Έτσι η Ελλάδα θα γίνει το κορυφαίο brand στον κόσμο-Το μοναδικό παράδειγμα της Καλύμνου

Του Από­στο­λου Σκου­μπούρη

Μπορεί η Ελλάδα να απο­τε­λεί μια εντελώς ξεχω­ρι­στή περί­πτωση στα… μνη­μο­νιακά χρονικά της Ευρώπης, αδυ­να­τώ­ντας να απε­ξαρ­τη­θεί από τη διεθνή επι­τή­ρηση, όμως, συνάμα, την ίδια ώρα, έχει την «ευλογία» – μέσα στα χρόνια των μνη­μο­νίων – να βλέπει τη μεγάλη της βιο­μη­χα­νία, να ανθεί. Συγκυ­ρια­κοί – γεω­πο­λι­τι­κοί λόγοι όπως η κρίση σ’ όλες τις γύρω αντα­γω­νι­στι­κές χώρες, αλλά και βελ­τί­ωση των υπο­δο­μών σε πολλά επίπεδα (λιμάνια, αερο­δρό­μια, οδικό δίκτυο), έχουν συμ­βά­λει στην εκτό­ξευση του του­ρι­σμού της χώρας, ειδικά την τελευ­ταία τετρα­ε­τία.

Λίγοι έχουν ανα­ρω­τη­θεί στη χώρα μας τι θα γινόταν και ποια θα ήταν η κατά­σταση στην κοι­νω­νία, στην οικο­νο­μία, στα νησιά και στις τοπικές κοι­νω­νίες, αν – μέσα στα χρόνια της κρίσης – είχε πληγεί και ο του­ρι­σμός, όπως έγινε με (σχεδόν) όλες τις γύρω περιο­χές όπως Βόρεια Αφρική, Τουρκία κ.λπ.

Αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας κοντά στο 20% του ΑΕΠ και απα­σχο­λώ­ντας άμεσα και έμμεσα περίπου το 1/5 του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού της χώρας, ο κλάδος του του­ρι­σμού είναι το πιο ζωντανό κύτταρο της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, που δια­περνά λιγό­τερο ή περισ­σό­τερο σχεδόν όλη τη διάρ­θρωση της κοι­νω­νίας.

Η πορεία του του­ρι­σμού τα τελευ­ταία χρόνια δείχνει ότι απο­τε­λεί ένα διαρκές succes story για τη χώρα, ένα τερά­στιο… brand από μόνος του, μια βιο­μη­χα­νία που αν προ­σε­χθεί περαι­τέρω, μπορεί να απο­τε­λέ­σει κεντρικό πυλώνα ανά­πτυ­ξης και φυγής προς τα εμπρός.

Η Ελλάδα τα τελευ­ταία χρόνια, πλα­σά­ρε­ται μέσα στις δημο­φι­λέ­στα­τες του­ρι­στικά χώρες παγκο­σμίως, ενώ κατα­τάσ­σε­ται μέσα στην 20άδα από πλευράς του­ρι­στι­κού εκτο­πί­σμα­τος (σε από­λυ­τους αριθ­μούς), μιας και από τα 16,9 εκατ. του­ρί­στες που δέχτηκε το 2012, έφτασε στα 28 εκατ. επι­σκέ­πτες το 2016.

Εντελώς ανεκ­με­τάλ­λευ­τες πολλές πτυχές της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας

Η Ελλάδα έχει την… ευλογία να πετυ­χαί­νει τις ανωτέρω επι­δό­σεις, παρ’ ότι πολλές πτυχές της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας και του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, παρα­μέ­νουν ανεκ­με­τάλ­λευ­τες. Η χώρα πετυ­χαί­νει τέτοια νούμερα αφίξεων την ίδια ώρα που δια­θέ­τει μερικά από τα χει­ρό­τερα αερο­δρό­μια στον κόσμο (σύμφωνα με διε­θνούς κύρους μετρή­σεις), υστερεί σε σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές συγκοι­νω­νια­κού δικτύου (τραίνα, λεω­φο­ρεία κ.λπ.), ενώ μόλις το 2017 ολο­κλή­ρωσε μερι­κούς σημα­ντι­κό­τα­τους οδικούς κόμβους, που μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν ως δίκτυα στον οδικό του­ρι­σμό.

Θυμί­ζουμε ότι η Fraport δεν έχει προ­λά­βει ακόμη να παρέμ­βει κατα­λυ­τικά στα 14 περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια που έχει πλέον υπό τη δικαιο­δο­σία της. Οι ενδεί­ξεις και τα νούμερα από την έως τώρα… συγκο­μιδή, απλώς μαρ­τυ­ρούν το μέγεθος της… επα­νά­στα­σης που δύναται να λάβει χώρα, όταν τα αερο­δρό­μια αξιο­ποι­ή­σουν στο έπακρο τις δυνα­τό­τη­τές τους.

