ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Από σήμερα, 2 Αυγούστου, η ανθρωπότητα ζει με «πίστωση» από τον πλανήτη

news room 4 λεπτά ανάγνωση
452

Από σήμερα, Τετάρτη, ήδη έχουμε κατα­να­λώ­σει όλους τους φυσι­κούς πόρους που ο πλα­νή­της μας μπορεί να παράξει μέσα σε ένα έτος.

Αυτή η δυσοί­ωνη μέρα, του «ξεπε­ρά­σμα­τος της Γης», κάθε χρόνο επέρ­χε­ται όλο και πιο νωρίς. Φέτος, από σήμερα, 2 Αυγού­στου, δηλαδή μόλις σε επτά μήνες, όλοι οι φυσικοί πόροι που η Γη μας μπορεί να παράξει σε ένα έτος έχουν κατα­να­λω­θεί. Για το υπό­λοιπο του έτους 2017, για να συνε­χί­σουμε να τρώμε, να πίνουμε και να θερ­μαι­νό­μα­στε, ή για τις μετα­κι­νή­σεις μας, θα πρέπει να υπε­ρεκ­με­ταλ­λευ­θούμε τα οικο­συ­στή­ματα του πλανήτη και να θέσουμε σε κίνδυνο την δυνα­τό­τητα ανα­νέ­ω­σης κι ανα­πα­ρα­γω­γής τους.

Τούτη η «μέρα του ξεπε­ρά­σμα­τος της Γης» (“Earth overshoot day”) υπο­λο­γί­ζε­ται κάθε χρόνο από το διεθνές ερευ­νη­τικό ίδρυμα Global Footprint Network, με έδρα το Όκλαντ της Καλι­φόρ­νιας. Με βάση 15.000 δεδο­μένα που έχουν συλ­λε­γεί από τον ΟΗΕ, το ίδρυμα υπο­λο­γί­ζει το οικο­λο­γικό απο­τύ­πωμα του ανθρώ­που. Ουσια­στικά μετρά την εκμε­τάλ­λευση των φυσικών πόρων της Γης, με γνώμονα την βιο-ικανότητα του πλανήτη, δηλαδή τη δυνα­τό­τητά του να ανα­νε­ώ­νει τις πηγές του και να απορ­ροφά τα αέρια που προ­κα­λούν το φαι­νό­μενο του θερ­μο­κη­πίου.

Σύμφωνα με τους υπο­λο­γι­σμούς αυτούς, η κατα­νά­λωση όλης της ανθρω­πό­τη­τας ξεπερνά το 70% των δια­θέ­σι­μων πηγών. Με άλλα λόγια χρειά­ζε­ται το ισο­δύ­ναμο ενός 1,7 του πλανήτη μας για να ικα­νο­ποι­ή­σει τις ανάγκες του σύγ­χρο­νου ανθρώ­που.

Το έλλειμμα τούτο σε πηγές παρά­γε­ται διότι κόβουμε δέντρα με ρυθμό πολύ μεγα­λύ­τερο από αυτόν που απαι­τεί­ται για να μεγα­λώ­σουν, ψαρεύ­ουμε πολύ πιο περισ­σό­τερα ψάρια από τις θάλασ­σες απ’ όσα γεν­νιού­νται κάθε χρόνο, και εκλύ­ουμε πολύ περισ­σό­τερο άνθρακα στην ατμό­σφαιρά μας απ’ όσον τα δάση κι οι ωκεανοί μας δύνα­νται να απορ­ρο­φή­σουν. Οι επι­πτώ­σεις αυτής της υπερ­κα­τα­νά­λω­σης ήδη είναι αισθη­τές: απο­ψί­λωση δασών, ελάτ­τωση της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, λει­ψυ­δρίες, οξίνιση των ωκεανών, εδα­φι­κές δια­βρώ­σεις, υπερ­συσ­σώ­ρευση απορ­ριμ­μά­των, ή αύξηση της συγκέ­ντρω­σης διο­ξει­δίου του άνθρακα στην ατμό­σφαιρα. Όλα τούτα τα αρνη­τικά φαι­νό­μενα επη­ρε­ά­ζουν σχεδόν το σύνολο του πλανήτη μας.

Eνώ έως το 1961, η Γη παρή­γαγε περισ­σό­τερο φυσικό πλούτο, με το ένα τέταρτο των πηγών της να μην έχουν κατα­να­λω­θεί, ο πλα­νή­της άρχισε να γίνεται ελλειμ­μα­τι­κός στις αρχές του 1970. Η ημέρα ξεπε­ρά­σμα­τος των δυνα­το­τή­των του έχει αρχίσει να εμφα­νί­ζε­ται όλο και πιο νωρίς. Το 1985 η ημε­ρο­μη­νία αυτή έπεφτε στις 5 Νοεμ­βρίου, το 1998 κατέ­βηκε στην 1η Οκτω­βρίου, και το 2009 ακόμη περισ­σό­τερο, στις 20 Αυγού­στου. Εάν δια­τη­ρη­θεί ο ρυθμός τούτος, το 2030 θα έχουμε ανάγκη από δύο πλα­νή­τες για να καλύ­ψουν τις ανάγκες μας.

