ΣτΕ: «Ναι» στην κλήρωση σημαιοφόρων στο Δημοτικό- Καταργείται ο εκκλησιασμός

Προς παντελή κατάρ­γηση οδεύει ο εκκλη­σια­σμός στα Δημο­τικά σχολεία, σύμφωνα με σχέδιο Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος του υπουρ­γού Παι­δείας Κώστα Γαβρό­γλου, όπως επι­ση­μαί­νει το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ), ενώ παράλ­ληλα οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας θέτουν θέματα σχετικά με τις ώρες διδα­σκα­λίας του μαθή­μα­τος των Θρη­σκευ­τι­κών, τις εκδη­λώ­σεις κατά τη θρη­σκευ­τική εορτή των Τριών Ιεραρ­χών, κ.λπ. Παράλ­ληλα απο­κα­λύ­πτε­ται το περιε­χό­μενο του επί­μα­χου δια­τάγ­μα­τος και όσα οι δικα­στές είπαν εγγρά­φως στον υπουργό Παι­δείας.

Κατ΄αρ­χάς, «ναι» είπε το ΣτΕ στην επιλογή των σημαιο­φό­ρων, παρα­στα­τών, κ.λπ. στα Δημο­τικά σχολεία δια κλη­ρώ­σεως και μάλιστα με διπλή, αφού θα κλη­ρώ­νε­ται ένας μαθητής ανά 6μήνο, ενώ δεν απο­κλεί­ε­ται λόγω ατέ­λειας της σχετική διά­τα­ξης να μην υπάρχει καθόλου σημαιο­φό­ρος ή να είναι λιγό­τε­ροι οι παρα­στά­τες, σε περί­πτωση αιφ­νι­δίου ατυ­χή­μα­τος ή ασθέ­νειας.

Ειδι­κό­τερα, το άρθρο 3 παρά­γρα­φος 4 ανα­φέ­ρει:

«Σημαιο­φό­ροι, παρα­στά­τες και υπεύ­θυ­νοι για την κατά­θεση στε­φά­νου ορί­ζο­νται μαθητές της ΣΤ΄ τάξης. Σημαιο­φό­ροι ορί­ζο­νται δυο μαθητές της ΣΤ΄ τάξης, ο ένας για το χρονικό διά­στημα μέχρι 31 Ιανουα­ρίου και ο άλλος από 1η Φεβρουα­ρίου μέχρι το τέλος του διδα­κτι­κού έτους.

Η επιλογή σημαιο­φό­ρων, παρα­στα­τών και υπευ­θύ­νων κατά­θε­σης στε­φά­νου πραγ­μα­το­ποιεί­ται με κλήρωση ανάμεσα στο σύνολο των μαθητών της τάξης. Η κλήρωση διε­νερ­γεί­ται παρου­σία του συνόλου των μαθητών της ΣΤ΄ τάξης με ευθύνη του διευ­θυ­ντή της σχο­λι­κής μονάδας ή του νόμιμου ανα­πλη­ρωτή του και συντάσ­σε­ται σχετικό πρα­κτικό του Συλ­λό­γου Διδα­σκό­ντων».

Όμως, στην συνέ­χεια το Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα επι­φυ­λάσ­σει στον υπουργό  Παι­δείας το δικαί­ωμα να εκδώσει σχετική απόφαση με την οποία να καθο­ρί­ζει:

1) τον τρόπο επι­λο­γής των σημαιο­φό­ρων, παρα­στα­τών και υπευ­θύ­νων κατά­θε­σης στε­φά­νου, εφόσον στο Δημο­τικό λει­τουρ­γούν ένα και πάνω τμήματα της ΣΤ΄ τάξης και 2) καθώς και για «κάθε  άλλο σχετικό θέμα εφαρ­μο­γής της παρού­σας παρα­γρά­φου», δηλαδή για θέματα που έχουν σχέση με τους σημαιο­φό­ρους, κ.λπ.

Οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας του Ε΄ Τμή­μα­τος του ΣτΕ  μετά την νομο­πα­ρα­σκευα­στική επε­ξερ­γα­σία του επί­μα­χου σχεδίου Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος, εξέ­δω­σαν την υπ΄ αριθμ 140/2017 γνω­μο­δό­τησή τους (πρό­ε­δρος ο αντι­πρό­ε­δρος Αθα­νά­σιος Ράντος και ειση­γή­τρια η πάρε­δρος

Μαρία Παπα­δη­μή­τρη).

