ΕΙΔΗΣΕΙΣ

FT: Πώς το Facebook αλλάζει τη δημοκρατία

news room 5 λεπτά ανάγνωση
facebook

Πολι­τι­κές καμπά­νιες έχουν συνει­δη­το­ποι­ή­σει πως το «γενικό κοινό» δεν υπάρχει και χρη­σι­μο­ποιούν το Facebook για να στο­χο­ποι­ή­σουν κόσμο. Τα κοι­νω­νικά δίκτυα φτάνουν σε όλο τον πλανήτη με μικρό­τερο κόστος, γεγονός που εξηγεί τις πρό­σφα­τες εκλο­γι­κές εκπλή­ξεις.

Πρό­σφατα ένας πολι­τι­κός ανα­λυ­τής ήρθε στο γραφείο μου, άνοιξε το λάπτοπ του και μου έδειξε πως δια­χει­ρί­ζε­ται μια προ­ε­κλο­γική καμπά­νια στο Facebook, σε μια χώρα που δε με αφήνει να ονο­μα­τίσω.

Ας πούμε ότι, στις βρε­τα­νι­κές εκλογές, θέλεις να επη­ρε­ά­σεις γυναί­κες άνω των σαράντα ετών σε μια συγκε­κρι­μένη οδό στην περιοχή του Κέν­σινγ­κτον, οι οποίες έχουν κατοι­κία στο εξω­τε­ρικό. Φτιά­χνεις ένα βίντεο με την Τερέζα Μέι να λέει «το Brexit σημαί­νει Brexit» και πει­ρα­μα­τί­ζε­σαι με διά­φο­ρες μορφές. Μία θα μπο­ρούσε να είναι σε ερώτηση: «Είναι επι­κίν­δυνο το hard Brexit;» Μια άλλη είναι σε δήλωση: «Hard Brexit: Παρα­νοϊκό». Αλλά­ζεις τα χρώματα. Πλη­ρώ­νεις το Facebook για να στείλει τα βίντεο και βλέπεις ποιο παίρνει τα περισ­σό­τερα κλικ. Τότε στο­χο­ποιείς εκ νέου εκεί­νους που έκαναν αυτά τα κλικ. Μόνο εκείνοι, και οι φίλοι με τους οποίους θα το μοι­ρα­στούν, θα δουν τη δια­φή­μισή σου. Έτσι μπορείς να στεί­λεις μια εντελώς δια­φο­ρε­τική δια­φή­μιση, ίσως ακόμη και θετική προς το Brexit, σε άλλους ψηφο­φό­ρους. Στην ουσία πρό­κει­ται για κρυφή καμπά­νια. Και είναι και φθηνή. Ο φίλος μου ξόδεψε περίπου 50.000 δολάρια για να φτάσει σε τέσσερα εκα­τομ­μύ­ρια ψηφο­φό­ρους. Η αρμόδια αρχή της χώρας του για τις εκλογές πιθα­νό­τατα δεν θα τον βρει ποτέ, κυρίως διότι δεν εργά­ζε­ται για κάποιο κόμμα.

Αυτές οι μέθοδοι εξα­πλώ­νο­νται παγκό­σμια. Ο Matthew Oczkowski, επι­κε­φα­λής προ­ϊ­ό­ντων στην Cambridge Analytica, την μεγάλη εταιρία δεδο­μέ­νων που εργά­στηκε στην καμπά­νια του Ντό­ναλντ Τραμπ και λέγεται πως ήταν σύμ­βου­λος στην καμπά­νια Leave κατά το δημο­ψή­φι­σμα της Βρε­τα­νίας για το Brexit, επι­ση­μαί­νει: «Έχουμε εκλογές που πραγ­μα­το­ποιού­νται στην Αφρική και στην Νότια Αμερική, και στην ανα­το­λική και δυτική Ευρώπη». Το Facebook έχει αλλάξει τη δημο­κρα­τία. Αυτό ίσως βοηθά να εξη­γη­θούν τα πρό­σφατα, απροσ­δό­κητα εκλο­γικά απο­τε­λέ­σματα.

