«Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι περίοδος πνευματικής περισυλλογής και μετανοίας»

Για την Μεγάλη Σαρα­κο­στή την εκκλη­σιο­λο­γική και θρη­σκευ­τική της σημασία καθώς και για τη νηστεία, μίλησε στην «δ» ο σεβα­σμιώ­τα­τος μητρο­πο­λί­της Ρόδου κ. Κύριλ­λος.

«Βρι­σκό­μα­στε ήδη στην Μεγάλη Τεσ­σα­ρα­κο­στή. Η Μεγάλη Τεσ­σα­ρα­κο­στή είναι μια ιδιαί­τερη λει­τουρ­γική περί­ο­δος της Εκκλη­σίας μας, σχε­τι­ζό­μενη άμεσα με το Πάσχα. Απο­τε­λεί μία χρονική περίοδο προ­ε­τοι­μα­σίας γι’ αυτή την μεγάλη εορτή της Πίστεώς μας, η οποία νοη­μα­το­δο­τεί και όλο τον λει­τουρ­γικό κύκλο κατά την διάρ­κεια του χρόνου. Κατ’ αυτή την περίοδο, ο χρι­στια­νός καλεί­ται να στραφεί προς τον εαυτό του, να κάνει την αυτο­κρι­τική του, να ανα­νή­ψει, να μετα­νο­ή­σει, να απο­κα­τα­στή­σει τις σχέσεις του με τον Θεό και τον συνάν­θρωπό του, να καθα­ρί­σει την καρδιά του και να είναι έτοιμος να υπο­δε­χτεί τον Ανα­στά­ντα Κύριο κατά την Κυριακή του Πάσχα.

Είναι μια περί­ο­δος –να το πούμε πιο απλά- πνευ­μα­τι­κής περι­συλ­λο­γής και μετα­νοίας, κι αυτό φαί­νε­ται ξεκά­θαρα από το όλο κλίμα αυτής της περιό­δου: τις ιδιαί­τε­ρες ακο­λου­θίες όπως τα από­δει­πνα, τις προη­για­σμέ­νες, το περιε­χό­μενο των ύμνων και των ψαλμών μετα­νοίας και κατα­νύ­ξεως που εκφρά­ζουν την εσω­τε­ρική συντριβή του ανθρώ­που ο οποίος αισθά­νε­ται ότι έχει αμαρ­τίες, ότι έχει πάθη, ότι χρειά­ζε­ται με την μετά­νοια να προ­σεγ­γί­σει τον Θεό και να επι­τύ­χει –όχι την αυτο­δι­καί­ωσή του- αλλά την κατα­λαγή του με τον Θεό και κατ’ επέ­κταση και με τον συνάν­θρωπο.

Η Μεγάλη Τεσ­σα­ρα­κο­στή είναι άμεσα συνυ­φα­σμένη με την νηστεία. Τι είναι η νηστεία: είναι ο τρόπος για να μάθει ο άνθρω­πος να βάζει ‘φρένο’ στις επι­θυ­μίες του. Για να μάθει ότι δεν είναι ολό­κλη­ρος μια επι­θυ­μία αλλά ότι θα πρέπει αυτές να τις ελέγχει και να τις νοη­μα­το­δο­τεί σύμφωνα με το πνεύμα του Ευαγ­γε­λίου. Δεν έχει σκοπό να βλάψει το σώμα, αλλά έχει ως στόχο και σκοπό να βοη­θή­σει το σώμα και την ψυχή ταυ­τό­χρονα ώστε να επι­τύ­χει τον σκοπό, που είναι η καλ­λιέρ­γεια της πνευ­μα­τι­κής ζωής και η καλ­λιέρ­γεια της μετα­νοίας και της καθάρ­σεως.

Βεβαίως, αυτά ίσως ακού­γο­νται παρά­ξενα στην εποχή μας, γιατί η ισχύ­ουσα νοο­τρο­πία, μάς διδά­σκει κάποια άλλα, αλλ’ όμως, αυτό είναι και το βασικό πάντοτε αίτημα της πνευ­μα­τι­κής ζωής εφ όσον ο άνθρω­πος θέλει να έχει πραγ­μα­τική και γνήσια πνευ­μα­τική ζωή.