Η… κούρσα αύξησης της κίνησης στο αερο­δρό­μιο της Πάρου, που με τη σύμπραξη της Aegean Airlines και του ελλη­νι­κού δημο­σίου ανα­βαθ­μί­στηκε πέρυσι, δείχνει ξεκά­θαρα τις δυνα­τό­τη­τες που ανοί­γο­νται.

Το 2016 το αερο­δρό­μιο της Πάρου είχε αλμα­τώδη αύξηση +72,2%, ενώ το 9μηνο του 2017 το ποσοστό αύξησης ανέρ­χε­ται στο +140,7%! Μακράν οι μεγα­λύ­τε­ρες πανελ­λα­δικά επι­δό­σεις και τα δύο χρόνια!

Ανα­ξιο­ποί­η­τες σχεδόν όλες οι εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού

Όλα τα παρα­πάνω η χώρα τα πετυ­χαί­νει πρω­τί­στως μέσω του κυρί­αρ­χου… brand, ήλιος, θάλασσα, αρχαία και ιστορία. Αντι­θέ­τως, είναι εντελώς ανα­ξιο­ποί­η­τες πολ­λα­πλές εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού, που μπορούν – με τη σειρά τους – να ενι­σχύ­σουν περαι­τέρω το momentum και να ανα­βαθ­μί­σουν ακόμη περισ­σό­τερο τη χώρα ως του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό.

Μόλις τα τελευ­ταία χρόνια έχουν μπει στο… λεξι­λό­γιο και στις συζη­τή­σεις των επαγ­γελ­μα­τιών του του­ρι­σμού αλλά και της πολι­τείας, λέξεις, έννοιες και πτυχές όπως περι­πα­τη­τι­κός του­ρι­σμός, αναρ­ρι­χη­τι­κός του­ρι­σμός, ορει­βα­τι­κός, θρη­σκευ­τι­κός, ιατρι­κός, συνε­δρια­κός, αθλη­τι­κός, αλιευ­τι­κός, πολι­τι­στι­κός, ιαμα­τι­κός, κατα­δυ­τι­κός, του­ρι­σμός υπαί­θρου, ναυ­τι­κός του­ρι­σμός, του­ρι­σμός κρουα­ζιέ­ρας και του yachting. Υπάρχει ακόμη και ο… γαμή­λιος του­ρι­σμούς που εσχάτως ανθεί στη Σαντο­ρίνη (περίπου 1.000 γάμοι το χρόνο), η έλκυση κινη­μα­το­γρα­φι­κών παρα­γω­γών, το City Break, ο αγρο­του­ρι­σμός και ο επαγ­γελ­μα­τι­κός του­ρι­σμός.

Το μονα­δικό παρά­δειγμα της Καλύ­μνου

Το παρά­δειγμα της Καλύ­μνου, είναι άκρως αντι­προ­σω­πευ­τικό για την… επα­νά­σταση που μπορεί να λάβει χώρα αν ανα­πτυ­χθούν οι εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού. Η Κάλυ­μνος, έχει τα μισά βράχια απ’ ότι έχει σχεδόν όλο τον υπό­λοιπο Αιγαίο και όχι μόνο!

Όπως τόνισε στην NOSTOS EXPO 2017, στην έκθεση εναλ­λα­κτι­κού του­ρι­σμού που διορ­γα­νώ­θηκε στη Ναύ­πα­κτο την περα­σμένη εβδο­μάδα ο κ. Άρης Θεο­δω­ρό­που­λος,  κορυ­φαίος αναρ­ρι­χτής και πρω­το­πό­ρος στην Ελλάδα, η Κάλυ­μνος έχει γίνει ένα διεθνές brand στον αναρ­ρι­χη­τικό του­ρι­σμό.

Ο κ. Θεο­δω­ρό­που­λος είναι και ο άνθρω­πος που «χάραξε» τις δια­δρο­μές στην Κάλυμνο και τα τελευ­ταία χρόνια, το νησί των σφουγ­γα­ρά­δων έχει μετα­τρα­πεί σε έναν από τους πλέον δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς για ορει­βα­τικό του­ρι­σμό διεθνώς!

Ήδη, έχουν οριο­θε­τη­θεί 3.500 αναρ­ρι­χη­τι­κές δια­δρο­μές, ενώ ετησίως φιλο­ξε­νεί περίπου 10.000 του­ρί­στες μόνο για αναρ­ρί­χηση. Αυτή την εποχή (τέλη Οκτω­βρίου) 2.500 -3.000 του­ρί­στες βρί­σκο­νται στο νησί κάνο­ντας αναρ­ρί­χηση, ενώ έχει εναλ­λα­κτικό του­ρι­σμό εννέα μήνες το χρόνο!

