Γερμανικός Τύπος: Ανοιξε η Μέρκελ τα σύνορα λόγω της ελληνικής κρίσης;«H ελπίδα πεθαίνει σε προσφυγικές σκηνές»

Πριν λίγες ημέρες ο Φίλιπ Μάνο, καθη­γη­τής Πολι­τι­κής Επι­στή­μης στο Πανε­πι­στή­μιο της Βρέμης σε εκτενές άρθρο του που φιλο­ξέ­νησε η Frankfurter Allgemeine Zeitung εξέ­φρασε μια δια­φο­ρε­τική άποψη ανα­φο­ρικά με τους λόγους που οδή­γη­σαν τον Σεπτέμ­βριο του 2015 την καγκε­λά­ριο Μέρκελ στην αμφι­λε­γό­μενη, κατά πολλούς, απόφαση για άνοιγμα των γερ­μα­νι­κών συνόρων σε πρό­σφυ­γες, που μέχρι τότε ήταν απο­κλει­σμέ­νοι στη Βαλ­κα­νική Οδό.

Σύμφωνα με τον Φίλιπ Μάνο, αυτό που είναι για πολλούς προ­φα­νές, αλλά δεν έχει ανα­λυ­θεί μέχρι σήμερα στον δημόσιο διάλογο σε βάθος είναι ότι το άνοιγμα των συνόρων ήταν για την Μέρκελ «μια ανα­γκα­στική απόφαση (δίχως εναλ­λα­κτική επιλογή)» που ήρθε ως απόρ­ροια της έτερης συμ­φω­νίας για διάσωση της Ελλάδας τον Ιούλιο του 2015.

Όπως ανα­φέ­ρει ο ίδιος, η συμ­φω­νία για την χρη­μα­το­πι­στω­τική διάσωση της Ελλάδας θα ήταν πια «άχρηστο χαρτί αν στη συνέ­χεια η χώρα είχε αφεθεί μόνη της να δια­χει­ρι­στεί τα μαζικά κύματα προ­σφύ­γων από το δια­δο­χικό κλεί­σιμο των συνόρων στην Ουγ­γα­ρία, τη Σερβία, το Κοσ­συ­φο­πέ­διο, τη Βουλ­γα­ρία ως τα Σκόπια. Εάν η χώρα βυθι­ζό­ταν σε ένα τέτοιο χάος κανείς δεν θα ασχο­λού­νταν πλέον με τις απαι­τή­σεις της τρόικας ή την έγκαιρη εξυ­πη­ρέ­τηση των δανεια­κών υπο­χρε­ώ­σεων. Τότε όμως η αντι­με­τώ­πιση της κρίσης στην ευρω­παϊκή περι­φέ­ρεια θα καθυ­στε­ρούσε ενώ στο επί­κε­ντρο θα ετίθετο η αντι­με­τώ­πιση του προ­σφυ­γι­κού.»

Όπως σημειώ­νει ο Γερ­μα­νός καθη­γη­τής «η γερ­μα­νική κοινή γνώμη δεν είχε ούτε τότε, ούτε και τώρα ιδέα για όλα αυτά. Στη Γερ­μα­νία επι­κρα­τεί είτε η εντελώς γραφική εικόνα μιας Μέρκελ-Mητέρας Τερέζας ή ακού­γο­νται θεωρίες για την αντι­κα­τά­στασή της». Όμως μόνο ένας πολι­τι­κός παίκτης μοιάζει να έχει πλήρη επί­γνωση αυτής της κατά­στα­σης και να νιώθει «εντάξει» κατά κάποιο τρόπο με αυτό το ντιλ, κι αυτός είναι ο Αλέξης Τσίπρας, εκτιμά ο Μάνο.

Τι οδήγησε τελικά την Μέρκελ στην απόφαση να ανοίξει τα σύνορα;

Την άποψη του Γερ­μα­νού καθη­γητή θέτει στο μικρο­σκό­πιό του το Focus Online και την αναλύει με τη βοήθεια του πολι­τι­κού επι­στή­μονα Ράφαελ Μπό­σονγκ από το Ίδρυμα Επι­στήμη και Πολι­τική (SWP).

