Δικονομικό κομφούζιο με τις προθεσμίες άσκησης εφέσεων και αιτήσεων αναίρεσης

Άρθρο του δικη­γό­ρου Ρόδου κ. Δημη­τρίου Σαλα­μα­στράκη στην “δημο­κρα­τική”

Στην Καρ­δί­τσα διε­ξή­χθη στις 8 και 9 Σεπτεμ­βρίου 2017 το 42o Πανελ­λή­νιο Συνέ­δριο της Ένωσης Ελλήνων Δικο­νο­μο­λό­γων, με θέμα «Η νέα τακτική δια­δι­κα­σία υπό το πρίσμα των θεμε­λιω­δών αρχών της πολι­τι­κής δικο­νο­μίας».

Ένα από τα θέματα που απα­σχό­λη­σαν το Συνέ­δριο ήταν τι ισχύει όσον αφορά την κατα­χρη­στική προ­θε­σμία άσκησης της έφεσης και της αίτησης αναί­ρε­σης, στην περί­πτωση δηλαδή που δεν έχει επι­δο­θεί η προ­σβαλ­λό­μενη απόφαση, καθόσον πριν από το ν. 4335/2015 η προ­θε­σμία αυτή ήταν τριά έτη από τη δημο­σί­ευση της από­φα­σης ενώ μετά τη θέση σε ισχύ αυτού, ήτοι από 1-1-2016, η προ­θε­σμία είναι δύο έτη από τη δημο­σί­ευση της από­φα­σης.

Με βάση τη μετα­βα­τική διάταξη του άρθρου 9 παρ. 2 του νόμου αυτού για τις εφέσεις και αιτή­σεις αναί­ρε­σης που θα ασκη­θούν από την 1-1-2016 και μετά ισχύουν οι νέες δια­τά­ξεις άρα και οι νέες προ­θε­σμίες, ενώ κατά τη γενική αρχή δια­χρο­νι­κού δικαίου που εισή­γαγε το άρθρο 24 παρ. 1 του ΕισΝΚΠολΔ το παρα­δε­κτό των ενδίκων μέσων και ο χρόνος άσκησης αυτών κρί­νο­νται σύμφωνα με το νόμο που ίσχυε κατά το χρόνο δημο­σί­ευ­σης της προ­σβαλ­λό­με­νης από­φα­σης.

Δηλαδή με βάση την παρα­πάνω μετα­βα­τική διάταξη για την άσκηση των ενδίκων μέσων εφαρ­μό­ζε­ται ότι ισχύει κατά το χρόνο άσκησής τους, εφόσον θα ασκη­θούν από την 1-1-2016 και μετά, ανε­ξάρ­τητα πότε δημο­σιεύ­τηκε η προ­σβαλ­λό­μενη απόφαση, ενώ κατά την παρα­πάνω γενική αρχή δια­χρο­νι­κού δικαίου για την άσκηση των ενδίκων μέσων εφαρ­μό­ζε­ται ότι ισχύει κατά το χρόνο δημο­σί­ευ­σης της προ­σβαλ­λό­με­νης από­φα­σης, ανε­ξάρ­τητα πότε θα ασκη­θούν αυτά.

Η θεωρία και η νομο­λο­γία των δικα­στη­ρίων διχά­στηκε ως προς το θέμα αυτό, η πλειο­ψη­φούσα δε άποψη φαί­νε­ται να είναι εκείνη που δέχεται ότι η κατα­χρη­στική προ­θε­σμία για την άσκηση των ενδίκων μέσων της έφεσης και της αναί­ρε­σης εξα­κο­λου­θεί να είναι τρία έτη από την ημέρα δημο­σί­ευ­σης της προ­σβαλ­λό­με­νης από­φα­σης, εφόσον έχει δημο­σιευ­τεί μέχρι τις 31-12-2015, ανα­ξάρ­τητα αν τα ένδικα αυτά μέσα έχουν ασκηθεί πριν ή μετά την 1-1-2016.

Το θέμα αυτό απα­σχό­λησε πρό­σφατα τον Άρειο Πάγο, ο οποίος με τη με αριθμό 519/2017 απόφασή του Β1 Τμή­μα­τος αυτού έκρινε ως παρα­δε­κτή αίτηση αναί­ρε­σης που ασκή­θηκε μετά την 1-1-2016 κατά τελε­σί­δι­κης από­φα­σης που δημο­σιεύ­τηκε στις 2-5-2013, ήτοι δέχτηκε ότι η κατα­χρη­στική προ­θε­σμία για την άσκηση αίτησης αναί­ρε­σης, που το ίδιο φυσικά θα ισχύει και για την άσκηση έφεσης, εξα­κο­λου­θεί να είναι τρία έτη από τη δημο­σί­ευση της από­φα­σης, παρά το ότι η αίτηση αναί­ρε­σης ασκή­θηκε μετά την 1-1-2016.

Όμως στη συνέ­χεια δημο­σιεύ­τηκε η με αριθμό 1176/2017 απόφαση του Αρείου Πάγου του Β2 Τμή­μα­τος, με την οποία κρίθηκε ότι επί αίτησης αναί­ρε­σης που ασκεί­ται μετά την 1-1-2016 και στρέ­φε­ται κατά από­φα­σης που δημο­σιεύ­τηκε πριν από την ημε­ρο­μη­νία αυτή, η κατα­χρη­στική προ­θε­σμία άσκησης της αίτησης αναί­ρε­σης είναι διετής από την ημέρα δημο­σί­ευ­σης της προ­σβαλ­λό­με­νης από­φα­σης. Δηλαδή το Β1 Τμήμα του Αρείου Πάγου απο­φάν­θηκε αντί­θετα από το Β2 Τμήμα αυτού και μάλιστα ομόφωνα, όπως και το Β2 Τμήμα, παρά το ότι και τα δύο Τμήματα είναι αρμόδια για τις εργα­τι­κές δια­φο­ρές και η δεύτερη απόφαση δημο­σιεύ­τηκε τέσ­σε­ρις μήνες μετά την πρώτη.

Η δεύτερη απόφαση επι­κρί­θηκε αρκετά από την πλειο­ψη­φία των συνέ­δρων, γεγονός είναι πάντως ότι πρό­σφατα έχουν εκδοθεί ομόφωνα δυο αντί­θε­τες απο­φά­σεις για το ίδιο θέμα και επόμενο είναι ότι την ορι­στική λύση θα τη δώσει η Ολο­μέ­λεια στην οποία και θα παρα­πεμ­φθεί το θέμα.

Όμως μέχρι τότε αρκετοί που έχουν ασκήσει έφεση ή αίτηση αναί­ρε­σης μετά την 1-1-2016 και μετά την παρέ­λευση διετίας από την ημέρα δημο­σί­ευ­σης των προ­σβλη­θέ­ντων απο­φά­σεων, που έλαβε χώρα μέχρι τις 31-1-2015, θα ζουν με την αγωνία του τι θα απο­φαν­θεί η Ολο­μέ­λεια του Αρείου Πάγου.