Χιλιάδες ανασφάλιστοι εργαζόμενοι λόγω γραφειοκρατικής τρέλας

Κι αυτό γιατί η γρα­φειο­κρα­τία σε συν­δυα­σμό με την πίεση που έχει ασκηθεί από τους θεσμούς να κλεί­σουν, κατ΄ου­σίαν, οι επι­χει­ρή­σεις που δεν έχουν ρυθ­μί­σει τα χρέη τους είτε στην εφορία, είτε στα ταμεία έχει οδη­γή­σει τους υπαλ­λή­λους του Ενιαίου Φορέα Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης (ΕΦΚΑ) να μην παρα­λαμ­βά­νουν τις Ανα­λυ­τι­κές  Περιο­δι­κές Δηλώ­σεις (ΑΠΔ), δηλαδή τις κατα­στά­σεις με τη μισθο­δο­σία και τις κρα­τή­σεις των εργα­ζο­μέ­νων για κάθε μήνα εργα­σίας, και φυσικά να μην κατα­βά­λουν και τις εισφο­ρές.

Το ζήτημα αυτό, όσο κι αν φαντά­ζει και αντι­με­τω­πί­ζε­ται από την πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Απα­σχό­λη­σης ως “τεχνικό” τρο­φο­δο­τεί τη ανα­σφά­λι­στη εργασία, διευ­ρύ­νει την “τρύπα” στα έσοδα του ΕΦΚΑ.

Κι όσο δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται πολι­τικά και νομικά – καθώς όλα δεί­χνουν ότι θα χρεια­στεί νομο­θε­τική ρύθμιση για να κοπεί ο “γόρδιος δεσμός” – θα μεγα­λώ­νει. Ολο και περισ­σό­τε­ρες, μικρές, κυρίως επι­χει­ρή­σεις θα λει­τουρ­γούν χωρίς να ασφα­λί­ζουν τους υπαλ­λή­λους τους. Δεν θα κατα­βά­λουν εισφο­ρές και κατ΄ου­σίαν θα παρα­νο­μούν για να μην …παρα­νο­μή­σει ο ΕΦΚΑ.

Οπως πλη­ρο­φο­ρούν “το Βήμα” έγκυρες πηγές από εται­ρίες ορκωτών ελεγ­κτών και συμ­βού­λων επι­χει­ρή­σεων, το ζήτημα έχει ως εξής:

1. Από το τέλος του 2016, ένα πλήθος επι­χει­ρή­σεων δεν μπορούν να υπο­βάλ­λουν Ανα­λυ­τι­κές  Περιο­δι­κές Δηλώ­σεις (ΑΠΔ) και να ασφα­λί­σουν τους εργα­ζό­με­νους που απα­σχο­λούν κατα­βάλ­λο­ντας τις σχε­τι­κές εισφο­ρές, αν δεν έχουν εξο­φλή­σει ή ρυθ­μί­σει τις παλαιές οφειλές τους.

Με δεδο­μένο πως οι παλαιές υπο­χρε­ώ­σεις συνήθως αφορούν μεγάλα ποσά και η ρύθμιση που μπορεί να κάνουν είναι για 12 δόσεις, πρα­κτικά δεν μπορούν να κάνουν ρύθμιση. Σαν απο­τέ­λε­σμα δεν κατα­θέ­τουν καθόλου ΑΠΔ και δεν ασφα­λί­ζουν το προ­σω­πικό τους. Λογί­ζουν στα βιβλία τους την υπο­χρέ­ωση στον ΕΦΚΑ, κάποιοι στέλ­νουν τις ΑΠΔ με κλητήρα, αλλά οι εργα­ζό­με­νοι δεν είναι ασφα­λι­σμέ­νοι, ούτε για σύνταξη και κυρίως ούτε για υγεία, ενώ ο ΕΦΚΑ δεν γνω­ρί­ζει τις απαι­τή­σεις του από αυτές τις επι­χει­ρή­σεις, για το διά­στημα που δεν κάνει δεκτές τις ΑΠΔ.

