Τουρισμός: Προς νέο ρεκόρ αφίξεων, στοίχημα τα έσοδα

Νέο ρεκόρ αφίξεων ανα­μέ­νε­ται να επι­τύ­χει, εκτός δρα­μα­τι­κού απρο­ό­πτου, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός το 2017, όπως προ­κύ­πτει από τον αριθμό των αερο­πο­ρι­κών θέσεων που έχουν κλείσει ήδη για τα περι­φε­ρειακά ελλη­νικά αερο­δρό­μια οι διε­θνείς tour operators. Σύμφωνα με στοι­χεία που έχει συγκε­ντρώ­σει ο Σύν­δε­σμος Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ), η αύξηση των θέσεων είναι της τάξης του 19%, που σημαί­νει ότι έχουν κλει­σθεί από τώρα επι­πλέον 3,6 εκατ. θέσεις σε σύγκριση με το 2016, ανε­βά­ζο­ντας τον συνο­λικό αριθμό στις 22,45 εκατ. θέσεις.

Οι θέσεις των tour operators ανά χώρα

Γερ­μα­νία και Βρε­τα­νία σπάνε όλα τα κοντέρ και προ­γραμ­μα­τί­ζουν, η κάθε μια, υπερ­δι­πλά­σιο αριθμό θέσεων από τις επό­με­νες χώρες, ενώ μεγάλο ενδια­φέ­ρον παρα­τη­ρεί­ται και από άλλες αγορές όπως η Γαλλία, Δανία κ.ά. Ο ΣΕΤΕ διευ­κρι­νί­ζει ότι πρό­κει­ται για αρχικές εκτι­μή­σεις, ωστόσο είναι ενδει­κτι­κές του ενι­σχυ­μέ­νου ενδια­φέ­ρο­ντος που υπάρχει για το ελλη­νικό του­ρι­στικό προϊόν.

Το στοί­χημα, όμως, για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό είναι τα νέα ρεκόρ αφίξεων να μετου­σιω­θούν και σε νέα αυξη­μένα έσοδα, κάτι που δεν έγινε δυνατό φέτος, αν και σύμφωνα με τις τελευ­ταίες εκτι­μή­σεις οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις θα παρου­σιά­σουν τελικά πολύ μικρή μείωση αντί της αρχικά υπο­λο­γι­σθεί­σας από­κλι­σης του -5,5% σε σύγκριση με το 2015, ενώ η αύξηση των συνο­λι­κών αφίξεων θα είναι άνω του 3,5%, με τους επι­σκέ­πτες να ξεπερ­νούν τα 27 εκα­τομ­μύ­ρια.

Ακόμη και με ελαφρώς μειω­μένα τα έσοδα, σύμφωνα με την περιο­δική έκδοση Ελλη­νι­κός Του­ρι­σμός Εξε­λί­ξεις – Προ­ο­πτι­κές που δόθηκε χθες στη δημο­σιό­τητα από το Ινστι­τούτο του ΣΕΤΕ (ΙΝ ΣΕΤΕ), ο του­ρι­σμός συμ­βάλ­λει στη συνο­λική προ­σπά­θεια ανά­πτυ­ξης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας με πολύ δυνα­μικό τρόπο: Έχει γίνει ένας πραγ­μα­τι­κός «εθνικός πρω­τα­θλη­τής» στον αγώνα για μια εξω­στρεφή ελλη­νική οικο­νο­μία, αφού περισ­σό­τερο από 90% των εσόδων του προ­έρ­χο­νται από το εξω­τε­ρικό, ενώ κατά τη θερινή σεζόν απα­σχο­λεί πλέον περισ­σό­τερο από 10% του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού της χώρας και είναι ο τρίτος μεγα­λύ­τε­ρος τομέας σε αριθμό απα­σχο­λού­με­νων (μετά το εμπόριο και το σύνολο του πρω­το­γε­νούς τομέα) και μπροστά από τη μετα­ποί­ηση και τον δημόσιο τομέα.

