Η παγκόσμια τουριστική βιομηχανία, συγκρίνει τις αποδόσεις της με τη βιομηχανία των καυσίμων

Γράφει ο Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Το έτος 2017 έχει οριστεί από τη Γενική Συνέ­λευση των Ηνω­μέ­νων Εθνών ότι θα είναι η χρονιά Βιώ­σι­μης Του­ρι­στι­κής Ανά­πτυ­ξης σε όλο τον κόσμο και για το λόγο αυτό φέτος ανα­μέ­νε­ται ο σχε­δια­σμός πολι­τι­κών που υπο­χρε­ω­τικά θα πρέπει να ακο­λου­θη­θούν από όλα τα κράτη, στα χρόνια που έρχο­νται. Η Ελλάδα παρου­σιά­ζε­ται να είναι ως μία από τις σημα­ντι­κές χώρες προ­ο­ρι­σμού  και θα κληθεί να ανα­λά­βει δράσεις προς την κατεύ­θυνση της ευαι­σθη­το­ποί­η­σης του κόσμου σχετικά με τη σπου­δαιό­τητα του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Το διεθνές  “tourism review” που εκδό­θηκε χθες και σε λίγες ημέρες θα απο­τε­λεί το βασικό θέμα συζή­τη­σης στα μέσα ενη­μέ­ρω­σης όλου του κόσμου, δείχνει ότι ο του­ρι­σμός σήμερα παρου­σιά­ζει τους πιο υψηλούς δείκτες ανά­πτυ­ξης από κάθε άλλο κλάδο της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας. Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι τα τελευ­ταία έξι χρόνια οι του­ρι­στι­κές αφίξεις αυξά­νο­νται σταθερά σε ποσοστό 4% έως 5%. Οι αφίξεις αφορούν τους προ­ο­ρι­σμούς όλου του κόσμου. Μάλιστα, οι απο­δό­σεις της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας έχουν αρχίσει να συγκρί­νο­νται με εκείνες της εκμε­τάλ­λευ­σης των πετρε­λαϊ­κών κοι­τα­σμά­των, γεγονός που δεν θα μπο­ρούσε να περάσει απα­ρα­τή­ρητο από τους διε­θνείς οργα­νι­σμούς.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι τα παρα­πάνω είχαν απο­τε­λέ­σει το λόγο που οδή­γη­σαν τη Γενική Συνέ­λευση των Ηνω­μέ­νων Εθνών στο να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει ειδική συνε­δρί­αση (είχε γίνει τον Δεκέμ­βριο του 2015) με σκοπό να προσ­διο­ρι­στούν οι νέοι άξονες ανά­πτυ­ξης του του­ρι­σμού. Μεταξύ των απο­φά­σεων που είχαν ληφθεί τότε ήταν και ο χαρα­κτη­ρι­σμός του έτους 2017 ως έτους της «αει­φο­ρίας του του­ρι­σμού». Το έτος 2017 θα είναι η χρονιά ορόσημο για την παγκό­σμια, του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία, καθώς φέτος θα καθο­ρι­στούν όλες οι πολι­τι­κές που θα ακο­λου­θού­νται μέχρι το έτος 2030.

Για την Ευρώπη, η επίσημη έναρξη της έτους «Αει­φο­ρίας Του­ρι­σμού» θα ξεκι­νή­σει την προσεχή Τετάρτη 18 Ιανουα­ρίου, στη Μαδρίτη. Από κει, θα ανα­πτυ­χθούν οι πρώτοι προ­βλη­μα­τι­σμοί για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να υπο­στη­ρι­χθεί η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία, ώστε πραγ­μα­τικά να παρα­μεί­νει στην υπη­ρε­σία των ανθρώ­πων και να ανα­γνω­ρι­στεί η σπου­δαιό­τητά της.

