Θετικές και αρνητικές επιπτώσεις σε Ρόδο και νησιά από την απόφαση της Τουρκίας να σταματήσει όλους τους πλόες των εμπορικών και τουριστικών σκαφών

Γράφει

ο Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Το τουρ­κικό Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λια­κών Υπο­θέ­σεων και Επι­κοι­νω­νιών απο­φά­σισε προχθές να στα­μα­τή­σουν αμέσως όλοι οι πλόες των εμπο­ρι­κών πλοίων από την Τουρκία προς την Ελλάδα (ο μεγάλος αριθμός πραγ­μα­το­ποιεί­ται προς Ρόδο, Κω, Πειραιά) και από την 12η Οκτω­βρίου να στα­μα­τή­σουν οι πλόες και των του­ρι­στι­κών, επαγ­γελ­μα­τι­κών σκαφών. Η απόφαση της τουρ­κι­κής κυβέρ­νη­σης είναι ειλημ­μένη και (εφόσον δεν αρθεί) θα έχει αρνη­τι­κές και θετικές επι­πτώ­σεις σε όλους τους τομείς της οικο­νο­μίας των νησιών μας.

Η απόφαση ανα­φέ­ρει συγκε­κρι­μένα ότι από 25 Σεπτεμ­βρίου 2017 απα­γο­ρεύ­ε­ται να βγουν από τα τουρ­κικά χωρικά ύδατα όλα τα εμπο­ρικά σκάφη που φέρουν τουρ­κική σημαία και έχουν προ­ο­ρι­σμό τα ελλη­νικά νησιά. Από τις 12 Οκτω­βρίου 2017 η απα­γό­ρευση θα επε­κτα­θεί και στα τουρ­κικά, του­ρι­στικά σκάφη.

Αφορμή για τη λήψη της από­φα­σης ήταν οι έλεγχοι που έγιναν στα τουρ­κικά σκάφη που προ­σέγ­γι­σαν τα λιμάνια της Ρόδου και της Κω. Οι έλεγχοι αφο­ρού­σαν στο να δια­πι­στω­θεί αν τηρού­νται οι ευρω­παϊ­κοί κανο­νι­σμοί ως προς την τήρηση των κανόνων ασφά­λειας και των κανόνων που αφορούν την εργασία των πλη­ρω­μά­των. Στη διάρ­κειά των ελέγχων δια­πι­στώ­θηκε σειρά παρα­βά­σεων, γεγονός που είχε ως απο­τέ­λε­σμα οι επι­θε­ω­ρη­τές να απα­γο­ρεύ­σουν των απόπλου των τουρ­κι­κών σκαφών.

Τουρ­κι­κές πηγές ανα­φέ­ρουν ότι τους τελευ­ταί­ους τρεις μήνες έχουν δεσμευ­τεί στην Ελλάδα πέντε σκάφη, στα οποία δια­πι­στώ­θη­καν παρα­βά­σεις των επί­μα­χων ευρω­παϊ­κών κανο­νι­σμών. Από την αρχή του έτους έχει ανα­φερ­θεί από ευρω­παϊ­κές πηγές ότι δεσμεύ­θη­καν 13 σκάφη για την παρά­βαση των διεθνών κανόνων.

Οι έλεγχοι αυτοί δεν είναι κάτι που προ­έ­κυψε τώρα ως δεδο­μένο στη ναυ­σι­πλοΐα. Οι ελλη­νι­κές αρχές ήταν και είναι υπο­χρε­ω­μέ­νες να τους διε­νερ­γούν, όχι μόνο για τα τουρ­κικά, αλλά για όλα τα σκάφη που προ­σεγ­γί­ζουν τα λιμάνια μας.

Θετικές και αρνη­τι­κές

επι­πτώ­σεις στα νησιά

Δεν είναι μυστικό. Η αγορά της Ρόδου και της Κω βρίθει από εμπο­ρεύ­ματα τουρ­κι­κής προ­έ­λευ­σης. Δεν είναι λίγοι οι έμποροι που επί δεκα­ε­τίες έχουν ανοικτή γραμμή επι­κοι­νω­νίας με τις παρά­κτιες, τουρ­κι­κές πόλεις και εισά­γουν (νόμιμα και παρά­νομα) εμπο­ρεύ­ματα τα οποία και δια­θέ­τουν στις τοπικές αγορές.

