Οι αλυτρωτικές αναφορές στο Σύνταγμα της ΠΓΔΜ που βάζουν εμπόδια στη λύση του Σκοπιανού

Με τα βλέμ­ματα να είναι στραμ­μένα στο Νταβός και στην κρίσιμη συνά­ντηση Αλ. Τσίπρα – Ζ. Ζάεφ, οι δύο πλευρές γνω­ρί­ζουν πως η λύση του Σκο­πια­νού βρί­σκε­ται στο Σύνταγμα της ΠΓΔΜ, καθώς εμπε­ριέ­χει πολλά «αγκάθια» για την ελλη­νική κυβέρ­νηση.

Η ανα­θε­ώ­ρησή του δεν είναι εύκολη υπόθεση για τον Σκο­πιανόπρω­θυ­πουργό, μιας και χρειά­ζε­ται την απαι­τού­μενη πλειο­ψη­φία των 2/3 στη Βουλή, όπου πρώτο κόμμα είναι οι εθνι­κι­στές. Ο Αλέξης Τσίπρας ανα­μέ­νε­ται να βάλει στο τραπέζι σήμερα, ζητή­ματα αλυ­τρω­τι­σμού, που απο­τε­λούν «κόκκινη» γραμμή τόσο για την ελλη­νική αντι­πο­λί­τευση όσο και για τους Ανε­ξάρ­τη­τους Έλληνες.

Από το κυβερ­νη­τικό στρα­τό­πεδο έχουν επι­λέ­ξει όλο το προη­γού­μενο διά­στημα να μην ανοί­γουν τα «δια­πραγ­μα­τευ­τικά χαρτιά»  τους, ωστόσο θεω­ρεί­ται σίγουρο πως κατ’ αρχάς ο πρω­θυ­πουρ­γός θα βάλει στο τραπέζι την εθνική θέση όπως έχει δια­τυ­πω­θεί έως τώρα: Σύνθετη ονο­μα­σία (απο­δε­κτός ο όρος Μακε­δο­νία) με γεω­γρα­φικό ή χρονικό προσ­διο­ρι­σμό που θα ισχύει έναντι όλων. Ήδη στο τραπέζι έχουν πέσει ονόματα που, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, δεν φαί­νε­ται να ενο­χλούν την ελλη­νική πλευρά, όπως το «Nova Macedonia».

Ο πρω­θυ­πουρ­γός θα κάνει ξεκά­θαρο στον Σκο­πιανό ομόλογό του πως αυτό που επι­θυ­μεί η Ελλάδα  είναι μια λύση «πακέτο» που δεν  θα αφήνει κανένα περι­θώ­ριο αλυ­τρω­τι­σμού στη γείτονα χώρα. Η ανα­θε­ώ­ρηση του Συντάγ­μα­τος, όσο δύσκολη και αν είναι για τον Ζόραν Ζάεφ να βρει την απαι­τού­μενη πλειο­ψη­φία των 2/3 στη Βουλή του, είναι προ­α­παι­τού­μενο για την ελλη­νική πλευρά. Αλέξης Τσίπραςκαι Νίκος Κοτζιάς θα περι­μέ­νουν από τους Ζάεφ και  Ντι­μι­τρόφ να προ­χω­ρή­σουν  μέσα από τη σημε­ρινή συνά­ντηση σε μια «κίνηση καλής θέλησης»  που θα επι­βε­βαιώ­σει πως οι συνο­μι­λίες, έως τώρα, κινού­νται σε θετικό πρόσημο.

Σε κάθε περί­πτωση o πρω­θυ­πουρ­γός θα τονίσει, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, στο σημε­ρινό ραντε­βού  πως η έναρξη της εντα­ξια­κής πορείας της ΠΓΔΜ για το ΝΑΤΟ περνά μέσα από τη λύση του ονο­μα­το­λο­γι­κού, ενώ μόνο έτσι θα «ανοίξει» και η πόρτα στα Σκόπια και  για την ΕΕ.

Στο πλαίσιο εξεύ­ρε­σης  μιας λύσης οι δυο πλευρές θεω­ρεί­ται πιθανό  να συζη­τή­σουν την περαι­τέρω σύσφιξη των εμπο­ρι­κών σχέσεων με τη γει­το­νική χώρα  να επι­θυ­μεί  να απο­κτή­σει μια πιο ισχυρή οικο­νο­μική φυσιο­γνω­μία και ταυ­τό­τητα στην ευρύ­τερη περιοχή των Βαλ­κα­νίων.