Σχετικά με την επιλογή των σημαιο­φό­ρων, κ.λπ. με κλήρωση, επι­ση­μαί­νουν ότι είναι «νόμιμη, εν όψει του ότι δεν αντί­κει­ται, πάντως, στην εξου­σιο­δό­τηση του άρθρου 4 παρά­γρα­φος 11 του νόμου 1566/1985». Ο τελευ­ταίος αυτός νόμος αφορά τη «δομή και λει­τουρ­γία της πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης» και η σχετική παρά­γρα­φος παρέχει εξου­σιο­δό­τηση στον υπουργό Παι­δείας, μεταξύ των άλλων, να καθο­ρί­ζει «την αξιο­λό­γηση των μαθητών, την οργά­νωση της μαθη­τι­κής ζωής και το γενικό πλαίσιο των σχο­λι­κών εκδη­λώ­σεων».

Πάντως, δεν απο­κλεί­ε­ται η παρέ­λαση να γίνεται και χωρίς σημαιο­φόρο ή με λιγό­τε­ρους παρα­στά­τες, αφού δεν προ­βλέ­πει το διά­ταγμα την κλήρωση ανα­πλη­ρω­μα­τι­κών σημαιο­φό­ρων και παρα­στα­τών για τις περι­πτώ­σεις εκείνες που υπάρξει  αιφ­νί­δια  ασθέ­νεια  ή ατύχημα στους ήδη κλη­ρω­θέ­ντες σημαιο­φό­ρους ή παρα­στά­τες.

Σημαία – εορ­τα­στι­κές εκδη­λώ­σεις

Το ίδιο  άρθρο 3, αλλά η παρά­γρα­φος 7 του δια­τάγ­μα­τος του κ. Γαβρό­γλου έχει  μόνο μια πρόταση για ανάρ­τηση της σημαίας, η οποία πλέον  δεν είναι καθη­με­ρινή, αλλά εβδο­μα­διαία. Συγκε­κρι­μένα η επί­μα­χος παρά­γρα­φος ανα­φέ­ρει: «Η σημαία παρα­μέ­νει ανηρ­τη­μένη στον ιστό του σχο­λείου, όπως προ­βλέ­πε­ται σε όλες τις δημό­σιες υπη­ρε­σίες».

Με άλλα λόγια, το υπουρ­γείο Παι­δείας, καταρ­γεί από τα Δημο­τικά σχολεία το έως τώρα τελε­τουρ­γικό καθε­στώς βάσει του οποίου τα παιδιά τρα­γου­δού­σαν τον εθνικό ύμνο με το βλέμμα στη σημαία.

Με την παρά­γραφο  2 του ίδιου άρθρου 3  καθο­ρί­ζο­νται όλες οι εκδη­λώ­σεις της σχο­λι­κής χρονιάς, όπως είναι οι επέ­τειοι της 28ής Οκτω­βρίου, της 25 Μαρτίου, κ.λπ.

Όμως, ο υπουρ­γός Παι­δείας επι­φυ­λάσ­σει ειδική μετα­χεί­ριση για την Θρη­σκευ­τική εορτή των Τριών Ιεραρ­χών (30 Ιανουα­ρίου). Συγκε­κρι­μένα για την ημέρα αυτή, ανα­φέ­ρει το διά­ταγμα ότι «με απόφαση του Συλ­λό­γου Διδα­σκό­ντων καθο­ρί­ζε­ται το περιε­χό­μενο των εορ­τα­στι­κών εκδη­λώ­σεων (οργά­νωση εκδη­λώ­σεων που συνά­δουν με το περιε­χό­μενο της εορτής, εκκλη­σια­σμός, κ.ά.).

Οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας είδαν αυτή την ιδιαι­τε­ρό­τητα στον θρη­σκευ­τικό εορ­τα­σμό των Τριών Ιεραρ­χών και στην γνω­μο­δό­τησή τους επι­ση­μαί­νουν εύσχημα την εξαί­ρεση αυτή, ενώ θέτουν και θέμα συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας της σχε­τι­κής παρα­γρά­φου καθώς στο διά­ταγμα ο υπουρ­γός Παι­δείας δεν έχει κάνει καμία προ­βλέ­ψει  για τη συμ­με­τοχή ή όχι των ετε­ρο­δό­ξων και αλλο­θρή­σκων στους Ελλη­νι­κούς θρη­σκευ­τι­κούς εορ­τα­σμούς.