Τα περισ­σό­τερα εμπο­ρεύ­ματα κατα­φθά­νουν στο νησί με ειδικό σκάφος «παντό­φλα» και ο όγκος τους είναι τερά­στιος. Είδη ένδυσης και υπό­δη­σης, ηλε­κτρικά είδη, έπιπλα, ηλε­κτρο­νικά, οικο­δο­μικά υλικά, ασημικά και ασφαλώς αγρο­τικά προ­ϊ­ό­ντα, ξεφορ­τώ­νο­νται δύο φορές την εβδο­μάδα στο λιμάνι της Ρόδου. Το ίδιο ισχύει για το λιμάνι της Κω, τα λοιπά λιμάνια των μεγάλων νησιών του αρχι­πε­λά­γους και το λιμάνι του Πειραιά.

Η δυνα­τό­τητα εύκολης εξα­γω­γής εμπο­ρευ­μά­των προς τα νησιά μας, έδωσε τη δυνα­τό­τητα σε Τούρ­κους βιο­τέ­χνες να συνερ­γα­στούν με νησιώ­τες εμπό­ρους και να δημιουρ­γή­σουν εμπο­ρικά κατα­στή­ματα. Μάλιστα, μόλις πρό­σφατα στη Ρόδο ξεκί­νησε η λει­τουρ­γία δύο τέτοιων κατα­στη­μά­των.

Η κοπή του «ομφά­λιου λώρου» με την εύκολη αγορά της Τουρ­κίας είναι σίγουρο ότι θα προ­κα­λέ­σει σοβαρές ανα­κα­τα­τά­ξεις σε όλους τους τομείς του τοπικού εμπο­ρίου. Εκτι­μή­σεις δεν μπορούν να γίνουν, καθώς ξαφνικά στην αγορά θα υπάρ­ξουν εντελώς και­νούρ­για δεδο­μένα και κάποιοι θα πληγούν «θανά­σιμα» και άλλοι θα ευνοη­θούν.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι, όσες επι­χει­ρή­σεις δια­θέ­τουν τουρ­κικά εμπο­ρεύ­ματα που φτάνουν οδικώς στην Ελλάδα (με κοντέι­νερ φορτηγά) και ακο­λού­θως με τα ελλη­νικά πλοία της γραμμής στον τελικό προ­ο­ρι­σμό, δεν θα επη­ρε­α­στούν. Για το πλήθος αυτής της κατη­γο­ρίας των επι­χει­ρή­σεων δεν υπάρ­χουν στοι­χεία, ωστόσο είναι σίγουρο ότι είναι λίγες.

Σε ό,τι αφορά τις αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις, αυτές αφορούν κυρίως τα μικρά νησιά, που στη­ρί­ζουν μεγάλο μέρος της οικο­νο­μίας τους στις εκδρο­μές των τουρ­κι­κών, επαγ­γελ­μα­τι­κών, του­ρι­στι­κών σκαφών. Αυτά θα πρέπει να στα­μα­τή­σουν τους πλόες από τις 12 Οκτω­βρίου 2017. Το τι θα συμβεί από κει και πέρα απο­τε­λεί «πλεύση σε αχαρ­το­γρά­φητα νερά».

Γιατί οι Ελληνες

επι­θε­ω­ρη­τές δεσμεύ­ουν

τα σκάφη

Οι επι­θε­ω­ρη­τές κάνουν πολύ καλά τη δουλειά τους. Εργο τους είναι να ελέγ­χουν την τήρηση των κανόνων που αφορούν τους πλόες και εφόσον οι κανόνες δεν τηρού­νται, θα πρέπει να επι­βάλ­λο­νται οι προ­βλε­πό­με­νες ποινές. Οι ίδιες ποινές ισχύουν και για τους Ελληνες και γενικά για όλους όσους δρα­στη­ριο­ποιού­νται στη θάλασσα. Μάλιστα, γίνεται λόγος ότι οι Ελληνες επι­θε­ω­ρη­τές δια­τη­ρούν μια κάποια ελα­στι­κό­τητα, επειδή θέλουν να καλ­λιερ­γή­σουν καλό κλίμα σχέσεων μεταξύ των χωρών στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Ωστόσο, αυτό δεν σημαί­νει ότι πρέπει να γίνουν εντελώς τυφλοί, για να ικα­νο­ποι­η­θεί η μία πλευρά.

Σημειώ­νε­ται ότι όλοι οι πλόες επο­πτεύ­ο­νται από τον Ευρω­παϊκό Οργα­νι­σμό για την Ασφά­λεια στη Θάλασσα (EMSA). Ο οργα­νι­σμός αυτός έχει θέσει σειρά κανόνων ως προς τα μέτρα ασφα­λείας που θα πρέπει να τηρού­νται στα εμπο­ρικά και του­ρι­στικά σκάφη. Ο ίδιος Οργα­νι­σμός έχει θέσει σειρά κανο­νι­σμών που αφορούν τις εργα­σια­κές συν­θή­κες.