Η δύσκολη απο­στολή του Ζ. Ζάεφ

Το σύνταγμα της ΠΓΔΜ βρίθει αλυ­τρω­τι­κών ανα­φο­ρών, παρά τις αλλε­πάλ­λη­λες ανα­θε­ω­ρή­σεις τις οποίες έχει υποστεί, με πιο πρό­σφατη αυτή του 2011. Ο αλυ­τρω­τι­σμός είναι ευκρι­νής ήδη από το προ­οί­μιο του συντάγ­μα­τος, το οποίο, μάλιστα, έχει τρο­πο­ποι­η­θεί και βελ­τιω­θεί έναντι της αρχικής μορφής του.

Εκεί, όπως ανα­φέ­ρει η εφη­με­ρίδα «Καθη­με­ρινή», γίνεται λόγος για «τις παρα­δό­σεις της πολι­τεια­κής κατά­στα­σης και νομι­μό­τη­τας της Δημο­κρα­τίας του Κρου­σό­βου και των απο­φά­σεων της Αντι­φα­σι­στι­κής Συνέ­λευ­σης της Λαϊκής Απε­λευ­θέ­ρω­σης της Μακε­δο­νίας, και το δημο­ψή­φι­σμα της 8ης Σεπτεμ­βρίου 1991», ως θεμέλια της από­φα­σης για δημιουρ­γία της «Δημο­κρα­τίας της Μακε­δο­νίας», αλλά και του συντάγ­μα­τος της χώρας, σύμφωνα με την “Καθη­με­ρινή“.

Στο άρθρο 3, το οποίο προσ­διο­ρί­ζει τα σύνορα της ΠΓΔΜ ως «απα­ρα­βί­α­στα», έχει γίνει μια προ­σθήκη η οποία ανα­φέ­ρει ότι η χώρα «δεν έχει εδα­φι­κές αξιώ­σεις έναντι οποιου­δή­ποτε γει­το­νι­κού κράτους». Ωστόσο τονί­ζε­ται ότι τα σύνορα μπορεί να αλλά­ξουν μόνο σε συμ­φω­νία με το σύνταγμα «και στην αρχή της ελεύ­θε­ρης βού­λη­σης, όσο και σε συμ­φω­νία με τους γενικά απο­δε­κτούς διε­θνείς κανόνες».

Τα άρθρα 4 και 7 του συντάγ­μα­τος είναι εκείνα που προσ­διο­ρί­ζουν ως «μακε­δο­νική» την ιθα­γέ­νεια και τη γλώσσα των Σλα­βο­μα­κε­δό­νων της ΠΓΔΜ. Το άρθρο 49 του συντάγ­μα­τος είναι, επίσης, μια κατ’ εξοχήν επί­δειξη αλυ­τρω­τι­σμού. Ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά ότι «η Δημο­κρα­τία ενδια­φέ­ρε­ται για το καθε­στώς και τα δικαιώ­ματα εκείνων των προ­σώ­πων που ανήκουν στον Μακε­δο­νικό Λαό σε γει­το­νι­κές χώρες καθώς και για τους εκπα­τρι­σμέ­νους Μακε­δό­νες, βοηθά την πολι­τι­σμική ανά­πτυξη και προωθεί τους δεσμούς μεταξύ τους». Επ’ αυτού, στην τελευ­ταία ανα­θε­ώ­ρηση έγινε μια προ­σθήκη (Addendum) όπου ανα­φέ­ρε­ται ότι «στην άσκηση αυτής της μέρι­μνας η Δημο­κρα­τία δεν θα παρεμ­βαί­νει στα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα άλλων κρατών ή στις εσω­τε­ρι­κές υπο­θέ­σεις τους».

Τα άρθρα 130 και 131 περι­γρά­φουν τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να γίνει συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση στη γείτονα και, εν πολλοίς, σκια­γρα­φούν τα εμπόδια της Ελλάδας στην πορεία για μια συμ­φω­νία erga omnes. Στο άρθρο 130 τονί­ζε­ται ότι αλλαγή στο σύνταγμα μπορεί να γίνει α) με πρόταση του προ­έ­δρου (δηλαδή του εκ του VMRO προ­ερ­χό­με­νου Γκιόρ­γκι Ιβάνοφ), β) με κυβερ­νη­τική πρω­το­βου­λία 30 βου­λευ­τών ή γ) με 150.000 υπο­γρα­φές.

Στο άρθρο 131 ορί­ζε­ται ότι «για να αρχίσει» η δια­δι­κα­σία αλλαγής του συντάγ­μα­τος, απαι­τού­νται τα δύο τρίτα (δηλαδή 80 από τους 120 βου­λευ­τές) της Βουλής. Επ’ αυτού έχει γίνει μια ενδια­φέ­ρουσα προ­σθήκη το 2005, όπου η πλειο­ψη­φία των ψήφων στη Βουλή θα πρέπει να αντα­πο­κρί­νε­ται όχι επί του συνόλου του πλη­θυ­σμού της ΠΓΔΜ αλλά επί κοι­νο­τή­των που την απαρ­τί­ζουν.

newpost.gr