Πρό­κει­ται για ένα (εναλ­λα­κτικό) sucees story, ενώ όπως λένε οι ντόπιοι, «αυτό που επί αιώνες ήταν… κατάρα (δηλαδή τα ξερά και άνυδρα βράχια) για το νησί, τείνει να μετα­τρα­πεί σε ευλογία!

Σύμφωνα με τον κ. Θεο­δω­ρό­πουλο, δεκάδες περιο­χές της Ελλάδος, προ­σφέ­ρο­νται για να γίνουν κορυ­φαία brand στη διεθνή αναρ­ρί­χηση. Και η αναρ­ρί­χηση, είναι μόνο μία πλευρά από τις δεκάδες πτυχές του εναλ­λα­κτι­κού του­ρι­σμού!

Περι­πα­τη­τι­κός του­ρι­σμός

Πολύ πίσω είναι η Ελλάδα και στον λεγό­μενο περι­πα­τη­τικό του­ρι­σμό, ο οποίος είναι μια άλλη πτυχή που μπορεί να ανα­πτυ­χθεί. Στην Ελλάδα υπάρ­χουν μόλις τρία πιστο­ποι­η­μένα δίκτυα μονο­πα­τιών (δίκτυα και δια­δρο­μές που έχουν ακο­λου­θία, αρχή μέση και τέλος, συν­δέ­ο­νται με οδικούς κόμβους κ.λπ.), τη στιγμή που η Ισπανία έχει 60.000 πιστο­ποι­η­μέ­νες δια­δρο­μές και η Κροατία 400.

Δυνα­μικά μπαίνει η νήσος Σίφνος σ’ αυτό το χώρο, καθώς είναι το πρώτο νησί που η Google, το 2015 χαρ­το­γρά­φησε τις 19 συν­δε­δε­μέ­νες μεταξύ τους δια­δρο­μές του.

Στη Γερ­μα­νία απα­σχο­λού­νται 145.000 εργα­ζό­με­νοι σ’ όλη την «αλυσίδα» υπη­ρε­σιών περι­πα­τη­τι­κού του­ρι­σμού, ενώ ο περι­πα­τη­τι­κός του­ρί­στας, είναι υψηλής μόρ­φω­σης και κουλ­τού­ρας και δαπανά κατά μέσο όρο 108 ευρώ ημε­ρη­σίως, σχεδόν 35-40 ευρώ περισ­σό­τερα από το μέσο… κοινό ξένο του­ρί­στα!

Μαρίνες: Μόλις 17 πιστο­ποι­η­μέ­νες μαρίνες, σε μια χώρα με 16.000 χιλ. ακτο­γραμ­μής!

Η Ελλάδα, μια χώρα με 16.000 χιλιό­με­τρα ακτο­γραμ­μής, μακράν η κορυ­φαία στην Ευρώπη που συνο­λικά έχει 70.000 χιλιό­με­τρα ακτής και από τις κορυ­φαίες στον κόσμο, δεν έχει ολο­κλη­ρω­μένο θεσμικό πλαίσιο για τις μαρίνες, τη δια­χεί­ρισή τους, την οριο­θέ­τησή τους.

Τη στιγμή που υπάρ­χουν συνο­λικά 4.500 μαρίνες σ’ όλη την Ευρώπη, η Ελλάδα, με τέτοιο σύμπλεγμα νησιών και τόση… θάλασσα, δια­θέ­τει μόλις 33 μαρίνες, εκ των οποίων μόλις 17 είναι πιστο­ποι­η­μέ­νες διεθνώς! Μάλιστα, αρκετές είναι χωρίς επίσημη άδεια, λει­τουρ­γούν υπό ιδιό­μορφο νομικό καθε­στώς!

Κρουα­ζιέρα

Η χώρα μόλις το 2012 κατήρ­γησε το Καμπο­τάζ στην κρουα­ζιέρα, παρα­μέ­νο­ντας αγκυ­λω­μένη σ’ ένα νόμο του 1920, ενώ ακόμη και σήμερα, τα περισ­σό­τερα λιμάνια δεν έχουν υπο­δο­μές για να υπο­δε­χτούν μεγάλα πλοία.

Μπορεί να υπο­τι­μού­νται τα οφέλη από την κρουα­ζιέρα, όμως σε καμιά περί­πτωση δεν πρέπει να υπο­βαθ­μί­ζε­ται το εκτό­πι­σμα και το momentum της επί­σκε­ψης 3,4 εκατ. του­ρι­στών κρουα­ζιέ­ρας που ήρθαν το 2016 στην Ελλάδα.