Εν συντο­μία, ένας ναυ­τι­κός δεν μπορεί να δου­λεύει 16 ώρες την ημέρα πάνω στο σκάφος. Για το ωράριο αυτό θα πρέπει να υπάρ­χουν δύο βάρδιες. Επι­πρό­σθετα, σε μία καμπίνα τριών ατόμων, δεν είναι δυνατόν να κοι­μού­νται έξι ή ακόμα και οκτώ άτομα. Αυτό είναι ενάντια στις ευρω­παϊ­κές προ­βλέ­ψεις για τις «Συν­θή­κες Δια­βί­ω­σης» των πλη­ρω­μά­των.

Ο αθέ­μι­τος αντα­γω­νι­σμός

στη θάλασσα

Οι ασχο­λού­με­νοι με τον θαλάσ­σιο του­ρι­σμό κάνουν λόγο για «συν­θή­κες δου­λε­μπο­ρι­κών» σε πολλά από τα επαγ­γελ­μα­τικά, τουρ­κικά του­ρι­στικά σκάφη. Η άρνηση της συμ­μόρ­φω­σης των Τούρκων στους κανο­νι­σμούς του EMSA αμέσως μειώνει το λει­τουρ­γικό κόστος των σκαφών. Είναι δια­φο­ρε­τικό το κόστος να πλέει ένα σκάφος με 12 άτομα πλήρωμα και εντελώς δια­φο­ρε­τικό το ίδιο σκάφος να πλέει με 5 άτομα πλήρωμα. Από την μία πλευρά οι ελλη­νι­κές και κατ’ επέ­κταση ευρω­παϊ­κές εται­ρείες ναύ­λω­σης σκαφών ανα­ψυ­χής τηρούν όλους τους κανόνες και επί αυτών ορίζουν τις τιμές πώλησης προς τους πελάτες τους. Από την άλλη, αρκετές τουρ­κι­κές εται­ρείες παρα­βλέ­πουν τους κανόνες, μειώ­νουν το λει­τουρ­γικό κόστος και αυτό μετα­κυ­λύει ως χαμη­λό­τερη τιμή στους τελι­κούς πελάτες.

Στη διάρ­κεια του περα­σμέ­νου καλο­και­ριού ακυ­ρώ­θη­καν συμ­βό­λαια επειδή οι προ­σφε­ρό­με­νες γκου­λέ­τες εμφα­νι­ζό­ντου­σαν με εξω­φρε­νικά χαμηλές προ­σφο­ρές συγκρι­τικά με τα υπό­λοιπα σκάφη.

Φοβάται η Τουρκία το

«Ναυτικό Τει­ρε­σία»;

Η τήρηση των κανόνων που αφορούν τους πλόες είναι υπο­χρε­ω­τική για όλες τις χώρες. Εκείνοι που θεσμο­θέ­τη­σαν το όλο πλαίσιο, έχουν επίσης καθο­ρί­σει τριών ειδών σημαίες: «Λευκή», «Γκρίζα», «Μαύρη». Οι έλεγχοι στα καράβια είναι χιλιά­δες και σε κάθε χώρα απο­νέ­με­ται μια σημαία, ανάλογα με το βαθμό συμ­μόρ­φω­σης στους κανο­νι­σμούς. «Λευκή» απο­νέ­με­ται στις χώρες όπου δια­πι­στώ­νο­νται ελά­χι­στες δεσμεύ­σεις πλοίων λόγω παρα­βά­σεων (το ελλη­νικό νηο­λό­γιο έχει «Λευκή» σημαία).

Αν μια χώρα βρεθεί με υπο­λο­γί­σιμο αριθμό σε δεσμεύ­σεις πλοίων, τότε αμέσως χάνει τη «Λευκή» σημαία και υπο­βι­βά­ζε­ται στη «Γκρίζα». Ο υπο­βι­βα­σμός της κατη­γο­ρίας συνιστά υπο­βι­βα­σμό στο γόητρο μιας ναυ­τι­κής δύναμης και ταυ­τό­χρονα επι­βάλ­λει στους επι­θε­ω­ρη­τές να έχουν αυτή τη χώρα υπό συνεχή έλεγχο των πλοίων της. Η «Μαύρη» σημαία είναι κάτι που δεν θέλει καμμία ναυτική δύναμη. Οι συνε­χείς δεσμεύ­σεις των τουρ­κι­κών σκαφών έχουν οδη­γή­σει τη γείτονα χώρα κοντά στον υπο­βι­βα­σμό. Ισως αυτός να είναι ο λόγος που ανά­γκασε το υπουρ­γείο Ναυ­τι­κών Υπο­θέ­σεων να προ­χω­ρή­σει σε μια τόσο αυστηρή απόφαση.

