Μαθητές Λυκείου με «ειδίκευση» σεισμολόγου

Μία εβδο­μάδα νωρί­τερα ξεκί­νησε η σχολική ζωή για 28 μαθητές, Λυκείου κυρίως, στη Λευκάδα, καθώς επέ­λε­ξαν να συμ­με­τά­σχουν στο Θερινό Σχολείο με τίτλο «Τα σχολεία μελε­τούν τους σει­σμούς», που διορ­γα­νώ­θηκε από την Ενωση Ελλήνων Φυσικών, το Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών και το Τμήμα Ερευνας και Ανά­πτυ­ξης της Ελλη­νο­γερ­μα­νι­κής Αγωγής. Οικο­δε­σπό­τες, το 2ο Λύκειο Λευ­κά­δας και ο διευ­θυ­ντής του Κώστας Αρα­βα­νής, φυσικός: «Με το Θερινό Σχολείο, θέλαμε να δώσουμε τη δυνα­τό­τητα τόσο σε δικούς μας μαθητές όσο και σε παιδιά από άλλα μέρη της Ελλάδας να προ­σεγ­γί­σουν θέματα τα οποία τα αφορούν. Στη Λευκάδα έχουμε μάθει να ζούμε με τους σει­σμούς, είμαστε πάνω στο τόξο. Δεν μπο­ρούμε ούτε να εγκα­τα­λεί­ψουμε τον τόπο μας ούτε να κλεί­σουμε το ρήγμα. Παρα­κο­λου­θώ­ντας τις δια­λέ­ξεις των ειδικών, τα παιδιά έμαθαν να το αντι­με­τω­πί­ζουν με πιο σοβαρό τρόπο, αντί να απο­φεύ­γουν να συζη­τή­σουν γι’ αυτό ή να θεωρούν ότι ο σεισμός είναι κάτι που πρέπει να ξορ­κί­σουμε», επι­ση­μαί­νει ο κ. Αρα­βα­νής.

Για τη Λήδα Σιώζου, μαθή­τρια πλέον της Β΄ Λυκείου, αλλά και για τον κατά δύο χρόνια μικρό­τερο αδελφό της, Ορφέα, δεν ήταν μόνο το ενδια­φέ­ρον θέμα που τους έκανε να θυσιά­σουν τις τελευ­ταίες λίγες ημέρες των δια­κο­πών τους: «Μάθαμε για το πώς μετα­φέ­ρο­νται τα σει­σμικά κύματα, πώς μπο­ρούμε να βρούμε το επί­κε­ντρο, αν μπορεί να προ­βλε­φθεί το τσου­νάμι κ.ά. Κατα­σκευά­σαμε τον δικό μας σει­σμο­γράφο ενώ εγκα­τα­στή­σαμε κι έναν ήδη έτοιμο στο σχολείο μας. Ενας επι­πλέον λόγος που θέλαμε να συμ­με­τά­σχουμε στο πρό­γραμμα ήταν επειδή εδώ στην επαρχία δεν έχουμε συχνά την ευκαι­ρία να βιώ­σουμε τέτοιες εμπει­ρίες. Οσα μάθαμε ήταν εκτός του σχο­λι­κού προ­γράμ­μα­τος και η αλήθεια είναι ότι συνήθως δεν προ­λα­βαί­νουμε να κάνουμε πει­ρά­ματα ενώ γεμί­ζουμε θεωρίες. Είχε ενδια­φέ­ρον που συν­δέ­σαμε όλα αυτά με την καθη­με­ρινή μας ζωή. Επίσης, γνω­ρι­στή­καμε και με παιδιά από άλλες περιο­χές, σκο­πεύ­ουμε να κρα­τή­σουμε επαφή. Μακάρι και στο μέλλον να υπάρ­ξουν τέτοιες ευκαι­ρίες», εύχεται η ίδια.

Σε ό,τι αφορά το περιε­χό­μενο του προ­γράμ­μα­τος, οι μαθητές είχαν την ευκαι­ρία να συζη­τή­σουν με τους επι­στή­μο­νες για το φαι­νό­μενο του σεισμού, τους τρόπους αντι­με­τώ­πι­σης των συνε­πειών του, τους τρόπους προ­φύ­λα­ξης και τα μέτρα προ­στα­σίας, τους τρόπους κατα­σκευής και θωρά­κι­σης των κτιρίων. Ανέ­λυ­σαν με πρω­τό­τυ­πους τρόπους τις κυμα­το­μορ­φές από επι­στη­μο­νι­κούς σει­σμο­γρά­φους του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών. Εμαθαν πώς να συν­δυά­σουν τις σει­σμι­κές κυμα­το­μορ­φές με ήχους ώστε να παρου­σιά­σουν τη δική τους μουσική σύνθεση με βάση τα δεδο­μένα από πρό­σφα­τους σει­σμούς στη Μεσό­γειο.

