Ερχονται τα πάνω – κάτω στις Πανελλαδικές Εξετάσεις!

Τα πάνω – κάτω στο σύστημα εισα­γω­γής στην τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση προ­κα­λεί απόφαση – σοκ του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, που θέτει συνταγ­μα­τικά προ­βλή­ματα και ενστά­σεις για τον τρόπο βαθ­μο­λό­γη­σης ορι­σμέ­νων μαθη­μά­των γενικής παι­δείας στις Πανελ­λα­δι­κές, αλλά και για τον προ­νο­μιακό τρόπο εξέ­τα­σης ή εισα­γω­γής σε ΑΕΙ – ΤΕΙ δια­φό­ρων κατη­γο­ριών υπο­ψη­φίων (με μαθη­σια­κές δυσκο­λίες, αθλη­τι­κές δια­κρί­σεις κ.λπ.).

Με απόφαση που μπορεί να λει­τουρ­γή­σει ως βόμβα, το ΣτΕ κρίνει (κατά πλειο­ψη­φία) αντι­συ­νταγ­μα­τική τη βαθ­μο­λό­γηση της Νεο­ελ­λη­νι­κής Γλώσσας (Εκθεσης κ.λπ.) ως μαθή­μα­τος γενικής παι­δείας, με τον ίδιο συντε­λε­στή βαρύ­τη­τας και όχι μικρό­τερο, σε σχέση με ένα μάθημα κατεύ­θυν­σης που θεω­ρεί­ται κομ­βι­κής σημα­σίας για την είσοδο π.χ. στην Ιατρική Σχολή. Ταυ­τό­χρονα, θεωρεί αντι­συ­νταγ­μα­τικό το νομο­θε­τικό πλαίσιο που θεσπί­ζει ένα ιδιαί­τερα υψηλό ποσοστό εισόδου στα ΑΕΙ (4,5%), με προ­νο­μιακή μοριο­δό­τηση υπο­ψη­φίων, δια­κρι­θέ­ντων σε διάφορα αθλή­ματα, χωρίς καθο­ρι­σμό συγκε­κρι­μέ­νων κρι­τη­ρίων.

Επι­πλέον το ΣτΕ διχά­ζε­ται και για το κατά πόσον η πολι­τεία οφείλει να προ­βλέ­πει ειδικές-ξεχωριστές θέσεις για εισα­γωγή στην τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση υπο­ψη­φίων με μαθη­σια­κές δυσκο­λίες και ειδικές εκπαι­δευ­τι­κές ανάγκες, ώστε να μην υπάρχει κίν­δυ­νος παρα­βί­α­σης των συνταγ­μα­τι­κών αρχών της ισό­τη­τας και αξιο­κρα­τίας. Τα σοβαρά αυτά συνταγ­μα­τικά προ­βλή­ματα εντό­πισε σε «πιλο­τική δίκη» το Γ΄ τμήμα ΣτΕ με αυξη­μένη σύνθεση, παρα­πέ­μπο­ντας την υπόθεση στην Ολο­μέ­λεια λόγω σπου­δαιό­τη­τας και υπο­χρε­ω­τικά, αφού μπήκε ζήτημα αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας, και σε περί­πτωση που υιο­θε­τη­θούν οι σχε­τι­κές απόψεις, θα ανοίξει ο δρόμος για μεγάλες ανα­τρο­πές στον χώρο της εκπαί­δευ­σης.

Ειδι­κό­τερα, το ΣτΕ ζητάει να ακυ­ρω­θεί ως παρά­νομη η υπουρ­γική απόφαση που τον περα­σμένο Αύγου­στο επι­κύ­ρωσε τους πίνακες εισα­κτέων σε ΑΕΙ-ΤΕΙ, για το ακα­δη­μαϊκό έτος 2016-2017. Η «πιλο­τική δίκη» ξεκί­νησε με προ­σφυ­γές υπο­ψη­φίων που δεν πέτυχαν στις περ­σι­νές εξε­τά­σεις στην Ιατρική και γι’ αυτό η ανα­με­νό­μενη κρίση της Ολο­μέ­λειας, ίσως, επη­ρε­ά­σει εν μέρει τους περ­σι­νούς πίνακες επι­τυ­χίας και όχι άμεσα τις Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις που ξεκι­νούν σε λίγες μέρες.