Στο τρέχον έτος θα δει­χθούν στοι­χεία σύμφωνα με τα οποία ο όγκος των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων μπορεί να φτάσει να είναι ίσος ή ακόμη και να υπερ­βαί­νει εκείνη των εξα­γω­γών πετρε­λαίου.  Ανα­λυ­τικά στοι­χεία θα δοθούν από τον Παγκό­σμιο Οργα­νι­σμό Του­ρι­σμού των Ηνω­μέ­νων Εθνών (UNWTO), τα στελέχη του οποίου ήδη δια­πι­στώ­νουν ότι ο του­ρι­σμός κατέχει την τρίτη θέση ως γενική κατη­γο­ρία των εξα­γω­γών, μετά από τα προ­ϊ­ό­ντα των καυ­σί­μων και χημικών, ενώ έχει ήδη ξεπε­ρά­σει τα τρόφιμα και την αυτο­κι­νη­το­βιο­μη­χα­νία. Σύμφωνα με το «tourism review» του UNWTO «σε πολλές ανα­πτυσ­σό­με­νες χώρες, ο του­ρι­σμός είναι ο πιο σημα­ντι­κός τομέας των εξα­γω­γών». Μάλιστα, η σχέση του­ρι­σμού και εμπο­ρίου (πώληση για κατα­νά­λωση) δείχνει πως γίνεται όλο και πιο σημα­ντική και μπορεί να ξεπε­ρά­σει ακόμα και τη σχέση που έχει το εμπόριο με την επι­βί­ωση (πώληση για επι­βί­ωση) του ανθρώ­που.

Όλα τα παρα­πάνω στη­ρί­ζο­νται στον τερά­στιο αριθμό ανθρώ­πων που δια­κι­νού­νται κάθε χρόνο και στις ανάγκες που προ­κα­λεί η μετα­κί­νησή τους αυτή. Καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας θα είναι η παρου­σί­αση των στοι­χείων της «World Highlights – UNWTO. Tourism results of 2016». Σύμφωνα με τα στοι­χεία αυτά, οι διε­θνείς αφίξεις του­ρι­στών σε όλο τον κόσμο έχουν αυξηθεί από 25 εκα­τομ­μύ­ρια το 1950, σε 1,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια το έτος 2015. Ταυ­τό­χρονα, κατά το 2015, ο αριθμός των διεθνών αφίξεων του­ρι­στών αυξή­θηκε κατά 52 εκα­τομ­μύ­ρια σε σύγκριση με το προη­γού­μενο έτος.

Σημα­ντικό εύρημα των ερευνών απο­τε­λεί η απο­κά­λυψη ότι από το σύνολο των αφίξεων που έγιναν σε όλο τον κόσμο, το ένα τέταρτο αφο­ρούσε του­ρι­σμό και αναψυχή. Δηλαδή, τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι καθη­με­ρινά σε όλο τον κόσμο, ο ένας στους τέσ­σε­ρις ταξι­δεύει για λόγους προ­σω­πι­κής ανα­ψυ­χής. Αυτό σημαί­νει ότι το ποσοστό των κερδών του του­ρι­σμού θα αυξηθεί αν συνυ­πο­λο­γι­στούν τα επαγ­γελ­μα­τικά ταξίδια και τα συνέ­δρια, που με τη σειρά τους εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται τις του­ρι­στι­κές υπο­δο­μές.

