί­βα­στη προς τη διά­τα­ξη του άρ­θρου 1 του Πρώ­του Πρό­σθε­του Πρω­το­κόλ­λου της Ε.Σ.Δ.Α. αφού τεί­νει σε αδι­καιο­λό­γη­τη απο­στέ­ρη­ση πε­ριου­σια­κού στοι­χεί­ου των ως άνω προ­σώ­πων, χωρίς να συ­ντρέ­χουν λόγοι δη­μό­σιας ωφέ­λειας.

Ο Αρειος Πάγος, μετά από αί­τη­ση του δι­κη­γό­ρου κ. Μα­νώ­λη Βλά­χου, για λο­γα­ρια­σμό της Ορ­θό­δο­ξης Εκ­κλη­σί­ας (Ιερού Ναού) Αγίας Πα­ρα­σκευ­ής Κατ­τα­βιάς Ρόδου, εστρά­φη κατά δύο κα­τοί­κων του νη­σιού, ως εξ αδια­θέ­του κλη­ρο­νό­μων απο­βιώ­σα­ντος συγ­γε­νούς τους και με την από­φα­ση του ανα­γνώ­ρι­σε ανα­δρο­μι­κό­τη­τα στο νόμο!!

Όπως το­νί­ζε­ται στην από­φα­ση «οι δια­τά­ξεις των άρθρ. 4 και 23 του ΑΝ 1539/1938, ως ισχύ­ει (άρθρα τα οποία ανα­φέ­ρο­νται αντι­στοί­χως στο απα­ρά­γρα­πτο των επί ακι­νή­των κτη­μά­των δι­καιω­μά­των του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου, ήτοι στο ανε­πί­δε­κτο της επ΄αυ­τών χρη­σι­κτη­σί­ας και στις επι­συ­ρό­με­νες ποι­νι­κές κυ­ρώ­σεις, κα­θό­σον αφορά στους αυ­το­γνω­μό­νως επι­λαμ­βα­νο­μέ­νους οιου­δή­πο­τε δη­μο­σί­ου κτή­μα­τος), συμ­φώ­νως προς το αρθρ. 22 § 7 του Ν. 4301/2014, έχουν ανά­λο­γη εφαρ­μο­γή και επί των κτη­μά­των και εν γένει ακι­νή­των, που ανή­κουν στα νο­μι­κά πρό­σω­πα δη­μο­σί­ου δι­καί­ου των Ιερών Μη­τρο­πό­λε­ων της Δω­δε­κα­νή­σου και της Πα­τριαρ­χι­κής Εξαρ­χί­ας Πά­τμου, των Ιερών Ναών και των Ιερών Μονών τους και στα υπα­γό­με­να σε αυτά εκ­κλη­σια­στι­κά ιδρύ­μα­τα, Ιερά Προ­σκυ­νή­μα­τα και Εκ­κλη­σια­στι­κά Μου­σεία. Πε­ραι­τέ­ρω, η ισχύς του εν λόγω νόμου (4301/2014) τέ­θη­κε σε ισχύ από 7.10.2014 κατ’ αρθρ. 56 αυτού (ΦΕΚ Α223).

Στην προ­κει­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση το αναι­ρε­σεί­ον (Ν.Π.Δ.Δ. του Ι. Ναού Αγ. Πα­ρα­σκευ­ής Κατ­τα­βιάς Ρόδου) με τον πρώτο λόγο αναι­ρέ­σε­ως αι­τιά­ται, ότι το δευ­τε­ρο­βαθ­μί­ως δι­κά­σαν Πο­λυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, με την προ­σβαλ­λο­μέ­νη 42/2016 από­φα­σή του, όπως αυτή διορ­θώ­θη­κε με την 67/2016, από­φα­ση του ιδίου δι­κα­στη­ρί­ου, υπέ­πε­σε στην κατ’ αρθρ. 560 αρ. 1 ΚΠολΔ πλημ­μέ­λεια, υπό την έν­νοια, ότι το αναι­ρε­σεί­ον ενώ­πιον του εν λόγω δι­κα­στη­ρί­ου προ­έ­βα­λε, την προ­στα­τευ­τι­κό­τη­τα των προει­πω­θει­σών ου­σια­στ­κών δια­τά­ξε­ων (ΑΝ 1539/38 και 4301/14), κα­θό­σον αφορά στο με ανά­λο­γη εφαρ­μο­σή τους ανε­πί­δε­κτο της χρη­σι­κτη­σί­ας του επι­δί­κου αγρού της ιδιο­κτη­σί­ας του (αναι­ρε­σεί­ο­ντος). Εν τού­τοις, έκρι­νε, ότι το δι­κα­στή­ριο αυτό δε εφήρ­μο­σε τις προ­μνη­μο­νευ­θεί­σες ου­σια­στι­κού δι­καί­ου δια­τά­ξεις, ενώ συ­νέ­τρε­χαν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις εφαρ­μο­γής τους.

Το Πο­λυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου είχε δε­χτεί την συν­δρο­μή στο πρό­σω­πο του αρ­χι­κού ενά­γο­ντος (του οποί­ου εξ αδια­θέ­του κλη­ρο­νό­μοι είναι οι αναι­ρε­σί­βλη­τοι), της 15ετούς κτη­τι­κής πα­ρα­γρα­φής και βάσει αυτής την ανα­γνώ­ρι­ση της κυ­ριό­τη­τός του.

Ο Αρειος Πάγος έκρι­νε ωστό­σο ότι το δι­κα­στή­ριο της ου­σί­ας έσφα­λε, αφού δεν εφήρ­μο­σε ως ώφει­λε τις ου­σια­στι­κού δι­καί­ου δια­τά­ξεις περί του ανε­πι­δέ­κτου της χρη­σι­δε­σπο­τεί­ας του επι­δί­κου Εκ­κλη­σια­στι­κού κτή­μα­τος.