Ωστόσο, στην πράξη, τα ζητή­ματα αυτά είναι βέβαιο ότι θα απα­σχο­λή­σουν έντονα και τους σημε­ρι­νούς υπο­ψη­φί­ους, αφού γνω­ρί­ζο­ντας ότι έχουν τεθεί «στο τραπέζι» τέτοιοι προ­βλη­μα­τι­σμοί, είναι βέβαιο ότι (εάν δεν περά­σουν), θα σπεύ­σουν να υπο­βά­λουν «μπαράζ» σχε­τι­κών προ­σφυ­γών στα δικα­στή­ρια για τους συντε­λε­στές βαθ­μο­λό­γη­σης, την εισα­γωγή υπο­ψη­φίων με αθλη­τι­κές δια­κρί­σεις ή μαθη­σια­κές δυσκο­λίες, κ.λπ., ελπί­ζο­ντας στη μελ­λο­ντική δικα­στική τους δικαί­ωση.

Η Ολο­μέ­λεια ΣτΕ, όπου έπρεπε να είχαν εισα­χθεί ευθύς εξ αρχής τα θέματα αυτά, δεν προ­λα­βαί­νει να συγκλη­θεί πριν από την εκπνοή των Πανελ­λα­δι­κών που ξεκι­νούν στις 6 Ιουνίου και μόνο αν οριστεί ειδική εμβό­λιμη δικά­σι­μος σε μερικές εβδο­μά­δες, θα μπο­ρού­σαν ίσως να δοθούν απα­ντή­σεις μέσα στο καλο­καίρι, ενώ το υπουρ­γείο Παι­δείας θα πρέπει να δια­χει­ρι­στεί από το φθι­νό­πωρο την «καυτή πατάτα».

Δια­βλέ­πο­ντας, πάντως, τον κίνδυνο να δημιουρ­γη­θεί ανα­στά­τωση, το Γ΄ τμήμα (πρό­ε­δρος Αικ. Σακελ­λα­ρο­πού­λου, ειση­γη­τής Γ. Ζιάμος) κρίνει ότι εάν τεθεί ζήτημα ακύ­ρω­σης, λόγω αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας, αυτή θα πρέπει να ισχύσει για το μέλλον και όχι ανα­δρο­μικά, κατά το πρότυπο των γνωστών ακυ­ρω­τι­κών απο­φά­σεων για μνη­μο­νια­κές περι­κο­πές σε μισθούς και συντά­ξεις, για τις αντι­κει­με­νι­κές αξίες των ακι­νή­των, τον ΕΝΦΙΑ κ.λπ.

Οι δικα­στι­κές απο­φά­σεις (1442-3/17) θεωρούν ομόφωνα αντι­συ­νταγ­μα­τική τη νομο­θε­σία που προ­βλέ­πει πρι­μο­δό­τηση μαθητών-αθλητών, ακόμα και για λιγό­τερο σημα­ντι­κές επι­τυ­χίες (πανελ­λή­νια σχολικά πρω­τα­θλή­ματα), επι­τρέ­πο­ντας την καθ’ υπέρ­βαση εισα­γωγή τους στις ανώ­τα­τες σχολές, στο δυσα­νά­λογα υψηλό ποσοστό του 4,5%, που έχει πλέον παγιω­θεί αλλά θεω­ρεί­ται αυθαί­ρετο (παλιό­τερα ήταν 3%), καθώς δεν προ­ϋ­πο­θέ­τει οποια­δή­ποτε επί­καιρη εκτί­μηση της δυνα­τό­τη­τας μιας σχολής να απορ­ρο­φή­σει σπου­δα­στές με συνέ­πεια να είναι παρά­νομη η μη εισα­γωγή του υπο­ψη­φίου στην Ιατρική, ενώ υπερ­τε­ρούσε βαθ­μο­λο­γικά από 25 εισα­χθέ­ντες αθλητές, ο τελευ­ταίος των οποίων μπήκε με 15.737 μόρια.