Σε πολλές εται­ρίες έχει προ­τα­θεί από στελέχη του ΕΦΚΑ να εντα­χθούν στη δια­δι­κα­σία του «εξω­δι­κα­στι­κού συμ­βι­βα­σμού» προ­κει­μέ­νου να ρυθ­μί­σουν τις παλαιές οφειλές τους σε 120 δόσεις. Δεν φαί­νε­ται όμως να απο­δί­δει στην πράξη αυτή η επιλογή ούτε για τον ΕΦΚΑ ούτε για τις επι­χει­ρή­σεις.

Οι ανα­σφά­λι­στοι για υγεία εργα­ζό­με­νοι είναι σε ανα­τα­ραχή και πιέζουν δικαιο­λο­γη­μένα τις επι­χει­ρή­σεις.

Ορι­σμέ­νες επι­χει­ρή­σεις έχουν κατα­φύ­γει σε ιδιω­τι­κές ασφα­λί­σεις υγείας ή καλύ­πτουν αυτές τα έξοδα περί­θαλ­ψης.

2. Το ζήτημα προ­κλή­θηκε κατά την εφαρ­μογή δύο νόμων (3846/12 και 4075/12). Το πρό­βλημα όμως ανέκυψε στην πράξη στο χειμώνα του 2016.

Με το άρθρο 17 του Ν. 3846/12, τρο­πο­ποι­ή­θηκε η παρ. 7 του Ν. 2972/2001. Συνο­πτικά, θεσμο­θε­τούσε τη μη δυνα­τό­τητα κατα­χώ­ρι­σης ΑΠΔ στο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα, αν υπήρχαν καθυ­στε­ρη­μέ­νες μη ρυθ­μι­σμέ­νες οφειλές. Έδινε τη δυνα­τό­τητα να κατα­τε­θούν οι ΑΠΔ στο υπο­κα­τά­στημα του ΙΚΑ με την προ­σκό­μιση μίας σειράς εγγρά­φων. Το σημα­ντικό ήταν ότι ζητούσε μεταξύ των άλλων ο εργο­δό­της να προ­σκο­μί­σει εγγυ­η­τική επι­στολή για το σύνολο των καθυ­στε­ρη­μέ­νων οφειλών ώστε να γίνει δεκτή η ΑΠΔ. Επο­μέ­νως καταρ­χήν το πρό­βλημα δημιουρ­γή­θηκε από αυτήν τη ρύθμιση.

Η διάταξη χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε σαν μοχλός πίεσης, για να εισπρα­χθούν οι ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές σε μεγάλο μέρος. Στην πράξη όμως δεν εφαρ­μό­στηκε. Έτσι συνε­χί­στηκε η κατα­χώ­ριση ΑΠΔ στο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα και για αυτούς που είχαν καθυ­στε­ρη­μέ­νες οφειλές.

Με τα άρθρα 17 και 18 του νόμου 4075/12, συνο­πτικά, ορί­στηκε ότι η «ασφα­λι­στική ιστορία» του ασφα­λι­σμέ­νου, δηλαδή η «καρτέλα» με τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές που τον αφορούν, ενη­με­ρώ­νε­ται όχι με την κατά­θεση μίας ΑΠΔ, αλλά με την εξό­φλησή της ή εναλ­λα­κτικά αν δεν εξο­φλη­θεί, με την έκδοση από το ΙΚΑ «Πράξης Επι­βο­λής Εισφο­ρών». Αυτή η ρύθμιση εφαρ­μό­στηκε στην πράξη.