Η στο­χο­ποί­ηση γίνεται όλο και πιο ακριβής. Μέχρι περίπου το 2012, το Facebook κρα­τούσε τις δια­φη­μί­σεις ξεχω­ρι­στά από το περιε­χό­μενο των χρηστών και μοι­ρα­ζό­ταν ελά­χι­στα δεδο­μένα χρηστών με τους δια­φη­μι­στές. Αλλά τότε βγήκε στο χρη­μα­τι­στή­ριο και οι επεν­δυ­τές άρχισαν να απαι­τούν περισ­σό­τερα έσοδα από δια­φη­μί­σεις, ιδιαί­τερα από smartphones. Τώρα οι δια­φη­μί­σεις εμφα­νί­ζο­νται στην αρχική σελίδα του χρήστη, ανάμεσα σε ειδή­σεις από τα media και σε αναρ­τή­σεις φίλων. Πολλοί χρήστες ούτε καν συνει­δη­το­ποιούν πως μια δια­φή­μιση είναι δια­φή­μιση. Πλέον και το ίδιο το Facebook γνω­ρί­ζει τα πάντα για τους χρήστες του (δηλαδή τους περισ­σό­τε­ρους κατοί­κους των δυτικών χωρών). Εσύ μπορεί να ζεις ως ετε­ρο­φυ­λό­φι­λος, αλλά εκείνο μπορεί να συμπε­ρά­νει από τις προ­τι­μή­σεις σου πως είσαι ομο­φυ­λό­φι­λος.

Επι­πλέον, το Facebook επι­τρέ­πει στους δια­φη­μι­στές να χρη­σι­μο­ποιούν περισ­σό­τερα προ­σω­πικά δεδο­μένα. Αυτό βοήθησε την καμπά­νια του Τραμπ να στο­χο­ποι­ή­σει, ας πούμε, άτομα που λατρεύ­ουν τα όπλα, που έχουν εγκα­τα­λεί­ψει το σχολείο και μένουν στα προ­ά­στια του Πίτσ­μπεργκ. Άλλες δια­φη­μί­σεις του Τραμπ, που έδει­χναν τη Χίλαρι Κλίντον να μιλά το 1996 για εγκλη­μα­τίες «αρπα­κτικά», εστά­λη­σαν σε Αφρο­α­με­ρι­κα­νούς σε πολι­τείες με πολλούς ανα­πο­φά­σι­στους, στο πλαίσιο μιας προ­φα­νώς επι­τυ­χη­μέ­νης προ­σπά­θειας να τους εμπο­δί­σουν να την ψηφί­σουν.

Η εστίαση σε συγκε­κρι­μέ­νους ψηφο­φό­ρους είναι πιο απο­τε­λε­σμα­τική και φθη­νό­τερη από το να μιλάς στην τηλε­ό­ραση στο «γενικό κοινό», το οποίο έτσι κι αλλιώς δεν υφί­στα­ται, εξηγεί ο Charlélie Jourdan, δια­φη­μι­στής στο Old Continent Agency στις Βρυ­ξέλ­λες. Η στο­χο­ποί­ηση μέσω Facebook είναι ιδιαί­τερα απο­τε­λε­σμα­τική σε πολι­τικά συστή­ματα που είναι δομη­μένα σε περι­φέ­ρειες, όπως στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες και στη Βρε­τα­νία, όπου ελά­χι­στες τοπικές ψήφοι μπορούν να μετα­βάλ­λουν το εκλο­γικό απο­τέ­λε­σμα.

Τα fake news είναι μόνο ένα «υπο­πρό­βλημα» στο Facebook. Στα κοι­νω­νικά δίκτυα, το ψέμα σπανίως τιμω­ρεί­ται. Δεν είσαι υπο­χρε­ω­μέ­νος να ανα­φέ­ρεις πηγές για τους ισχυ­ρι­σμούς σου. Πράγ­ματι, πολλοί ψηφο­φό­ροι μάλλον έχουν περισ­σό­τερη εμπι­στο­σύνη σε ερα­σι­τε­χνικό περιε­χό­μενο που δεν καλύ­πτε­ται από την ομπρέλα κάποιας φίρμας, απ’ ότι στα κυρί­αρχα μέσα ενη­μέ­ρω­σης. Και μπορείς να προ­σλά­βεις υπο­τι­θέ­με­νους σχο­λια­στές που θα κου­βε­ντιά­ζουν για την ανάρ­τησή σου, παρα­τεί­νο­ντας με αυτόν τον τρόπο τη «ζωή» της.

Η απο­στολή δια­φη­μί­σεων μπορεί, επίσης, να βοη­θή­σει ένα κόμμα να δια­μορ­φώ­σει την πλατ­φόρμα του. Αν στους χρήστες του Facebook αρέσει μια απα­γό­ρευση εισόδου σε μου­σουλ­μά­νους, ο υπο­ψή­φιός σου μπορεί να την υιο­θε­τή­σει. Έπειτα μπορείς να ζητή­σεις από τον κόσμο που έκανε κλικ στη δια­φή­μισή σου, να σου δώσει χρήματα ή να παρευ­ρε­θεί στις συγκε­ντρώ­σεις σου.