Αιτία;

Η δημο­γρα­φική αύξηση, καθώς και ο όλο και πιο λαί­μαρ­γος σε κατα­νά­λωση φυσικών πηγών τρόπος ζωής μας, που βασί­ζε­ται όλο και περισ­σό­τερο στην ενέρ­γεια από ορυκτά καύσιμα (άνθρα­κας, πετρέ­λαιο, φυσικό αέριο).

Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι άνθρω­ποι εξίσου υπεύ­θυ­νοι για τούτη την κατα­στροφή. Τον τρόπο ζωής των Αυστρα­λών, ή των Αμε­ρι­κα­νών, χρειά­ζο­νται πάνω από πέντε πλα­νή­τες για να τον συντη­ρή­σουν. Οι Γάλλοι έχουν ανάγκη από τρεις, ενώ οι Κινέζοι από 2,1, πολύ παρα­πάνω από την λιτό­τητα των Ινδών (0,6).

Αντί­στοιχα, σε σχέση με τις εθνικές φυσικές πηγές, η Ιαπωνία θα είχε ανάγκη από επτά φορές τη χώρα τους για να ικα­νο­ποι­ή­σει τις τρέ­χου­σες κατα­να­λω­τι­κές ανάγκες της, η Ιταλία κι η Βρε­τα­νία τέσ­σε­ρις φορές. Συνο­λικά, το οικο­λο­γικό απο­τύ­πωμα των ανε­πτυγ­μέ­νων χωρών είναι πέντε φορές μεγα­λύ­τερο από εκείνο των φτωχών κρατών.

Πώς θα μπο­ρέ­σουμε να ανα­στρέ­ψουμε αυτήν την τάση; Καταρ­χήν, περιο­ρί­ζο­ντας τις εκπο­μπές αερίων του θερ­μο­κη­πίου, που μόνον αυτά απο­τε­λούν το 60% του παγκό­σμιου οικο­λο­γι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος.

Για να μπο­ρέ­σουμε να δια­τη­ρή­σουμε την αύξηση της παγκό­σμιας θερ­μο­κρα­σίας κάτω των δύο βαθμών Κελσίου -όπως προ­βλέ­πουν οι στόχοι της Συμ­φω­νίας του Παρι­σιού για το κλίμα, που υπο­γρά­φηκε τον Δεκέμ­βριο του 2015 – η ανθρω­πό­τητα, όπως τονί­ζουν οι ειδικοί, θα πρέπει να απε­λευ­θε­ρω­θούμε από τα ορυκτά καύσιμα πριν από το 2050.

Τα μέτρα είναι γνωστά, είτε πρό­κει­ται για την επιβολή οροφής και κατόπιν μείωση της παρα­γω­γής των σταθμών ενέρ­γειας με βάση τον άνθρακα, την ταχύ­τερη ανά­πτυξη ανα­νε­ώ­σι­μων μορφών ενέρ­γειας, ή βελ­τί­ωση της ενερ­γεια­κής απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας. Η μείωση των εκλύ­σεων άνθρακα κατά 50% θα μας επέ­τρεπε την μετά­θεση της ‘ημέρας ξεπε­ρά­σμα­τος της Γης’ κατά τρεις μήνες.

‘Αλλη μία παρά­με­τρος είναι η μείωση του δια­τρο­φι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος. Αυτό μπορεί να επι­τευ­χθεί με τον τερ­μα­τι­σμό της απο­ψί­λω­σης των δασών, τη μείωση των προ­ϊ­ό­ντων ζωϊκής προ­έ­λευ­σης και την στροφή προς πιο αει­φό­ρους τρόπους παρα­γω­γής, όπως τα βιο­λο­γικά προ­ϊ­ό­ντα, την αγρο-οικολογία, προει­δο­ποιούν οι ειδικοί.

Πάντως, τόσο το Global Footprint Network, όπως κι η οικο­λο­γική οργά­νωση WWF, δια­βλέ­πουν αισιό­δοξα σημάδια στον ορί­ζο­ντα. Σχετικά, το οικο­λο­γικό απο­τύ­πωμα ανά κάτοικο των ΗΠΑ έχει μειωθεί κατά 20% από το 2005 (έτος που είχε φθάσει στο υψη­λό­τερο σημείο του) έως; το 2013 (τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία), χάρις στη μείωση της εκπο­μπής αερίων άνθρακα και παρά την οικο­νο­μική ανά­καμψη. Κατά τ’ αυτά, η παρα­δο­σιακά παρου­σιά­ζουσα το μεγα­λύ­τερο εθνικό οικο­λο­γικό απο­τύ­πωμα, Κίνα, ανα­πτύσ­σει μαζικά τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας, ενώ την ίδια ώρα έχει μειώσει την εσω­τε­ρική κατα­νά­λωση άνθρακα–και παρά την κατα­σκευή νέων σταθμών ενέρ­γειας με βάση το ορυκτό αυτό.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Le Monde

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.