Το Δεκέμ­βριο του 2013, εκδί­δε­ται εγκύ­κλιος από τη διοί­κηση του ΙΚΑ, η οποία ανα­φέ­ρε­ται στην εφαρ­μογή του αρ. 17 του Ν. 3846/12. Με βάση την εγκύ­κλιο (Ε40/661/12.11.2013), ορί­ζε­ται πως όσοι έχουν καθυ­στε­ρη­μέ­νες μη ρυθ­μι­σμέ­νες οφειλές, δεν μπορούν να κατα­χω­ρούν ΑΠΔ στο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα, αλλά πρέπει να τις υπο­βάλ­λουν στο υπο­κα­τά­στημα του ΙΚΑ. Δηλαδή τους υπο­βάλ­λει σε κάποια ταλαι­πω­ρία, αλλά δεν ανα­φέ­ρε­ται ούτε στο ζήτημα της Εγγυ­η­τι­κής Επι­στο­λής του νόμου και οι ΑΠΔ γίνο­νται δεκτές.

Εκδί­δε­ται και άλλη μία εγκύ­κλιος Ε40/793/23.12.2013 που απλά δίνει μία χρονική παρά­ταση. Τέλος στο 2015 εκδί­δε­ται η εγκύ­κλιος Ε40/28.21.1.2015, που επι­τρέ­πει σε όσους δεν είχαν κάνει κατα­χω­ρή­σεις στο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα, να τις κάνουν, προ­κει­μέ­νου να εντά­ξουν τις οφειλές τους σε ρύθμιση για τις 100 δόσεις τότε.

Στην πράξη, μετά και την παροχή δυνα­τό­τη­τας κατα­χώ­ρι­σης των ΑΠΔ στο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα του 2015, οι εργο­δό­τες υπέ­βαλ­λαν τις ΑΠΔ σε υπο­κα­τά­στημα του ΙΚΑ, ακόμη και αν είχαν «χάσει» τις ρυθ­μί­σεις ή για άλλους λόγους είχαν ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές.

Το Νοέμ­βριο του 2016, το ΚΕΑΟ με έγγραφο του ανα­φέ­ρει πως για να ενερ­γο­ποι­η­θεί ξανά η πρό­σβαση στο πλη­ρο­φο­ριακό σύστημα πρέπει να προ­σκο­μι­στούν οικο­νο­μικά στοι­χεία και επι­πλέον να ρυθ­μι­στούν οι καθυ­στε­ρη­μέ­νες οφειλές. Η επι­χεί­ρηση προ­σκό­μισε τα στοι­χεία, αλλά έκτοτε δεν κατέ­θεσε, αφού δεν γίνο­νταν δεκτή, καμία ΑΠΔ. Οι περισ­σό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις και είναι πλήθος, έκαναν το ίδιο.

Μέσα σ΄αυτή την τρέλα της γρα­φειο­κρα­τίας το συμπέ­ρα­σμα είναι είναι ότι απλά στο τέλος του 2016, τα στελέχη του ΚΕΑΟ απο­φά­σι­σαν απλά να εφαρ­μό­σουν το νόμο (Ν. 3846/12), χωρίς να εκδώ­σουν εγκύ­κλιο για το κοινό και χωρίς να αξιο­λο­γή­σουν τις επι­πτώ­σεις.

Το απο­τέ­λε­σμα ήταν ότι όλες αυτές οι επι­χει­ρή­σεις στα­μά­τη­σαν να κατα­βάλ­λουν τις τρέ­χου­σες εισφο­ρές και οι εργα­ζό­με­νοι ήταν ανα­σφά­λι­στοι.

Πλέον όμως στελέχη των ταμείων κατα­νό­η­σαν ότι δημιουρ­γή­θηκε μεγάλο πρό­βλημα. Δεν εισπράτ­τουν χρήματα που θα μπο­ρού­σαν να εισπρά­ξουν και δεν γνω­ρί­ζουν τι τους χρω­στάνε αυτές οι επι­χει­ρή­σεις.

Και γι΄αυτό ειση­γού­νται στην πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου να τρο­πο­ποι­ή­σει το αρθρο 17 του Ν. 3846/12 έτσι ώστε μέχρι να ρυθ­μι­στούν οι παλιές οφειλές να εισπράτ­το­νται οι νέες.

ΒΗΜΑ