Κατά πόσο ισχύει ότι η Μέρκελ δεν άνοιξε τα σύνορα για ανθρω­πι­στι­κούς λόγους, λόγω έκτα­κτης ανάγκης, αλλά «για να σώσει τα γερ­μα­νικά χρήματα και το δικό της πολι­τικό κεφά­λαιο δια­σώ­ζο­ντας την Ελλάδα από την κατάρ­ρευση;».

Σύμφωνα με το Focus, «είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα πολλές φορές μέχρι τότε βρέθηκε στα πρόθυρα χρε­ο­κο­πίας. Ταυ­τό­χρονα, η διεθνής βοήθεια στην Ελλάδα, δηλαδή τα δάνεια στα οποία η Γερ­μα­νία είχε μεγάλο μερίδιο, ήταν αμφι­λε­γό­μενα.

Η Μέρκελ και ο Γερ­μα­νός ΥΠΟΙΚ Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε δέχθη­καν μεγάλη διεθνή και εγχώρια πίεση. Από την άλλη πλευρά, όλο και περισ­σό­τε­ροι πρό­σφυ­γες έφτασαν στην Ελλάδα το καλο­καίρι του 2015, ενώ χώρες όπως η Ουγ­γα­ρία λάμ­βα­ναν όλο και περισ­σό­τερα μέτρα για να δια­σφα­λί­σουν τα νότια σύνορά τους. Ο βαλ­κα­νι­κός διά­δρο­μος έκλεισε. Η Ελλάδα θα μπο­ρούσε να γίνει φυλακή», σημειώ­νει η εφη­με­ρίδα.

Ο Ρ. Μπό­σονγκ προ­σθέ­τει ότι «η οικο­νο­μική και πολι­τική στα­θε­ρό­τητα στην Ελλάδα είχε πληγεί. Έτσι σίγουρα ο φόβος πιθανής κατάρ­ρευ­σης της χώρας έπαιξε κάποιο ρόλο στην απόφαση για άνοιγμα των γερ­μα­νι­κών συνόρων», συμπλη­ρώ­νο­ντας όμως ότι δεν πιστεύει ότι υπήρχε κάποιος κεντρι­κός σχε­δια­σμός από τη γερ­μα­νική κυβέρ­νηση που να συνέδεε την ελλη­νική διάσωση με το άνοιγμα των γερ­μα­νι­κών συνόρων. «Εκείνη την εποχή υπήρχαν αλλη­λε­πι­κα­λυ­πτό­με­νες κρίσεις και πολλές προ­κλή­σεις για την ευρω­παϊκή και τη γερ­μα­νική πολι­τική. Δεν ήταν λοιπόν ο μονα­δι­κός λόγος για την απόφαση αυτή», εκτιμά ο Γερ­μα­νός καθη­γη­τής.

Επίσης, ο Μπό­σονγκ συμ­φω­νεί με τον Μάνο ως προς το ότι ο Αλέξης Τσίπρας ενδε­χο­μέ­νως να στα­μα­τούσε την υλο­ποί­ηση των μεταρ­ρυθ­μί­σεων και την απο­πλη­ρωμή των δανείων, εάν η Ευρώπη δεν είχε βοη­θή­σει τότε την Ελλάδα στο προ­σφυ­γικό.

Ο Μπό­σονγκ, τέλος, επι­ση­μαί­νει ότι ο Μάνο είναι ο πρώτος που δια­τυ­πώ­νει τόσο καθαρά την άποψη ότι υπήρχε σαφής σχέση μεταξύ του «ελλη­νι­κού ντιλ» και την απόφαση της Μέρκελ για το προ­σφυ­γικό.

Σημειώ­νει, πως ένα μέρος του γερ­μα­νι­κού λαού ενδε­χο­μέ­νως να προτιμά «μια εύκολη εξήγηση για το άνοιγμα των συνόρων», αλλά δεν χρειά­ζε­ται να υιο­θε­τή­σει κάποιος απα­ραί­τητα την άποψη του Μάνο με απόλυτο τρόπο. Όπως λέει ο Μπό­σονγκ, το μόνο σίγουρο, ακόμη και για έναν αντι­κει­με­νικό παρα­τη­ρητή, είναι ότι η απόφαση της Μέρκελ το φθι­νό­πωρο του 2015 «δεν υπο­κι­νή­θηκε καθαρά και μόνο από ανθρω­πι­στι­κούς λόγους»