Μόνο για δια­κρί­σεις

Σύμφωνα, μάλιστα, με μερίδα δικα­στών, η προ­νο­μιακή αυτή μετα­χεί­ριση θα μπο­ρούσε να δικαιο­λο­γη­θεί μόνο κατ’ εξαί­ρεση σε περί­πτωση ιδιαί­τερα σημα­ντι­κών δια­κρί­σεων σε αγώνες (πρώτες θέσεις σε Ολυ­μπια­κούς Αγώνες, Παγκό­σμια και Ευρω­παϊκά Πρω­τα­θλή­ματα) και εφόσον η αθλη­τική δρα­στη­ριό­τητα των υπο­ψη­φίων σπου­δα­στών έχει κάποια συνά­φεια με το γνω­στικό αντι­κεί­μενο της σχολής, όπου επι­διώ­κε­ται η εισα­γωγή (τμήματα Επι­στή­μες Φυσικής Αγωγής και Αθλη­τι­σμού, ΤΕΦΑΑ). Στο ζήτημα των υπο­ψη­φίων με μαθη­σια­κές δυσκο­λίες – ειδικές εκπαι­δευ­τι­κές ανάγκες (όχι των βαρέως πασχό­ντων), το τμήμα, με οριακή διαφορά μίας ψήφου, δέχθηκε ότι δεν παρα­βιά­ζει το Σύνταγμα και την ευχέ­ρεια του νομο­θέτη να δια­μορ­φώ­σει αξιο­κρα­τικά το σύστημα επι­λο­γής στην τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση, το γεγονός ότι δεν προ­βλέ­πο­νται χωρι­στές θέσεις στις ανώ­τα­τες σχολές για τα άτομα που εξε­τά­ζο­νται προ­φο­ρικά.

Αντί­θετα, η μειο­ψη­φία έκρινε ότι ναι μεν η προ­φο­ρική εξέταση επι­βάλ­λε­ται σε άτομα με μαθη­σια­κές δυσκο­λίες (δυσλε­ξία, δυσγρα­φία, δυσα­ριθ­μη­σία κ.λπ.), αλλά οι συνταγ­μα­τι­κές αρχές της ισό­τη­τας και της αξιο­κρα­τίας υπο­χρε­ώ­νουν τον νομο­θέτη να προ­βλέ­ψει χωρι­στές θέσεις εισα­γω­γής τους σε ΑΕΙ-ΤΕΙ, καθο­ρί­ζο­ντας σχετικό ποσοστό βάσει διδαγ­μά­των της ιατρι­κής επι­στή­μης, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται η ισότητα των όρων αντα­γω­νι­σμού. Κατά την ίδια άποψη, πρέπει να ακυ­ρω­θεί ως μη νόμιμη η παρά­λειψη εισα­γω­γής του υπο­ψη­φίου στην Ιατρική, αφού δια­γω­νί­στηκε με άνισους όρους, αντα­γω­νι­ζό­με­νος υπο­ψη­φί­ους που πέτυχαν εξε­τα­ζό­με­νοι προ­φο­ρικά.

Η Έκθεση στο επί­κε­ντρο

Τον δρόμο για μεγάλες ανα­τρο­πές μπορεί να ανοίξει η υιο­θέ­τηση της άποψης της πλειο­ψη­φίας του ΣτΕ ότι ένα μάθημα γενικής παι­δείας, όπως η Νεο­ελ­λη­νική Γλώσσα -Εκθεση, πρέπει να έχει βαθ­μο­λο­γικά μικρό­τερο συντε­λε­στή βαρύ­τη­τας από ένα μάθημα της ομάδας προ­σα­να­το­λι­σμού, όπως η Φυσική για τους υπο­ψη­φί­ους της Ιατρι­κής, διότι αλλιώς παρα­βιά­ζο­νται συνταγ­μα­τι­κές δια­τά­ξεις.

Το ΣτΕ έκρινε, μάλιστα, αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές τις δια­τά­ξεις και τη συνα­κό­λουθη υπουρ­γική απόφαση (28.05.15) στο μέτρο που δεν πρό­βλεψε μειω­μένο συντε­λε­στή βαρύ­τη­τας στη βαθ­μο­λό­γηση της Εκθεσης ανα­δει­κνύ­ο­ντάς τη σε καθο­ρι­στικό παρά­γο­ντα επη­ρε­α­σμού της τελικής βαθ­μο­λο­γίας, ισο­δύ­ναμο με ένα μάθημα προ­σα­να­το­λι­σμού, όπως η Φυσική.

Μολο­νότι το ζήτημα αφορά στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωση την Ιατρική, μπορεί να τεθεί ασφαλώς και σε άλλες αντί­στοι­χες περι­πτώ­σεις.

Η πλειο­ψη­φία χαρα­κτή­ρισε κατ’ αρχάς θεμιτή την αξιο­λό­γηση του επι­πέ­δου της γλωσ­σι­κής επάρ­κειας ενός υπο­ψη­φίου, ανε­ξαρ­τή­τως του προ­σα­να­το­λι­σμού των σπουδών του γιατί η γλωσ­σική καλ­λιέρ­γεια υπη­ρε­τεί την ανά­πτυξη της σκέψης και των πνευ­μα­τι­κών δεξιο­τή­των, επι­τρέ­πο­ντας μια απο­τί­μηση της συνο­λι­κό­τε­ρης συγκρό­τη­σής του.