Η νηστεία, έχει εκκλη­σιο­λο­γικό χαρα­κτήρα κι έχει και μία ουσια­στική λει­τουρ­γία. Για τον σκοπό, τον οποίο προ­α­νέ­φερα. Και δεν είναι ένας θεσμός ο οποίος παρου­σιά­στηκε μέσα στην πορεία του χρόνου. Η νηστεία έχει θεσμο­θε­τη­θεί από την αρχή της εκκλη­σια­στι­κής ζωής και οι Πατέρες της Εκκλη­σίας λένε ότι είχε νομο­θε­τη­θεί κατά την αρχή της εμφα­νί­σεως του ανθρώ­που, όταν ο Θεός βάζει αυτό τον περιο­ρι­σμό στον Αδάμ –είναι μια εντολή νηστείας. Έχει μια ουσια­στική λει­τουρ­γία στην ζωή του χρι­στια­νού και πρέπει να έχει. Βεβαίως, αυτό δεν μπορεί κανείς να το εκφρά­σει με λόγια –περισ­σό­τερο μπορεί να το βιώσει. Μπορεί να το νιώσει και να το εκφρά­σει εμπει­ρικά, όποιος έχει νηστέ­ψει πραγ­μα­τικά και έχει μπει σε αυτή την πνευ­μα­τική δια­δι­κα­σία. Διότι η νηστεία είναι μια πνευ­μα­τική δια­δι­κα­σία και ένας πνευ­μα­τι­κός αγώνας, γιατί συν­δυά­ζε­ται και με όλες τις άλλες αρετές. Και με την αποφυγή όλων των κακών, και όλων των αμαρ­τω­λών έξεων και πράξεων. Αν την δούμε στην ευρύ­τερή της λει­τουρ­γία τη νηστεία, τότε θα κατα­λά­βουμε ότι δεν είναι απλά μια ‘δίαιτα’ αλλά είναι ένα γεγονός με καθαρά πνευ­μα­τική σημασία και λει­τουρ­γία», εξήγησε ο μητρο­πο­λί­της κ. Κύριλ­λος.

Παράλ­ληλα, ο Μητρο­πο­λί­της Ρόδου μίλησε και για τους ‘Χαιρετισμούς’ που ξεκι­νούν την προσεχή Παρα­σκευή:

«Όλα τα πράγ­ματα στην Εκκλη­σία μας, έχουν μια επα­γω­γική λει­τουρ­γία και μια λει­τουρ­γία για να εξυ­πη­ρε­τη­θεί –να το πούμε έτσι απλά- ο άνθρω­πος. Δηλαδή από την Κυριακή το βράδυ με τον κατα­νυ­κτικό Εσπε­ρινό μέχρι και την Παρα­σκευή, έχουμε μια ‘ένταση’ πνευ­μα­τική. Έχουμε τη νηστεία (που δεν σημαί­νει ότι δεν τρώγω κρέας αλλά τρώγω ένα σωρό άλλα εδέ­σματα  τα οποία ‘τέρπουν’  τον λάρυγγά μου. Βάζω ‘φρένο’ στην επι­θυ­μία για γευ­στική ικα­νο­ποί­ηση και αρκού­μαι στο να τραφώ, απλώς. Συνεπώς, βρι­σκό­μα­στε σε μια ένταση πνευ­μα­τική και έρχεται το σαβ­βα­το­κύ­ριακο που ξεκι­νάει με την Ακο­λου­θία των Χαι­ρε­τι­σμών να δημιουρ­γή­σει μια χαλά­ρωση.

Ο άνθρω­πος δηλαδή χαλα­ρώ­νει και πάλι, ξεκι­νάει εκ νέου από την Κυριακή το βράδυ. Έχει δηλαδή και αυτό μία λει­τουρ­γία: λει­τουρ­γεί έτσι ώστε να επιδρά στην ψυχο­λο­γία του ανθρώ­που για να τον βοη­θή­σει να επι­τύ­χει τον σκοπό του, που είναι να δια­νύ­σει μέχρι τέλους και με αίσιο τρόπο αυτό τον δρόμο που ξανοί­γε­ται μπροστά του».