«H ελπίδα πεθαί­νει σε προ­σφυ­γι­κές σκηνές»

Στο προ­σφυ­γικό εστιά­ζει και η General Anzeiger με ένα ρεπορ­τάζ για τους πρό­σφυ­γες που παρα­μέ­νουν εγκλω­βι­σμέ­νοι σε προ­σφυ­γικά κατα­λύ­ματα της ελλη­νι­κής ενδο­χώ­ρας, χάνο­ντας την ελπίδα για μετά­βαση στον ευρω­παϊκό βορρά.

«Πολλά προ­σφυ­γικά κατα­λύ­ματα είναι υπερ­πλήρη και υπο­χρη­μα­το­δο­τού­μενα. Ιδίως για τους γηραιό­τε­ρος και τα παιδιά η κατά­σταση είναι πιο κρίσιμη», σημειώ­νει η εφη­με­ρίδα.

Ο 25χρονος Χέλγκε Ντρέσεν, εθε­λο­ντής από τη Βόννη που σήμερα εργά­ζε­ται για μια υπη­ρε­σία του ΟΗΕ για τους πρό­σφυ­γες έζησε από κοντά τον προ­σφυ­γικό καταυ­λι­σμό στο Χέρσο κοντά στη Θεσ­σα­λο­νίκη το καλο­καίρι του 2016. Θυμάται ότι τότε ο χει­μώ­νας ήταν εξαι­ρε­τικά δύσκο­λος για τους πρό­σφυ­γες. Μάλιστα ο συγκε­κρι­μέ­νος καταυ­λι­σμός είχε πλημ­μυ­ρί­σει.

Όπως ανα­φέ­ρει στην General Anzeiger «τότε υπήρχαν ελά­χι­στες σκηνές για πολλούς ανθρώ­πους.» Μάλιστα θυμάμαι ότι «σε μια στενή σκηνή έμεναν πολλοί άνθρω­ποι, άγνω­στοι μεταξύ τους».

Όπως σημειώ­νει η εφη­με­ρίδα, από τότε ως σήμερα η κατά­σταση έχει βελ­τιω­θεί, ενώ η Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες, τα παράρ­τή­ματά της και οι διά­φο­ροι συνερ­γα­ζό­με­νοι οργα­νι­σμοί προ­σπα­θούν να μαζέ­ψουν βοήθεια μέσα από δωρεές. Όμως υπάρ­χουν δυσκο­λίες.

Για παρά­δειγμα για το πρό­γραμμα της «Χει­με­ρι­νής Βοή­θειας» της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ, που ξεκί­νησε το Σεπτέμ­βριο του 2017, είχε υπο­λο­γι­στεί αρχικά ότι θα συγκε­ντρώ­νο­νταν 208 εκατ. ευρώ μέχρι το χειμώνα. Μέχρι στιγμής έχουν συγκε­ντρω­θεί τα μισά.

Ο Πέτερ Ρούνστροθ-Mπάουερ διευ­θυ­ντής της Βοή­θειας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες (Uno Flüchtlingshilfe), που μαζεύει τις σχε­τι­κές δωρεές στη Γερ­μα­νία για λογα­ρια­σμό της Ύπατης Αρμο­στείας, ανη­συ­χεί για αυτήν την καθυ­στέ­ρηση, δεδο­μέ­νου ότι πολλές οικο­γέ­νειες προ­σφύ­γων επω­φε­λού­νται από αυτές και κατα­φέρ­νουν έτσι να περνούν αξιο­πρε­πώς τον χειμώνα. Για πολλούς πρό­σφυ­γες μάλιστα είναι ο έβδομος χει­μώ­νας στην Ελλάδα.

Ο Π. Ρούενστροθ-Mπάουερ φοβάται επίσης όξυνση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης και ένα νέο μαζικό προ­σφυ­γικό κύμα προς τη Δύση, εάν δεν βελ­τιω­θούν άμεσα οι συν­θή­κες στα ελλη­νικά προ­σφυ­γικά κατα­λύ­ματα, ειδικά τους χει­μω­νιά­τι­κους μήνες.

^{Πηγή: www.dw.com}