Ανα­φο­ρικά με τις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες αερο­πο­ρι­κές θέσεις του 2017, τα στοι­χεία που ανα­φέ­ρο­νται στο διά­στημα από την τελευ­ταία Κυριακή του Μαρτίου έως την τελευ­ταία Κυριακή του Οκτω­βρίου και παρα­σχέ­θη­καν στον ΣΕΤΕ από την Ελλη­νική Αρχή Συντο­νι­σμού Πτήσεων (ΕΑΣΠ) δεί­χνουν ότι οι 15 μεγα­λύ­τε­ρες αγορές μας καλύ­πτουν περισ­σό­τερο από το 90% των προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων θέσεων, με τις πέντε πρώτες (Γερ­μα­νία, Βρε­τα­νία, Ιταλία, Ρωσία και Γαλλία) να καλύ­πτουν σχεδόν το 60%.

Σημειώ­νε­ται πως πρό­κει­ται για τον αρχικό προ­γραμ­μα­τι­σμό (Νοέμ­βριος 2016) που υπό­κει­ται σε ανα­θε­ώ­ρηση έως τα τέλη Ιανουα­ρίου 2017, οπότε και θα εκδοθεί ο τελικός προ­γραμ­μα­τι­σμός για την προσεχή θερινή περίοδο.

Τα δεδο­μένα δεί­χνουν μεγάλη επάνοδο των παρα­δο­σια­κών μας αγορών και συγκε­κρι­μένα μεγάλη αύξηση (περισ­σό­τερο από 1,9 εκατ. θέσεις) στις γερ­μα­νό­φω­νες αγορές. Στη Γερ­μα­νία η αύξηση είναι 46% ή 1,4 εκατ., στις 4,4 εκατ. θέσεις, στην Αυστρία είναι 84% ή 403 χιλ., στις 885 χιλ. θέσεις, και στην Ελβετία 26% ή 127 χιλ., στις 609 χιλ θέσεις. Μεγάλες αυξή­σεις παρα­τη­ρού­νται ακόμη σε Γαλλία (48% ή 412 χιλ., στο 1,3 εκατ. θέσεις), Δανία (29% ή 155 χιλ., στις 684 χιλ. θέσεις) και Τσεχία (28% ή 145 χιλ., στις 664 χιλ. θέσεις). Αντι­θέ­τως, μείωση παρα­τη­ρεί­ται μόνο στην Ιταλία (-3% ή 73 χιλ. θέσεις) και στη Νορ­βη­γία (-8% ή 39 χιλ., στις 451 χιλ. θέσεις).

Οι προ­κρα­τή­σεις ανά προ­ο­ρι­σμό

Εξε­τά­ζο­ντας, πάντως, την εικόνα ανά προ­ο­ρι­σμό, το 2017 ανα­μέ­νε­ται να βου­λιά­ξουν η Μύκονος, η Σαντο­ρίνη και η Ζάκυν­θος, καθώς η Μύκονος εμφα­νί­ζει πολύ μεγάλη αύξηση (+55% ή 263 χιλ., στις 743 χιλ. θέσεις), ενώ αύξηση 36% παρου­σιά­ζει και ο αριθμός των θέσεων για Σαντο­ρίνη (+224.000, στις 841.000) και 32% η Ζάκυν­θος (+285.000, στις 1.178.000). Τα νησιά που επλή­γη­σαν από το προ­σφυ­γικό έχουν μικτή εικόνα, καθώς η Κως είναι στα ίδια επίπεδα (+2%) με τον αντί­στοιχο προ­γραμ­μα­τι­σμό πέρυσι, ενώ μεγάλη πτώση παρου­σιά­ζουν μόνο η Λήμνος και η Μυτι­λήνη (-52% και -37% αντί­στοιχα).

Οι επι­πτώ­σεις της υψηλής φορο­λό­γη­σης στον του­ρι­σμό

Η εξαι­ρε­τικά υψηλή φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, ενός κατ’ εξοχήν εξα­γω­γι­κού προ­ϊ­ό­ντος, οδηγεί σε: επι­χει­ρή­σεις που λει­τουρ­γούν για να εισφέ­ρουν στο κράτος και όχι να αμεί­βουν τους εργα­ζό­με­νους και τους επι­χει­ρη­μα­τίες, με επα­κό­λουθο πολύ μειω­μένα κίνητρα για επι­χει­ρείν και εργασία, μικρό­τερη σεζόν, μειω­μένη αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, μειω­μέ­νες ή καθόλου επεν­δύ­σεις.