Σημειώ­νε­ται ότι η λίστα κατά­τα­ξης αυτού του είδους των σημαιών περι­λαμ­βά­νει 73 επο­πτευό­με­νες χώρες. Στην κατά­ταξη αυτή, η Ελλάδα κατέχει την 17η από τις 42 χώρες με «Λευκές» σημαίες. Η Τουρκία κατέχει την τελευ­ταία θέση (42η θέση) στην κατά­ταξη των χωρών με «Λευκές» σημαίες. (Επίσημα στοι­χεία “Paris MOU”, για τα έτη 2014 – 2016). Ο υπο­βι­βα­σμός της βρί­σκε­ται μόλις ένα βήμα μακριά.

Τα συμ­φέ­ρο­ντα

θα καθο­ρί­σουν

τη διάρ­κεια

της απα­γό­ρευ­σης

Προ­φα­νώς η απόφαση του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Ναυ­τι­κών Υπο­θέ­σεων και Επι­κοι­νω­νιών έχει προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις. Παρότι στην Τουρκία επι­χει­ρεί­ται να παρου­σια­στεί ότι η απόφαση ελήφθη για να τιμω­ρη­θεί η «μερο­λη­ψία» των Ελλήνων επι­θε­ω­ρη­τών, οι Τούρκοι που γνω­ρί­ζουν καλά τα όσα ισχύουν, δεν μπορεί παρά να ανα­γνω­ρί­σουν ότι η χώρα τους πρέπει να συμ­μορ­φω­θεί με τους διε­θνείς κανο­νι­σμούς.

Τα συμ­φέ­ρο­ντα που συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται είναι μεγάλα και οι απώ­λειες για χιλιά­δες τουρ­κι­κές επι­χει­ρή­σεις θα είναι ανυ­πο­λό­γι­στου ύψους. Ηδη, οι επι­χει­ρή­σεις αυτές δοκι­μά­ζο­νται από την αστά­θεια του τουρ­κι­κού, του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και είναι σίγουρο ότι δεν θα αντέ­ξουν κι άλλους κλυ­δω­νι­σμούς. Το στοι­χείο αυτό από μόνο του είναι ικανό να οδη­γή­σει σε ανα­τροπή της από­φα­σης του τουρ­κι­κού Υπουρ­γείου, όμως από την άλλη πλευρά οι διε­θνείς κανόνες ασφά­λειας είναι παρά­γο­ντας που δεν μπορούν να παρα­βλέ­ψουν οι Τούρκοι επι­τε­λείς.

Οι επό­με­νες δύο εβδο­μά­δες θα είναι δει­κτι­κές για την πορεία που θα ακο­λου­θή­σει η όλη υπόθεση.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

Ανοιχτό σε διάλογο με την Τουρκία για την αμοι­βαία ενί­σχυση του θαλάσ­σιου του­ρι­σμού, υπό την προ­ϋ­πό­θεση να τηρεί­ται η νομο­θε­σία ανα­φο­ρικά με τις ναυ­λώ­σεις του­ρι­στι­κών σκαφών και επι­θε­ώ­ρη­σης πλοίων, δηλώνει, με ανα­κοί­νωσή του, το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας, με αφορμή δημο­σί­ευμα τουρ­κι­κής εφη­με­ρί­δας στο οποίο ανα­φέ­ρε­ται ότι το τουρ­κικό υπουρ­γείο Μετα­φο­ρών φέρεται να απα­γό­ρευσε σε επαγ­γελ­μα­τικά σκάφη ανα­ψυ­χής και απλά επι­βα­τικά πλοία με τουρ­κική σημαία τον απόπλου προς την Ελλάδα, μετά την κατά­σχεση, από τις ελλη­νι­κές αρχές, 11 πλοίων.

«Η ομαλή ροή του­ρι­στι­κών, επι­βα­τη­γών και εμπο­ρι­κών πλοίων μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας έχει θετικές συνέ­πειες, τόσο για την οικο­νο­μία των δύο χωρών, όσο και για την επι­κοι­νω­νία μεταξύ των λαών τους» τονίζει το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας και προ­σθέ­τει:

«Παρα­μέ­νει ανοιχτό σε διάλογο με την Τουρκία για την αμοι­βαίως επωφελή ενί­σχυση του θαλάσ­σιου του­ρι­σμού και των ακτο­πλοϊ­κών συν­δέ­σεων, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι τηρού­νται αφενός η ελλη­νική νομο­θε­σία για την πάταξη παρά­νο­μων ναυ­λώ­σεων του­ρι­στι­κών σκαφών και αφε­τέ­ρου η διεθνής και ενω­σιακή νομο­θε­σία για την επι­θε­ώ­ρηση πλοίων (Έλεγχος Κράτους Λιμένα-Port State Control)».