Χαρα­κτη­ρι­στικά, ανα­φέ­ρει το ΣτΕ ως προς την εν λόγω Θρη­σκευ­τική εορτή: «Τίθεται ως δια­δι­κα­στική προ­ϋ­πό­θεση για τον εορ­τα­σμό, ειδικώς αυτής της εορτής και όχι των λοιπών, η λήψη προη­γού­με­νης από­φα­σης  του Συλ­λό­γου Διδα­σκό­ντων, που θα καθο­ρί­ζει το περιε­χό­μενο των εορ­τα­στι­κών εκδη­λώ­σεων, χωρίς να επε­ξη­γεί­ται ο λόγος που δικαιο­λο­γεί τη θέσπιση της προ­ϋ­πό­θε­σης αυτής, δεδο­μέ­νου ότι δεν τίθεται ανάλογη προ­ϋ­πό­θεση για τις άλλες εορτές που ανα­φέ­ρο­νται στη ίδια ακριβώς παρά­γραφο (εορ­τα­σμών εθνικών εορτών  της 28ης Οκτω­βρίου και της 25ης Μαρτίου, 17ης Νοεμ­βρίου για την επέτειο του Πολυ­τε­χνείου, τον αντι­δι­κτα­το­ρικό αγώνα και την Εθνική Αντί­σταση).

Και συνε­χί­ζει το ΣτΕ με νόημα πάνω στο θέμα αυτό: «Περαι­τέρω η δια­τύ­πωση «οργά­νωση εκδη­λώ­σεων που συνά­δουν με το περιε­χό­μενο της εορτής, εκκλη­σια­σμός, κ.ά.», είναι αόρι­στός ενόψει άλλωστε του ότι πρό­κει­ται για γιορτή θρη­σκευ­τι­κού κυρίως χαρα­κτήρα.

Για το λόγο αυτό είναι ανα­γκαίο να ρυθ­μι­στεί, ενόψει της κατο­χυ­ρω­μέ­νης στο άρθρο 13 παρά­γρα­φος 1 του Συντάγ­μα­τος ελευ­θε­ρίας της θρη­σκευ­τι­κής συνεί­δη­σης και το θέμα του τρόπου  συμ­με­το­χής ή μη των ετε­ρο­δό­ξων και αλλο­θρή­σκων μαθητών κατά τις σχε­τι­κές εκδη­λώ­σεις».

Προς κατάρ­γηση ο εκκλη­σια­σμός

Σκληροί είναι οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας στο θέμα του εκκλη­σια­σμού των μαθητών του Δημο­τι­κού, καθώς λένε ευθέως στον υπουργό Παι­δείας ότι όπως είναι δια­τυ­πω­μένη η σχετική διάταξη «επι­τρέ­πει την χωρίς κρι­τή­ρια παντελή κατάρ­γηση του εκκλη­σια­σμού».

Ανα­λυ­τι­κό­τερα,  στο άρθρο 3 και πάλι αλλά στην παρά­γραφο 7 αυτή τη φορά, το διά­ταγμα Γαβρό­γλου ανα­φέ­ρει:

«Εκκλη­σια­σμός πραγ­μα­το­ποιεί­ται  κατά σχολείο ή τάξη με τη συνο­δεία των εκπαι­δευ­τι­κών ύστερα από σχετική απόφαση του Συλ­λό­γου Διδα­σκό­ντων».

Όμως, οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας απα­ντούν στον υπουργό Παι­δείας:

«Η ρύθμιση του άρθρου 3 παρ. 7 σύμφωνα με την οποία εκκλη­σια­σμός πραγ­μα­το­ποιεί­ται  κατά σχολείο ή τάξη με τη συνο­δεία των εκπαι­δευ­τι­κών ύστερα από σχετική απόφαση του Συλ­λό­γου Διδα­σκό­ντων, είναι ατελής, δεδο­μέ­νου ότι δεν προσ­διο­ρί­ζο­νται οι ημέρες ή τα γεγο­νότα επ΄ ευκαι­ρία των οποίων είναι ενδε­δειγ­μένο ή δυνατό να πραγ­μα­το­ποιεί­ται εκκλη­σια­σμός» και υπο­γραμ­μί­ζουν  οι δικα­στές:

«Η έλλειψη σχε­τι­κής πρό­βλε­ψης και εν γένει απουσία καθο­ρι­σμού συγκε­κρι­μέ­νων κρι­τη­ρίων για τη λήψη της από­φα­σης του Συλ­λό­γου Διδα­σκό­ντων, καθιστά αόριστη  την ρύθμιση, διότι επι­τρέ­πει είτε χωρίς κρι­τή­ρια παντελή κατάρ­γηση του εκκλη­σια­σμού είτε, αντι­θέ­τως την πραγ­μα­το­ποί­ηση εκκλη­σια­σμού καθ΄ υπέρ­βαση του εκπαι­δευ­τι­κώς προ­ση­κό­ντως μέτρου. Επο­μέ­νως, η ρύθμιση αυτή πρέπει να συμπλη­ρω­θεί, ώστε να κατα­στεί ορι­σμένη».

