Ο κύκλος των κατεστραμμένων επαγγελματιών

Γράφει

ο Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

«Κανένας άνθρω­πος δεν είναι νησί, ακέριος μοναχός του.

Κάθε άνθρω­πος είναι ένα κομμάτι ηπείρου, ένα μέρος στεριάς.

Αν η θάλασσα ξεπλύ­νει ένα σβόλο χώμα, η Ευρώπη γίνεται μικρό­τερη.

Όπως κι αν ξεπλύ­νει ένα ακρω­τήρι ή ένα σπίτι φίλων σου ή δικό σου.

Κάθε ανθρώ­που ο θάνατος λιγο­στεύει εμένα τον ίδιο, γιατί είμαι ένα με την Ανθρω­πό­τητα.

Κι έτσι ποτέ σου μη στέλ­νεις να ρωτή­σεις για ποιον χτυπά η καμπάνα. Χτυπάει για σένα».

Τζον Ντονν.

Στη Ρόδο, όπως και στην υπό­λοιπη Ελλάδα υπάρχει ένας σημα­ντι­κός αριθμός ανθρώ­πων που ανήκουν σε μια ιδιαί­τερη ομάδα που φέρει το γενικό τίτλο «ο κύκλος των κατε­στραμ­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τιών». Είναι άνθρω­ποι αξιο­σέ­βα­στοι, είναι άνθρω­ποι που υπήρξαν τολ­μη­ροί, είναι άνθρω­ποι που πίστε­ψαν στο Σύστημα, στο Κράτος, στους πολι­τι­κούς και επέν­δυ­σαν σε μια οικο­νο­μία, που εκ των υστέρων δια­πι­στώ­θηκε ότι ήταν δομη­μένη σε ψέματα.

Στον «κύκλο των κατε­στραμ­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τιών» υπάρ­χουν ονόματα που υπό άλλες συν­θή­κες θα μπο­ρού­σαν να χτίσουν το Αύριο όχι μόνο της Ρόδου, αλλά ολό­κλη­ρης της Ελλάδας. Είναι πρόσωπα μορ­φω­μένα, ορι­σμένα μάλιστα με μετα­πτυ­χια­κούς τίτλους σπουδών, Master και διδα­κτο­ρικά. Αλλοι πάλι με λιγό­τε­ρες περ­γα­μη­νές, όμως με σκληρή δουλειά στις πλάτες τους και με μια ζωή γεμάτη αγώνα από την παιδική ηλικία.

Ολοι τους είναι κατε­στραμ­μέ­νοι. Κατα­στρά­φη­καν σε μία από τις «φούσκες» των περα­σμέ­νων δεκα­ε­τίων. Στη «φούσκα» των ακι­νή­των της δεκα­ε­τίας 2000 – 2010, στην αντί­στοιχη του χρη­μα­τι­στη­ρίου στα 1990 – 2000, στη «φούσκα» των χρυσών επι­το­κίων της ΕΤΒΑ και του Ανα­πτυ­ξια­κού Νόμου της δεκα­ε­τίας του 1980. Και στις τρεις δεκα­ε­τίες η παγίδα ήταν καλο­στη­μένη και ευλο­γη­μένη από το κράτος. Και στις τρεις δεκα­ε­τίες τα πρόσωπα που επέν­δυ­σαν ήταν η πιο καλή πάστα της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας. Ηταν οι τρια­ντά­ρη­δες και οι σαρα­ντά­ρη­δες, εκείνοι που ήταν έτοιμοι να δου­λέ­ψουν ακα­τά­παυ­στα και να δημιουρ­γή­σουν υπε­ρα­ξία για όλη την οικο­νο­μία.

Ολοι τους «θερί­στη­καν»

από τα πόδια.

Ολοι όσοι πίστε­ψαν στο Σύστημα, βρέ­θη­καν στο κρεβάτι του Προ­κρού­στη και παρα­μορ­φώ­θη­καν. Εκείνοι που ξανοί­χτη­καν και άπλωσαν λίγο παρα­πάνω τα πόδια τους, ακρω­τη­ριά­στη­καν. Οι άλλοι, που λει­τούρ­γη­σαν πιο συνετά, πιο συντη­ρη­τικά, οδη­γή­θη­καν στην ίδια οδό, καθώς κάθε φορά που βού­λιαζε το κράτος, συμπα­ρέ­συρε μαζί του άπαντες (πλην ελα­χί­στων εξαι­ρέ­σεων).