Και­νο­τό­μοι δράσεις

Δράσεις όπως αυτή του Θερινού Σχο­λείου απο­τε­λούν ένα από τα βασικά ζητού­μενα του Τμή­μα­τος Ερευνας και Ανά­πτυ­ξης της Ελλη­νο­γερ­μα­νι­κής Αγωγής, διευ­θυ­ντής του οποίου είναι ο Σοφο­κλής Σωτη­ρίου, αστρο­φυ­σι­κός: «Το τμήμα μας συμπλη­ρώ­νει τον Οκτώ­βριο 19 χρόνια λει­τουρ­γίας και απα­σχο­λεί 21 άτομα, εκπαι­δευ­τι­κούς και ερευ­νη­τές. Το έργο μας; Σχε­διά­ζουμε και­νο­τό­μους δράσεις για τους μαθητές σε όλες τις βαθ­μί­δες. Επι­μορ­φώ­νουμε τους εκπαι­δευ­τι­κούς. Εχουμε συγ­γρά­ψει τα βιβλία της Πέμπτης και Εκτης Δημο­τι­κού. Σχε­διά­ζουμε εφαρ­μο­γές προηγ­μέ­νων τεχνο­λο­γιών, συν­δέ­ο­ντάς τες κυρίως με τις φυσικές επι­στή­μες. Με κύριο γνώμονα την ανα­κα­λυ­πτική μάθηση, βγαί­νουμε και εκτός σχο­λείου, υπο­στη­ρί­ζουμε απο­μα­κρυ­σμένα σχολεία. Κάθε χρόνο, τα τελευ­ταία 10 χρόνια, σε συνερ­γα­σία με την Ενωση Ελλήνων Φυσικών, διορ­γα­νώ­νουμε ένα ή δύο καλο­και­ρινά σχολεία, και η Λευκάδα εντά­χθηκε σ’ αυτό ακριβώς το πλαίσιο.

Η κοινή συνι­στώσα των προ­γραμ­μά­των είναι η παρου­σί­αση της επι­στη­μο­νι­κής μεθο­δο­λο­γίας στην εκπαι­δευ­τική πράξη. Θέλαμε, δηλαδή, να δεί­ξουμε στα παιδιά ότι η επι­στήμη, που συχνά φαί­νε­ται κάτι από­μα­κρο, μπορεί με τον κατάλ­ληλο τρόπο να μπει στη σχολική τάξη. Να τονι­στεί ότι η νέα τάση στη διδα­κτική είναι το πώς θα πετύ­χουμε τη βαθύ­τερη γνώση κι αυτό είναι κάτι που επι­τυγ­χά­νε­ται μέσα από τον πει­ρα­μα­τι­σμό. Για παρά­δειγμα, το παιδί θα μάθει στη Φυσική την κίνηση του εκκρε­μούς, την ταλά­ντωση. Θα απο­στη­θί­σει τη θεωρία. Οταν όμως δει στην πράξη πώς χρη­σι­μο­ποιεί­ται σε έναν σει­σμο­γράφο, τότε βιώνει τη χρήση του κι αυτό είναι το πιο σημα­ντικό».

Βάση δεδο­μέ­νων

Το Θερινό Σχολείο πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο πλαίσιο του έργου «Τα σχολεία μελε­τούν τους σει­σμούς», το οποίο χρη­μα­το­δο­τή­θηκε από το πρό­γραμμα Erasmus +, από 1/9/16 έως 31/8/17. Το έργο συμ­με­τέ­χει σε κοι­νο­πρα­ξία εκπαι­δευ­τι­κών ιδρυ­μά­των από χώρες της ΝΑ Μεσο­γείου με σημα­ντική σει­σμική δρα­στη­ριό­τητα – Ελλάδα, Ιταλία, Κύπρο, Τουρκία, Βουλ­γα­ρία. Επι­κε­ντρώ­νε­ται στη μελέτη ενός φυσικού φαι­νο­μέ­νου με μεγάλες κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις και προ­τεί­νει την εφαρ­μογή παι­δα­γω­γι­κών πρα­κτι­κών που βασί­ζο­νται στη διε­ρευ­νη­τική μέθοδο μάθησης.

Σύμφωνα με τον δρα Χου­λιάρα, γεω­φυ­σικό – σει­σμο­λόγο, διευ­θυ­ντή Ερευνών στο Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών, «ήθελα να μετα­φέρω τη σει­σμο­λο­γία σε σχολικό επίπεδο. Το ενδια­φέ­ρον από πλευράς μαθητών, τερά­στιο. Είμαστε η πιο σει­σμο­γε­νής χώρα της Ευρώπης και δεν ξέρουμε τι είναι σεισμός. Επι­κρα­τεί πανικός εξαι­τίας της αμά­θειας». Βασικό ζητού­μενο, να αυξηθεί το ενδια­φέ­ρον των μαθητών για τις θετικές επι­στή­μες, για το πώς διε­ξά­γε­ται η έρευνα και επι­στήμη και πώς αυτή επη­ρε­ά­ζει την καθη­με­ρινή ζωή. Επι­πλέον, όπως τονίζει ο δρ Χου­λιά­ρας, «δημιουρ­γή­σαμε εκπαι­δευ­τικό υλικό, επι­μορ­φώ­νουμε τους εκπαι­δευ­τι­κούς. Αγο­ρά­σαμε 18 εκπαι­δευ­τι­κούς σει­σμο­γρά­φους –οι 10 στη χώρα μας– και τους εγκα­τα­στή­σαμε σε σχολεία. Μέχρι στιγμής, έχουμε κατα­γρά­ψει γύρω στους 300 σει­σμούς, δημιουρ­γώ­ντας μια βάση δεδο­μέ­νων. Τα στοι­χεία που βρί­σκο­νται στην ιστο­σε­λίδα που έχουμε δημιουρ­γή­σει (www.sse-project.eu) είναι στη διάθεση όλων των σχο­λείων, όπως και εκπαι­δευ­τικά εγχει­ρί­δια αλλά και δια­δρα­στικά παι­χνί­δια».

Καθη­με­ρινή