 

Η όφελος από την επί­σκεψη ενός του­ρί­στα σε μια χώρα δεν μετρά­ται και δεν ζυγί­ζε­ται απο­κλει­στικά με τα έξοδα που αυτός θα κάνει. Αντι­προ­σω­πεύει κάτι πολύ ευρύ­τερο, πολύ πιο συμπα­ντικό, δύναται να λει­τουρ­γή­σει ως… δια­φη­μι­στι­κής και «προ­πα­γαν­δι­στής» του τόπου που επι­σκέ­φτηκε ανά τον κόσμο. Άλλωστε όπως ανα­φέ­ρουν παρά­γο­ντες της αγοράς οι επι­βά­τες της κρουα­ζιέ­ρας είναι οι επό­με­νοι επι­σκέ­πτες των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών που μέσω πλοίου είδαν…

Μια χώρα με 2.000 νησιά, τα περίπου 130 κατοι­κη­μένα, κάποια εξ αυτών μέσα στην 20άδα κορυ­φαίων παγκό­σμια προ­ο­ρι­σμών και ευρι­σκό­μενη στη Μεσό­γειο, τη δεύτερη μεγα­λύ­τερη αγορά παγκο­σμίως για την κρουα­ζιέρα, ασφαλώς και έχει τερά­στια περι­θώ­ρια ανά­πτυ­ξης.

Στα 3 τρισ. δολάρια η παγκό­σμια του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία

Ο κόσμος, παγκό­σμια, ταξι­δεύει περισ­σό­τερο από κάθε άλλη εποχή της ανθρώ­πι­νης ιστο­ρίας. Το 2016, σύμφωνα με τα στοι­χεία του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Του­ρι­σμού, 1,2 δισ. άνθρω­ποι παγκο­σμίως (περισ­σό­τε­ροι από ένας στους εφτά πολίτες) ταξί­δε­ψαν σε κάποια ξένη χώρα για λόγους ανα­ψυ­χής. Ο παγκό­σμιος τζίρος της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας έφτασε το 2016 τα τρία τρισ. δολάρια, ξεπερ­νώ­ντας τον αντί­στοιχο τζίρο της βιο­μη­χα­νίας πετρε­λαίου, ναυ­τι­λίας, όπλων ή φαρ­μά­κων!

Ολι­στική προ­σέγ­γιση, νέο όραμα, Εθνική συνεί­δηση

Εν κατα­κλείδι, ο του­ρι­σμός είναι και πρέπει να είναι Εθνική υπόθεση. Όπως η παιδεία, η άμυνα, η ασφά­λεια, η αγρο­τική πολι­τική.

Απαι­τεί­ται η επι­κρά­τηση μιας νέας, συλ­λο­γι­κής φιλο­σο­φίας που θα δια­χέ­ε­ται ως Εθνική… συνεί­δηση και κυρί­αρχη κουλ­τούρα σ’ όλη τη διάρ­θρωση της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας.

Ένα μοντέλο οικο­νο­μι­κής θεώ­ρη­σης, κουλ­τού­ρας και φιλο­ξε­νίας που θα δια­περνά όλους τους κλάδους, θα προ­τάσ­σει όλα τα συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα εστια­σμένο και ταγμένο να δια­φη­μί­ζει την Ελλάδα ως παγκό­σμιο brand, σ’ όλα τα επίπεδα, μεταξύ των οποίων σε περί­ο­πτη θέση και η γαστρο­νο­μία της.

Ο του­ρι­σμός θα πρέπει να κυριαρ­χεί ως brand οικο­νο­μίας, κουλ­τού­ρας και φιλο­ξε­νίας πρώτα στους ίδιους τους Έλληνες πολίτες, ώστε να μετα­λα­μπα­δεύ­ε­ται παγκό­σμια.

Ένα ισχυρό εθνικό προϊόν που θα περι­λαμ­βά­νει και θα «παντρεύει» έννοιες και χαρα­κτη­ρι­στικά όπως φιλο­ξε­νία, συμπε­ρι­φορά, περι­βάλ­λον, μέσα μετα­φο­ράς, αερο­δρό­μια, λιμάνια, πολι­τι­σμό, κουλ­τούρα, τέχνη, φιλο­σο­φία, ιστορία, γαστρο­νο­μία κ.λπ. Μια ολι­στική προ­σέγ­γιση του εθνικού προ­ϊ­ό­ντος, της βαριάς βιο­μη­χα­νίας της χώρας, που δύναται να σηκώσει την Ελλάδα (πολύ) υψη­λό­τερα τα επόμενα χρόνια…

liberal.gr