Συνο­λικά, οι διε­θνείς δαπάνες των επι­σκε­πτών για τη διαμονή, το φαγητό και το ποτό, την ψυχα­γω­γία, ψώνια και άλλα αγαθά και υπη­ρε­σίες έφθασαν 1.260.000.000.000 δολάρια Αμε­ρι­κής. Ο του­ρι­σμός, με τα νέα δεδο­μένα, παράγει μία στις 11 θέσεις εργα­σίας σε όλο τον κόσμο και απα­σχο­λεί σχεδόν το διπλά­σιο αριθμό γυναι­κών σε σύγκριση με άλλους τομείς.Όλα αυτά οδηγούν τους διε­θνείς μελε­τη­τές στο συμπέ­ρα­σμα ότι «ο του­ρι­σμός ως ένας από τους μεγα­λύ­τε­ρους και ταχύ­τερα ανα­πτυσ­σό­με­νους κοινωνικο-οικονομικούς τομείς, ανα­μέ­νε­ται να τονώσει την οικο­νο­μική ανά­πτυξη, να συμ­βά­λει στη δημιουρ­γία ακόμα περισ­σό­τε­ρων θέσεων εργα­σίας, να δημιουρ­γή­σει ευκαι­ρίες για τις επι­χει­ρή­σεις και μπορεί να βγάλει από τη φτώχεια εκα­τομ­μύ­ρια κόσμου. Μέσω του του­ρι­σμού είναι δυνατή η βελ­τί­ωση των μέσων δια­βί­ω­σης και της ποιό­τητα ζωής εκα­τομ­μυ­ρίων προ­σώ­πων που σήμερα τελούν υπό το καθε­στώς της πλήρους ανέ­χειας».

Για όλους αυτούς τους λόγους ο του­ρι­σμός πρέπει να τοπο­θε­τη­θεί στη θέση που του πρέπει. Το τρέχον έτος θα λει­τουρ­γή­σει καθο­ρι­στικά προς την κατεύ­θυνση αυτή. Το κέντρο βάρους του Διε­θνούς Έτους Βιώ­σι­μης Του­ρι­στι­κής Ανά­πτυ­ξης θα μοι­ρα­στεί σε πέντε βασι­κούς τομείς: Με κύριο στόχο τη συνεχή προ­ώ­θηση βιώ­σι­μης και χωρίς απο­κλει­σμούς οικο­νο­μική ανά­πτυξη, θα δοθεί ύψιστη σημασία στον άνθρωπο ως αξία, στο περι­βάλ­λον και στην οικο­λο­γία, στον πολι­τι­σμό και στην προ­στα­σία του, καθώς επίσης στην ειρήνη των λαών.

Ετσι, η Ανά­πτυξη, ο Ανθρω­πος, ο Πολι­τι­σμός, η Οικο­λο­γία και η Ειρήνη θα απο­τε­λέ­σουν την καρδιά των δρα­στη­ριο­τή­των των επι­τε­λών της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νίας στους 12 μήνες που ακο­λου­θούν.

Ηδη, οι άξονες αυτοί έχουν αρχίσει να μορ­φο­ποιού­νται και μέσω της εξει­δί­κευ­σης θα δοθεί ιδιαί­τερο βάρος στην κοι­νω­νική ένταξη, την απα­σχό­ληση και τη μείωση της φτώ­χειας. Αυτό θα επι­τευ­χθεί με την αύξηση της απο­δο­τι­κό­τη­τας των πόρων, η οποία με τη σειρά της θα πρέπει να σεβα­στεί τις αρχές προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος (με τη σκέψη στις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής). Οι πολι­τι­στι­κές αξίες, ο σεβα­σμός στην πολυ­ποι­κι­λό­τητα των ανθρω­πί­νων συμπε­ρι­φο­ρών, η κλη­ρο­νο­μιά, η αμοι­βαία κατα­νό­ηση, η ειρήνη και η ασφά­λεια θα βρί­σκο­νται συνεχώς σε πρώτη γραμμή συζη­τή­σεων.

