Σαν σήμερα πέθανε «η κυρά της Ρω»- Μια γυναίκα- σύμβολο για την Ελλάδα

Βέβαια η ζωή στη Ρω δεν είναι και τόσο ευχά­ρι­στη, αλλά νιώθεις πιο πολύ την Ελλάδα χαμένος όπως είσαι στο πέλαγος, λίγες εκα­το­ντά­δες μέτρα από τις Γού­ρι­κες ακτές. Την ελλη­νική σημαία, θέλω να μου τη βάλουν στον τάφο μου», είχε πει.

Για τα πρώτα της χρόνια δεν γνω­ρί­ζουμε πολλά. Το 1927, εγκα­τα­στά­θηκε στη Ρω μόνιμα μαζί με τον σύζυγο της, Κώστα για να ασχο­λη­θούν με την κτη­νο­τρο­φία, εντελώς μόνοι τους μέχρι το 1940. Τη χρονιά εκείνη όμως αρρώ­στησε βαριά ο Κώστας Αχλα­διώ­της.

Η φωτιά που άναψε η γυναίκα του για να ειδο­ποι­ή­σει με σινιάλα καπνού τους κατοί­κους του Καστελ­λό­ρι­ζου και τους παρα­πλέ­ο­ντες ψαράδες δεν έγινε εγκαί­ρως αντι­λη­πτή. Ο σύζυγός της άφησε την τελευ­ταία του πνοή μέσα σε μια ψαρό­βαρκα που τον είχε παρα­λά­βει καθυ­στε­ρη­μένα για να τον μετα­φέ­ρει στο γιατρό του Καστε­λό­ρι­ζου.

Η κυρά της Ρω φρό­ντισε μόνη της για την ταφή του συντρό­φου της. Έπειτα, γύρισε πάλι στη Ρω, αυτή τη φορά με τη γριά μητέρα της, όπου πέρασε τα χρόνια της κατοχής. Εκεί θα προ­σέ­φερε υπη­ρε­σίες σε στρα­τιώ­τες του Ιερού Λόχου. Με “δυνατή φωνή και γοργή περ­πα­τη­σιά”, όπως την περι­γρά­φει ο βιο­γρά­φος της Κυριά­κος Χονδρός, δεν εγκα­τέ­λειψε ποτέ το νησί, ακόμα κι όταν το Καστε­λό­ριζο, που βομ­βαρ­δί­στηκε από τους Γερ­μα­νούς μετά τη συν­θη­κο­λό­γηση της Ιταλίας, το 1943, ερήμωσε σχεδόν από τους κατοί­κους του, εκ των οποίων οι περισ­σό­τε­ροι εξα­να­γκά­στη­καν στο δρόμο της προ­σφυ­γιάς.

Μετά το τέλος του Β’ Παγκό­σμιου Πόλεμου, τα Δωδε­κά­νησα και μαζί μ’ αυτά και το Καστε­λό­ριζο και όλες οι παρα­κεί­με­νες νησίδες και βρα­χο­νη­σί­δες, σύμφωνα με τη Συνθήκη των Παρι­σίων της 10ης Φεβρουα­ρίου 1947, περι­ήλ­θαν στην Ελλάδα. Η μοίρα της Ρω ήταν λοιπόν ανα­πό­σπα­στα συν­δε­δε­μένη μ’ αυτή του Καστε­λό­ρι­ζου.

Στις 13 Σεπτεμ­βρίου 1943, για πρώτη φορά Ελλη­νικό αντι­τορ­πι­λικό, το «Παύλος Κου­ντου­ριώ­της», κατέ­πλευσε στο Καστε­λό­ριζο, όπου βομ­βαρ­δί­στηκε μέχρι τις 19 Νοεμ­βρίου 1943 από Γερ­μα­νικά στούκας. Οι κάτοι­κοι ανα­γκά­στη­καν πάλι να φύγουν με συμ­μα­χικά πλοία είτε προς Κύπρο είτε προς τις μικρα­σια­τι­κές ακτές.

Ωστόσο, η Κυρά της Ρω παρέ­μεινε στο νησί να υψώνει κάθε πρωί την Ελλη­νική σημαία, προ­σφέ­ρο­ντας τη βοήθεια της σε Ιερο­λο­χί­τες που βρήκαν κατα­φύ­γιο εκεί. Με τη λήξη του πολέμου, ορι­σμέ­νοι κάτοι­κοι επέ­στρε­ψαν στο Καστε­λό­ριζο κατά ομάδες.

Οι περι­πέ­τειες για την Κυρά της Ρω δεν τελεί­ω­σαν με την απε­λευ­θέ­ρωση. Τον Αύγου­στο του 1975, ο Τούρκος δημο­σιο­γρά­φος Ομάρ Κασάρ και δύο ακόμα άτομα, παρα­κο­λου­θώ­ντας τη Ρω και εκμε­ταλ­λευό­με­νοι την ολι­γο­ή­μερη απουσία της Δέσποι­νας Αχλα­διώ­του για λόγους υγείας, απο­βι­βά­στη­καν εκεί και τοπο­θέ­τη­σαν πάνω σ’ ένα κοντάρι 4 μέτρων τη σημαία τους. Η Κυρά της Ρω την κατέ­βασε αμέσως, όταν γύρισε. Την 1η Σεπτεμ­βρίου του 1975, κατά­πλευσε στο Καστε­λό­ριζο το ανθυ­πο­βρυ­χιακό σκάφος “Γ. Πεζό­που­λος” για συμπα­ρά­σταση στην κυρά της Ρω. Όμως δεύτερη τουρ­κική σημαία τοπο­θε­τή­θηκε αυτή τη φορά στη νήσο Στρογ­γυλή απέ­να­ντι στα νότια του Καστε­λό­ρι­ζου.

Η Δέσποινα Αχλα­διώτη βρα­βεύ­τηκε από την Ακα­δη­μία Αθηνών (1975), το Πολε­μικό Ναυτικό, τη Βουλή των Ελλήνων, το Δήμο Ρόδου, την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και άλλους φορείς. Το Υπουρ­γείο Εθνικής Άμυνας έστειλε ναυτικό άγημα και αντι­προ­σω­πεία του ΓΕΝ στο Καστε­λό­ριζο όπου, στις 23 Νοεμ­βρίου 1975, της απέ­νειμε το μετάλ­λιο για την πολε­μική περίοδο 1941-1944 για τις «προ­σφερ­θεί­σες εθνικές υπη­ρε­σίες της», όπως ανέφερε η απόφαση του Υπουρ­γού Άμυνας.

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 92 ετών, σε νοσο­κο­μείο της Ρόδου. Η σορός της μετα­φέρ­θηκε στην Ρω και ετάφη κάτω από τον ιστό όπου ύψωνε τη σημαία.