Ομως, η απόδοση της ίδιας βαρύ­τη­τας στην εξέταση του μαθή­μα­τος γενικής παι­δείας της Νεο­ελ­λη­νι­κής Γλώσσας και στην εξέταση ενός μαθή­μα­τος της ομάδας προ­σα­να­το­λι­σμού, όπως εν προ­κει­μένω της Φυσικής, απο­τε­λεί ρύθμιση απρό­σφορη για την επιλογή των καταλ­λη­λό­τε­ρων υπο­ψη­φίων σπου­δα­στών για ιατρι­κές σχολές, δεδο­μέ­νου ότι -συνεχίζει η απόφαση- η επαρκής γνώση της νεο­ελ­λη­νι­κής γλώσσας προ­κύ­πτει σε μεγάλο βαθμό από την κατοχή του απο­λυ­τη­ρίου Λυκείου, ενώ η πρό­σβαση στις ανώ­τα­τες σχολές πρέπει να κρί­νε­ται κυρίως βάσει των επι­δό­σεων στα συναφή προς τις επι­διω­κό­με­νες σπουδές αντι­κεί­μενα.

Η δυσα­να­λο­γία στη βαρύ­τητα που απο­δί­δε­ται στην εξέταση αυτή ενι­σχύει το γεγονός ότι με τον ν.4327/15 τα πανελ­λα­δι­κώς εξε­τα­ζό­μενα μαθή­ματα για πρό­σβαση σε ΑΕΙ-ΤΕΙ περιο­ρί­στη­καν σε μόνο 4, ενώ την προη­γού­μενη 15ετία ήταν 14 υπό το καθε­στώς του ν.2525/97, έγιναν 9 με τον ν.2909/01 και 6 με τον ν.3255/04.

Η ριζική αυτή μείωση συνε­πά­γε­ται την αυξη­μένη βαρύ­τητα στην εξέταση της Νεο­ελ­λη­νι­κής Γλώσσας, η βαθ­μο­λό­γηση της οποίας παρου­σιά­ζει υπο­κει­με­νικό χαρα­κτήρα και το μεγα­λύ­τερο ποσοστό ανα­βαθ­μο­λό­γη­σης (5πλάσιο από άλλα μαθή­ματα), σύμφωνα με σχετική μελέτη που επι­ση­μαί­νει και το παρά­δοξο, να έχουν οι υπο­ψή­φιοι της θετικής κατεύ­θυν­σης καλύ­τε­ρες επι­δό­σεις στο μάθημα αυτό, από υπο­ψη­φί­ους της θεω­ρη­τι­κής κατεύ­θυν­σης. Κατά το ΣτΕ, έτσι παρα­βιά­ζο­νται οι συνταγ­μα­τι­κές αρχές περί ισό­τη­τας, αξιο­κρα­τίας, ανά­πτυ­ξης της προ­σω­πι­κό­τη­τας και πρό­σβα­σης στην ανώτατη εκπαί­δευση, ενώ είναι ανί­σχυρη η υπουρ­γική απόφαση που δεν όρισε συντε­λε­στή μειω­μένο για τη Νεο­ελ­λη­νική Γλώσσα και για τον λόγο αυτό θα έπρεπε να ακυ­ρω­θεί ως παρά­νομη η υπουρ­γική απόφαση που τον περα­σμένο Αύγου­στο επι­κύ­ρωσε τους πίνακες εισα­κτέων σε ΑΕΙ-ΤΕΙ, για το ακα­δη­μαϊκό έτος 2016-17.

Ο αρι­στού­χος

που προ­σέ­φυγε

Το θέμα έφτασε σε «πιλο­τική δίκη» κατόπιν προ­σφυ­γής υπο­ψη­φίου «Θετικών Σπουδών» που, ενώ αρί­στευσε στα μαθή­ματα προ­σα­να­το­λι­σμού, Χημεία, Φυσική, Βιο­λο­γία (20, 19,7 και 19,5 αντί­στοιχα), δεν μπήκε στην Ιατρική Θράκης γιατί πήρε 13,6 στη Νεο­ελ­λη­νική Γλώσσα, συγκε­ντρώ­νο­ντας 18.495 μόρια, έναντι 18.648 που ήταν η βάση εισα­γω­γής.

Πηγή: Έθνος