Ετσι, δεκα­ε­τία με τη δεκα­ε­τία μεγα­λώ­νει ο «κύκλος των κατε­στραμ­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τιών». Είναι κατε­στραμ­μέ­νοι, διότι φέρουν στις πλάτες τους βαριές οικο­νο­μι­κές υπο­χρε­ώ­σεις που είναι αδύνατο να καλυ­φθούν με οποια­δή­ποτε εργασία. Επι­χει­ρη­μα­τικά οι άνθρω­ποι αυτοί είναι ζωντα­νοί – νεκροί. Είναι απο­κομ­μέ­νοι πλήρως από τη δυνα­τό­τητα να ξεκι­νή­σουν κάτι υγιές και από την αρχή. Κάθε τι που θα ξεκι­νή­σουν είναι κατα­δι­κα­σμένο να σβήσει στα πρώτα βήματα και τούτο διότι ακόμα κι αν αρχί­σουν να εισ­ρέ­ουν χρήματα στο ταμείο, θα εμφα­νι­στεί κάποια τράπεζα, ένας ασφα­λι­στι­κός φορέας, ή ακόμα και το ίδιο το κράτος να τα μαζέψει. Κράτος και τρά­πε­ζες. Οι Θεοί του σύγ­χρο­νου συστή­μα­τος, που επι­βάλ­λουν την κόλαση της ατέρ­μο­νης τιμω­ρίας για τις αμαρ­τίες του παρελ­θό­ντος. Αν και επί της ουσίας, η μόνη τους αμαρτία ήταν η πίστη στο Σύστημα.

«Ο κύκλος των κατε­στραμ­μέ­νων επαγ­γελ­μα­τιών» δεν είναι άλλος από τον κύκλο των ανθρώ­πων μας. Οι συγ­γε­νείς μας, οι φίλοι μας, εμείς οι ίδιοι. Ορι­σμέ­νους είναι εύκολο να τους εντο­πί­σεις κοι­τώ­ντας τη θλίψη στα μάτια τους. Αλλοι πάλι, πιο συγκρα­τη­μέ­νοι, παλεύ­ουν όπως ακριβώς το σκαθάρι που κινεί­ται έχοντας στους ώμους του μια τερά­στια χωμά­τινη μπάλα. Για τους περισ­σό­τε­ρους είναι οι ψίθυροι διαρ­κείς. «Ξέρεις ποιος είναι αυτός…», «ο άλλος…», «που έκανε αυτό..» και οι ψίθυροι είναι η χει­ρό­τερη κατα­δίκη, ειδικά σε μια μικρή κοι­νω­νία σαν την Ρόδου.

Ο Ντονν, ο Ερνεστ,

ο Ελληνας και ο αγώνας

Κάποιοι έχουν κατα­φέ­ρει να ξεφύ­γουν από το τραπέζι του Προ­κρού­στη, όμως η φούσκα της και­νούρ­γιας δεκα­ε­τίας έχει ήδη στηθεί και είναι απλώς θέμα λίγου χρόνου ώστε να απο­κα­λυ­φθεί και να σκάσει.

Τα λόγια στην αρχή του ρεπορ­τάζ ανήκουν στον Αγγλο ποιητή Τζον Ντονν (στο έργο «Devotions upon Emergent Occasions») και τρεις αιώνες αργό­τερα ο Ερνεστ Χέμιν­γουέι είχε χρη­σι­μο­ποι­ή­σει ως εισα­γωγή για το αρι­στούρ­γημα της παγκό­σμιας λογο­τε­χνίας «Για ποιον χτυπά η καμπάνα». Ένα κείμενο κόντρα στην ουδε­τε­ρό­τητα, χτύπημα στο «δε βαριέ­σαι», ύμνος στην αίσθηση του καθή­κο­ντος. Το βιβλίο είναι γεμάτο από την πίστη ότι κανένας δεν μπορεί να μένει αμέ­το­χος σε εκείνα που συμ­βαί­νουν γύρω του. Ο κάθε ένας είναι υπεύ­θυ­νος, γι αυτό και υπο­χρε­ω­μέ­νος να λάβει μέρος σ’ έναν αγώνα.

Μπορεί η Ελλάδα σήμερα να μην έχει εμφύλιο πόλεμο, όπως στην Ισπανία του Φράνκο, ούτε και να γίνεται ορατά η επέλαση ολο­κλη­ρω­τι­κού καθε­στώ­τος όμοια με εκείνη που έγινε στο Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο, όμως η χώρα έχει πρό­βλημα και δεν είναι οι πολι­τι­κοί (ούτε και οι στρα­τιω­τι­κοί) που θα το λύσουν.