Μεταξύ των προ­τά­σεων που ήδη έχουν κατα­τε­θεί για τη βιώσιμη του­ρι­στική χρονιά είναι μια δέσμευση για τη μείωση των παγκό­σμιων εκπο­μπών ρύπων, σε συγκε­κρι­μένα μεγέθη και με στόχο τη συνέ­χιση τέτοιων πολι­τι­κών μέχρι το έτος 2030. Η αναφορά στη συγκε­κρι­μένη χρονιά γίνεται διαρκώς από το tourism review, καθώς τότε ο του­ρι­σμός θα μετρή­σει 1,8 δισε­κα­τομ­μύ­ρια αφίξεις στη διάρ­κεια ενός και μόνον έτους. Στο review τονί­ζε­ται ξεκά­θαρα ότι «ο κόσμος που θα μετα­κι­νεί­ται θα είναι τόσος πολύς, ώστε αυτό δεν θα μπορεί να ολο­κλη­ρώ­νε­ται χωρίς επι­πτώ­σεις στο περι­βάλ­λον. Θα πρέπει από τώρα να ορι­στούν οι ενέρ­γειες που θα πρέπει να γίνο­νται ώστε να αντι­κα­θί­στα­ται αμέσως η βιο­ποι­κι­λό­τητα που θα κατα­στρέ­φε­ται».

Στο τρέχον έτος «Αει­φο­ρία του Του­ρι­σμού» θα προ­ω­θη­θεί η ιδέα βελ­τί­ω­σης της συμπε­ρι­φο­ράς των κατα­να­λω­τών στα μέρη που θα επι­σκέ­πτο­νται. Ο του­ρί­στας εκτός από απαι­τή­σεις, θα οδη­γη­θεί στο να έχει σοβαρές υπο­χρε­ώ­σεις και αυτές θα πρέπει να τηρεί κατά γράμμα, γεγονός που με τη σειρά του θα ανοίξει ένα τερά­στιο κύκλο εκπαί­δευ­σης και επι­κοι­νω­νίας των κανόνων που θα τεθούν. Τι θα κατα­να­λώ­νε­ται, με ποιο τρόπο και με τι κόστος, όλα θα τεθούν ξανά επί τάπητος, έτσι ώστε η του­ρι­στική ανά­πτυξη να μη μετα­τρα­πεί σε κατα­στροφή του περι­βάλ­λο­ντος. Ταυ­τό­χρονα θα ανοίξει ο δρόμος της ενί­σχυ­σης των πρω­το­βου­λιών των επι­χει­ρη­μα­τιών που θα θελή­σουν να επεν­δύ­σουν στον «πράσινο του­ρι­σμό». Οι υπο­δο­μές αυτής της κατη­γο­ρίας, οι υπη­ρε­σίες, οι πρα­κτι­κές, οτι­δή­ποτε θα αφορά στην οικο­λο­γία μέσω του του­ρι­σμού, θα βρί­σκε­ται διαρκώς σε πρώτη προ­τε­ραιό­τητα υπο­στή­ρι­ξης.

Όλα τα παρα­πάνω, όπως περι­γρά­φο­νται σήμερα από τη «Δημο­κρα­τική», θα ανα­λυ­θούν διε­ξο­δικά και θα είναι το «Ευαγ­γέ­λιο» για την παγκό­σμια βιο­μη­χα­νία του του­ρι­σμού. Η εκκί­νηση θα γίνει την προσεχή Τετάρτη 18 Ιανουα­ρίου 2017 στη Μαδρίτη και από κει και πέρα θα εξα­πλω­θεί σε όλο τον κόσμο. Ο ίδιος, ο γενικός γραμ­μα­τέας του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Του­ρι­σμού των Ηνω­μέ­νων Εθνών (UNWTO) κ. Ταλέμπ Ριφάι γράφει στο review ότι «αυτή είναι μια μονα­δική ευκαι­ρία για να οικο­δο­μή­σουμε μια πιο υπεύ­θυνη και προ­ση­λω­μένη στον ειδικό τομέα του του­ρι­σμού παγκό­σμια πολι­τική, που θα μπορεί να αξιο­ποι­ή­σει το τερά­στιο δυνα­μικό του όσον αφορά την οικο­νο­μική ευη­με­ρία, την κοι­νω­νική ένταξη, την ειρήνη, την κατα­νό­ηση και τη δια­τή­ρηση του περι­βάλ­λο­ντος».