Οι επι­πτώ­σεις αυτές πλήτ­τουν ιδιαί­τερα τους πλέον αδύ­να­μους, δηλαδή αυτούς που δεν δια­θέ­τουν κάποιο αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα, είτε με μορφή ίδιου brand name είτε με μορφή brand name προ­ο­ρι­σμού, που θα τους επι­τρέ­ψει να μετα­κυ­λί­σουν (μέρος ή όλη) την υψη­λό­τερη φορο­λό­γηση στον τελικό πελάτη.

Τα παρα­πάνω είναι τα βασικά συμπε­ρά­σματα μελέτης με τίτλο «Η Επί­πτωση των Υψηλών Φορο­λο­γι­κών Συντε­λε­στών στον Του­ρι­σμό (κέρδη, αμοιβές, επο­χι­κό­τητα, αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, επεν­δύ­σεις και δημόσια έσοδα)» που περι­λαμ­βά­νε­ται στην περιο­δική έκδοση «Ελλη­νι­κός Του­ρι­σμός: Εξε­λί­ξεις – Προ­ο­πτι­κές» του Ινστι­τούτο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΙΝΣΕΤΕ).

Όπως ανα­λύ­ε­ται με ένα παρά­δειγμα λει­τουρ­γίας ενός ξενο­δο­χείου τεσ­σά­ρων αστέρων, με τιμή δωμα­τίου 100 ευρώ, που εστιά­ζει απο­κλει­στικά στις επι­πτώ­σεις των δια­φο­ρε­τι­κών φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών στην Ελλάδα και σε αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς (Κύπρος, Τουρκία, Ισπανία,Ιταλία, Κροατία), μόνο στη χώρα μας το άθροι­σμα καθαρών αμοιβών εργα­ζο­μέ­νων και κερδών είναι σχεδόν ισόποσο με το άθροι­σμα φόρων και εισφο­ρών (37,6 ευρώ έναντι 33,4 ευρώ). Αντί­θετα στην Ισπανία (46,8 ευρώ / 24,3 ευρώ), στην Τουρκία (47,6 ευρώ / 23,5 ευρώ), στην Κύπρο (55 ευρώ / 16,1 ευρώ), στην Ιταλία (42,3 ευρώ / 28,8 ευρώ) και στην Κροατία (43 ευρώ / 28,1 ευρώ) οι επι­χει­ρή­σεις λει­τουρ­γούν κυρίως για τους επι­χει­ρη­μα­τίες και τους εργα­ζό­με­νους και όχι για τα κρατικά/ασφα­λι­στικά έσοδα.

Επίσης, στην Ελλάδα οι φόροι και οι ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές που προ­κύ­πτουν από τη λει­τουρ­γία είναι υπερ­δι­πλά­σιες των αντί­στοι­χων στην Κύπρο. Συγκε­κρι­μένα στην Ελλάδα ανέρ­χο­νται σε 33,4 ευρώ (δηλαδή ξεπερ­νούν το 1/3 της τιμής) έναντι 16,1 ευρώ στην Κύπρο.

Οι άλλες χώρες είναι σε ενδιά­μεση κατά­σταση.

Αξίζει, τέλος, να σημειω­θεί ότι με βάση τα 100 ευρώ που κατα­βάλ­λει ο πελάτης για μια δια­νυ­κτέ­ρευση, το ξενο­δο­χείο εισπράτ­τει καθαρά μετά από φόρους ανά χώρα τα εξής: Στην Κύπρο 91,7 ευρώ, στην Ελλάδα 83,4 ευρώ, στην Κροατία 86,7 ευρώ, στην Ιταλία 87,3 ευρώ, στην Ισπανία 90 ευρώ και στην Τουρκία 90,5 ευρώ.

naftemporiki.gr