Η εκστρα­τεία του Τραμπ εστίασε στο Facebook πολύ περισ­σό­τερο από της Κλίντον. Κατά τον ίδιο τρόπο, η βρε­τα­νική καμπά­νια Leave αφιέ­ρωσε το 98% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της, ύψους 6,8 εκατ. στερ­λι­νών, στην ψηφιακή δια­φή­μιση και έστειλε σχεδόν ένα δισε­κα­τομ­μύ­ριο στο­χευ­μέ­νες δια­φη­μί­σεις, κυρίως στο Facebook, σύμφωνα με τον επι­κε­φα­λής, Dominic Cummings.

Πολλοί φιλε­λεύ­θε­ροι θεωρούν την Cambridge Analytica (το μεγα­λύ­τερο μέρος της ανήκει στον χορηγό του Τραμπ, Robert Mercer) σατα­νική ιδιο­φυία. Φοβού­νται πως η εταιρία στο­χο­ποιεί κόσμο βάσει της ψυχο­σύν­θε­σής του. Αλη­θεύει πως είναι δυνατό, σε έναν βαθμό, να δια­πι­στώ­σεις ποιοι χρήστες είναι εσω­στρε­φείς (συχνά χρη­σι­μο­ποιούν λέξεις όπως «βιβλίο, «Pokémon» και «δεν») και ποιοι είναι ιδιό­τρο­ποι (προ­τι­μούν τις βρισιές), εξηγεί η Sandra Matz, ψυχο­λό­γος στο Πανε­πι­στή­μιο του Κέι­μπριτζ. Θα μπο­ρού­σες να προ­σαρ­μό­σεις δια­φη­μί­σεις σε κάθε ομάδα. Και η Cambridge Analytica ισχυ­ρί­ζε­ται πως είναι ειδήμων στην ψυχο­με­τρία. Ωστόσο, δεν την χρη­σι­μο­ποί­ησε στις αμε­ρι­κα­νι­κές εκλογές, υπο­στή­ριξε ο Oczkowski σε συνέ­ντευξη podcast που παρα­χώ­ρησε στον Michael Bossetta, πολι­τικό αναλυτή στο Πανε­πι­στή­μιο της Κοπεγ­χά­γης. Στην ανάγκη να φτάσει σε 15 εκατ. εύπι­στους ψηφο­φό­ρους, η καμπά­νια του Τραμπ τους χώρισε σε μεγάλα δημο­γρα­φικά τμήματα, αντί να στο­χο­ποι­ή­σει μεμο­νω­μένα άτομα.

Ο Oczkowski παρα­δέ­χε­ται πως τα στοι­χεία για την στο­χο­ποί­ηση τον προ­βλη­μα­τί­ζουν, ως «φιλε­λεύ­θερο που πιστεύει σθεναρά στην ιδιω­τι­κό­τητα». Ωστόσο, προ­σθέ­τει, οι χρήστες του δια­δι­κτύου συνήθως θυσιά­ζουν την ιδιω­τι­κό­τητά τους χάριν ευκο­λίας. Αυτό επι­τρέ­πει στην Cambridge Analytica να έχει πρό­σβαση, για παρά­δειγμα, σε στοι­χεία πιστω­τι­κών καρτών Αμε­ρι­κα­νών.

Οι ευρω­παϊ­κοί κανόνες για την προ­στα­σία των προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων είναι πολύ πιο αυστη­ροί. Αλλά οι εκλο­γι­κοί νόμοι είναι παρω­χη­μέ­νοι και οι ρυθ­μι­στι­κές αρχές δεν είναι αρκετά πρό­θυ­μες ή εξοι­κειω­μέ­νες για να πιάσουν τους παρα­βά­τες.

Το Γραφείο του Επι­τρό­που Πλη­ρο­φο­ριών της Βρε­τα­νίας ερευνά αυτή τη στιγμή πολι­τι­κές καμπά­νιες, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης αυτής του δημο­ψη­φί­σμα­τος για το Brexit, τονί­ζο­ντας: «Ανη­συ­χούμε για την χρήση προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων που έχει καταγ­γελ­θεί πως κάνει η Cambridge Analytica». Αλλά το δημο­ψή­φι­σμα έχει ήδη κερ­δη­θεί. Και οποιοσ­δή­ποτε παρεμ­βαί­νει σε μια εκλο­γική καμπά­νια από το εξω­τε­ρικό, πιθα­νό­τατα είναι ασφαλής. Ο φίλος μου ο ανα­λυ­τής, μου είπε πως μονα­δική του ανη­συ­χία είναι μία de facto ρυθ­μι­στική αρχή: το ίδιο το Facebook. Προει­δο­ποιεί: «Αυτή είναι η πολι­τική αυτή τη στιγμή. Αν η πολι­τική γίνει τόσο καλή στη χει­ρα­γώ­γηση όσο είναι οι εμπο­ρι­κές μάρκες, την έχουμε πατήσει όλοι».

euro2day.gr

 

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.