Προ­σευχή

Παράλ­ληλα, στο άρθρο 18 του δια­τάγ­μα­τος προ­βλέ­πε­ται ότι «πριν από την έναρξη των μαθη­μά­των πραγ­μα­το­ποιεί­ται κοινή προ­σευχή των μαθητών και του διδα­κτι­κού προ­σω­πι­κού στο προ­αύ­λιο του σχο­λείου με ευθύνη των εκπαι­δευ­τι­κών που εφη­με­ρεύ­ουν.

Η συμ­με­τοχή των μαθητών άλλου δόγ­μα­τος στην κοινή προ­σευχή δεν είναι υπο­χρε­ω­τική. Ο διευ­θυ­ντής του σχο­λείου ή ο ανα­πλη­ρω­τής του ή ο διδά­σκων εκπρο­σω­πώ­ντας τον Σύλλογο Διδα­σκό­ντων του σχο­λείου προ­βαί­νει σε πιθανές ανακοινώσεις-οδηγίες που αφορούν την εύρυθμη λει­τουρ­γία του σχο­λείου και τη μαθη­τική ζωή της συγκε­κρι­μέ­νης μέρας ή και σε γενι­κό­τερα θέματα».

Για το άρθρο 18 το ΣτΕ δεν κάνει καμία παρα­τή­ρηση.

Μάθημα Θρη­σκευ­τι­κών

Το διά­ταγμα Γαβρό­γλου στο άρθρο 11 προ­βλέ­πει ότι οι ώρες διδα­σκα­λίας του μαθή­μα­τος των Θρη­σκευ­τι­κών στην Ε΄ και ΣΤ΄ τάξη του Δημο­τι­κού θα είναι μία ώρα την εβδο­μάδα, όπως εξάλλου προ­έ­βλεπε και παλαιό­τερη απόφαση του υπουρ­γού Παι­δείας του περα­σμέ­νου έτους.

Όμως, οι σύμ­βου­λοι Επι­κρα­τείας υπεν­θυ­μί­ζουν στον υπουργό Παι­δείας ότι εκκρε­μεί στο ΣτΕ αίτηση ακύ­ρω­σης (έχει συζη­τη­θεί τον Σεπτέμ­βριο του 2016) και ανα­μέ­νε­ται η έκδοση της σχε­τι­κής από­φα­σης για τις ώρες διδα­σκα­λίας του μαθή­μα­τος των θρη­σκευ­τι­κών στις δύο τελευ­ταίες τάξεις του Δημο­τι­κού.

Κατά συνέ­πεια, σημειώ­νει το Ανώτατο Ακυ­ρω­τικό Δικα­στή­ριο, σε περί­πτωση που γίνει από το ΣτΕ δεκτή η εν λόγω αίτηση ακύ­ρω­σης θα πρέπει το υπουρ­γείο Παι­δείας να επι­φέ­ρει τις ανά­λο­γες τρο­πο­ποι­ή­σεις στο Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα «στο πλαίσιο της υπο­χρέ­ω­σης συμ­μόρ­φω­σης προς το περιε­χό­μενο της τυχόν ακυ­ρω­τι­κής από­φα­σης».

Το ίδιο επι­ση­μαί­νει το ΣτΕ, δηλαδή, ότι θα πρέπει να επέλ­θουν τρο­πο­ποι­ή­σεις στο επίμαχο διά­ταγμα, αν γίνει δεκτή η αίτηση εκπαι­δευ­τι­κών για το ζήτημα  της ανά­θε­σης του μαθή­μα­τος της αισθη­τι­κής αγωγής (εικα­στικά, μουσική κ.λπ.)  σε   εκπαι­δευ­τι­κούς άλλων κλάδων.

Και σε αυτή τη περί­πτωση έχει συζη­τη­θεί η σχετική αίτηση ακύ­ρω­σης (8.6.2017) και ανα­μέ­νε­ται η έκδοση από­φα­σης.

Τέλος, το ΣτΕ κάνει αρκετές παρα­τη­ρή­σεις σχετικά με τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις εγγρα­φής στα Δημο­τικά σχολεία με ελλιπή δικαιο­λο­γη­τικά (αλλο­δαπά παιδιά), εκπρό­θε­σμες εγγρα­φές, κ.λπ., ενώ «κόβει» ως παρά­νομη την απαλ­λαγή των πολύ­τε­κνων διευ­θυ­ντών και υπο­διευ­θυ­ντών από την εφη­με­ρία.