Ο εορτασμός της Παναγιάς στα Δωδεκάνησα είναι ξεχωριστός

Ο εορ­τα­σμός της Πανα­γιάς στα Δωδε­κά­νησα, είναι ξεχω­ρι­στός, με πανη­γύ­ρια σε όλα τα νησιά και σε όλα τα χωριά.

Τα περισ­σό­τερα εξ αυτών έχουν τα δικά τους έθιμα, που κρατούν από γενιά σε γενιά και τα κάνουν ξεχω­ρι­στά.

Λιτα­νείες με θρη­σκευ­τική ευλά­βεια και βυζα­ντινή μεγα­λο­πρέ­πεια, παρα­δο­σιακά πανη­γύ­ρια και ειδικά φαγητά.

Μερικές από τις Πανα­γιές της Δωδε­κα­νή­σου που ξεχω­ρί­σουν είναι:

Στη Ρόδο, το μεγα­λύ­τερο πανη­γύρι είναι αυτό της Πανα­γιάς της Κρε­μα­στής, το οποίο διαρκεί 15 μέρες (από τις 10 έως τις 23 Αυγού­στου).

Συμ­με­τέ­χουν σ’ αυτό χιλιά­δες Pοδίτες, ενώ στο πλαίσιο του πανη­γυ­ριού λει­τουρ­γεί και έκθεση παρα­δο­σια­κών προ­ϊ­ό­ντων εδώ και δεκα­ε­τίες. Είναι το πανη­γύρι με τη μεγα­λύ­τερη συμ­με­τοχή κόσμου σε όλα τα Δωδε­κά­νησα

Στην Αστυ­πά­λαια, το πανη­γύρι της Πανα­γίας της Πορ­τα­ΐ­τισ­σας, οι εκδη­λώ­σεις του οποίου διαρ­κούν τρεις μέρες. Ξεκι­νούν από το βράδυ της παρα­μο­νής, μετά τον Εσπε­ρινό, στον περί­βολο της εκκλη­σίας υπό τους ήχους βιολιού και λύρας, με παρα­δο­σια­κούς χορούς. Ανήμερα, οι Αστυ­πα­λαιώ­τισ­σες μαγει­ρεύ­ουν και προ­σφέ­ρουν στους επι­σκέ­πτες τοπι­κούς μεζέδες και αρνί γεμιστό. Το εορ­τα­στικό τρι­ή­μερο κλείνει με τα «Κου­κά­νια», που διορ­γα­νώ­νο­νται στον Πέρα Γιαλό και είναι μια σειρά από παι­χνί­δια με πρω­τα­γω­νι­στές μικρά και μεγάλα «παιδιά». Το για­ουρ­το­τάϊ­σμα, δηλαδή αλλη­λο­τάι­σμα για­ουρ­τιού με κλειστά μάτια, το τρά­βηγμα του σχοι­νιού, αγώνες κολύμ­βη­σης και αβγο­μα­χίες, αλλά και ο «πετει­νός», ένα παι­χνίδι όπου προ­σπα­θούν να πιάσουν ένα καλάθι με έναν ψεύτικο κόκορα στην άκρη μιας αλειμ­μέ­νης με γράσο κολόνας πάνω από τη θάλασσα είναι μερικά από αυτά.

Στη Νίσυρο, γιορ­τά­ζει η Παναγιά η Σπη­λιανή ένα από τα πιο γνωστά μονα­στή­ρια που προ­σελ­κύει πλήθος κόσμου από όλα τα Δωδε­κά­νησα. Το έθιμο θέλει τις λεγό­με­νες «εννια­με­ρί­τισ­σες» να κατα­φτά­νουν από τα γύρω νησιά στη μονή εννιά μέρες πριν, για να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν μια ξεχω­ρι­στή τελε­τουρ­γία που λήγει ανήμερα της Πανα­γιάς. Την παρα­μονή προ­σφέ­ρο­νται στους επι­σκέ­πτες ρεβίθια και πατάτες και ανήμερα κρέας με πατάτες στο γλέντι που γίνεται στην αυλή του σχο­λείου κάτω από την εκκλη­σία.

Στην Όλυμπο της Καρ­πά­θου, η Παναγιά γιορ­τά­ζε­ται με τον πιο κατα­νυ­κτικό τρόπο. Εδώ, οι λει­τουρ­γίες είναι βαθιά συν­δε­δε­μέ­νες με το πένθος για τη Παναγία που «έφυγε». Απο­κο­ρύ­φωμα του εορ­τα­σμού είναι ο παρα­δο­σια­κός Κάτω Χορός που ξεκινά από τους άντρες σε σταθερό, αργό­συρτο βήμα και κατα­νυ­κτική διάθεση. Ακο­λου­θούν οι γυναί­κες ντυ­μέ­νες με τις εκπλη­κτι­κής ομορ­φιάς παρα­δο­σια­κές στολές τους.

Στην Κάσο, γίνεται το μεγα­λύ­τερο πανη­γύρι του νησιού. Όλα τα πατρο­πα­ρά­δοτα έθιμα τηρού­νται ευλα­βικά και δεν είναι λίγοι οι ξενι­τε­μέ­νοι Κασιώ­τες που επι­λέ­γουν αυτή τη μέρα για να επι­σκε­φθούν τον τόπο τους, να δοκι­μά­σουν ντολ­μα­δά­κια και πιλάφι και να ξεφα­ντώ­σουν με λύρες και λαούτα.

Στο νησί της Πάτμου, το νησί της Ορθο­δο­ξίας, όπου τα πάντα περι­στρέ­φο­νται γύρω από το ιστο­ρικό μονα­στήρι της Απο­κά­λυ­ψης, οι μοναχοί του τηρούν το έθιμο του επι­τα­φίου της Πανα­γίας, ένα έθιμο με βυζα­ντι­νές κατα­βο­λές.

Ο χρυ­σο­ποί­κιλ­τος επι­τά­φιος της Πανα­γίας περι­φέ­ρε­ται στα σοκάκια του νησιού σε μεγα­λο­πρεπή πομπή, ενώ οι καμπά­νες του μονα­στη­ριού και των άλλων εκκλη­σιών ηχούν αστα­μά­τητα.

Στην Κάλυμνο, σε εκκλη­σίες και ξωκλή­σια αναβιώnουν έθιμα και παρα­δό­σεις. Η Παναγιά της Χώρας η Κεχα­ρι­τω­μένη, η Γαλα­τιανή στ’ Αργι­νώ­ντα, η Κυρά Ψιλή στον Βαθύ, η Παναγιά του Γλυκιού στο λιμάνι, η Παναγιά στους Βοθύ­νους, η Παναγιά της Τελέ­ντου, η Παναγιά στην Ψέριμο, η Μυρ­τιώ­τισσα και πολλά μικρά ξωκλή­σια θ’ ανοί­ξουν τις πύλες τους για να υπο­δε­χθούν ντό­πιους και επι­σκέ­πτες από κάθε γωνιά της Ελλάδας και του εξω­τε­ρι­κού που θα σπεύ­σουν να προ­σκυ­νή­σουν τη χάρη της Πανα­γιάς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