Ιδιωτικοποιήσεις: Παλεύουν να σώσουν την παρτίδα

Μόνο έντε­κα πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια και δέκα μικρά και με­γά­λα λι­μά­νια φαί­νε­ται πως μπο­ρούν να προ­σελ­κύ­σουν άμεσα επεν­δυ­τές, ενώ ενέ­χουν μικρό θε­ω­ρη­τι­κά βαθμό πο­λι­τι­κού κιν­δύ­νου συ­γκρι­τι­κά με άλλα πε­ριου­σια­κά στοι­χεία

Σε πο­λι­τι­κά βατές και θε­ω­ρη­τι­κά εύ­κο­λες ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις χωρίς με­γά­λο πο­λι­τι­κό κό­στος εστιά­ζει πλέον η κυ­βέρ­νη­ση την πο­ρεία της αφή­νο­ντας τα δύ­σκο­λα για αρ­γό­τε­ρα.{ARX}

Εντε­κα από τα ενα­πο­μεί­να­ντα 23 πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια της χώρας και δέκα μικρά και με­γά­λα λι­μά­νια ανή­κουν φαι­νο­με­νι­κά σε αυτή την πρώτη κα­τη­γο­ρία.

Αφε­νός μπο­ρούν να προ­σελ­κύ­σουν άμεσα επεν­δυ­τι­κό εν­δια­φέ­ρον με βάση και την πρό­τε­ρη εμπει­ρία της πώ­λη­σης του ΟΛΠ και των δε­κα­τεσ­σά­ρων αε­ρο­δρο­μί­ων στη Fraport, αφε­τέ­ρου ενέ­χουν μικρό θε­ω­ρη­τι­κά βαθμό πο­λι­τι­κού κιν­δύ­νου συ­γκρι­τι­κά με άλλα πε­ριου­σια­κά στοι­χεία.

Δεν ισχύ­ει το ίδιο για τις δύ­σκο­λες ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις στην ενέρ­γεια ή στο νερό. Κάτι η επι­κεί­με­νη λει­τουρ­γία του Υπερ­τα­μεί­ου που έχει χα­λα­ρώ­σει τη θηλιά των δα­νει­στών, κάτι ότι πολ­λές από αυτές απο­τε­λούν σύν­θε­τα (και) πο­λι­τι­κά κου­βά­ρια όπως η ΔΕΗ, η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ, με­τα­θέ­τουν την προ­κή­ρυ­ξη των δια­γω­νι­σμών για όλο και πιο βαθιά μέσα στο 2017 – και γιατί όχι στο 2018.

Η αξιο­λό­γη­ση βρί­σκε­ται στον αέρα και για τον λόγο αυτό η αβε­βαιό­τη­τα έχει επα­νέλ­θει, οπότε το τάι­μινγκ δεν προ­σφέ­ρε­ται ώστε η κυ­βέρ­νη­ση να ανοί­ξει κι άλλα θέ­μα­τα με πο­λι­τι­κό ρίσκο. Ετσι του­λά­χι­στον το βλέ­πει η ίδια.

Από εδώ και πέρα θα κι­νεί­ται παί­ζο­ντας άμυνα και επι­λέ­γο­ντας τα σί­γου­ρα, ζυ­γί­ζο­ντας το επό­με­νο βήμα της ανά­λο­γα πάντα με την πίεση που θα δέ­χε­ται από τους δα­νει­στές. «Δεν μας τρα­βούν για την ώρα το αφτί, άρα κι εμείς δεν τρέ­χου­με» είναι το σκε­πτι­κό σύμ­φω­να με κυ­βερ­νη­τι­κό πα­ρά­γο­ντα.

Εκεί λοι­πόν που θα πε­ρί­με­νε κα­νείς το οι­κο­νο­μι­κό επι­τε­λείο να ανοί­ξει βη­μα­τι­σμό και να παί­ξει επι­θε­τι­κά για να προ­σελ­κύ­σει τα επεν­δυ­τι­κά κε­φά­λαια, όπως συχνά πυκνά λέει τε­λευ­ταί­ως ο Πρω­θυ­πουρ­γός, αφή­νει σκό­πι­μα τη μη­χα­νή των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων να δου­λεύ­ει στο ρε­λα­ντί.

Ετσι εξη­γεί­ται ότι παρά το ναυά­γιο του ΔΕΣΦΑ, ο δια­γω­νι­σμός ακόμη να κη­ρυ­χθεί άγο­νος και να προ­κη­ρυ­χθεί νέος. Και ας μπλο­κά­ρει εξαι­τί­ας του ΔΕΣΦΑ η έγκρι­ση και δη­μο­σί­ευ­ση ολό­κλη­ρου του νέου προ­γράμ­μα­τος ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων, και ας πη­γαί­νουν πίσω οι συν­δε­δε­μέ­νοι με τον ΔΕΣΦΑ επό­με­νοι δια­γω­νι­σμοί για ΔΕΠΑ και ΕΛΠΕ.

Χα­λα­ρή πίεση για να τρέ­ξουν

οι απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις

Αν κά­ποιος ευ­θύ­νε­ται γι’ αυτή την υπο­το­νι­κό­τη­τα, δεν είναι μόνο η κυ­βέρ­νη­ση αλλά και οι δα­νει­στές. Μέχρι πριν από με­ρι­κούς μήνες η πίεση να τρέ­ξου­με τις απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις ήταν εντο­νό­τα­τη. Ωστό­σο πάει και­ρός που αυτή έχει χα­λα­ρώ­σει, μάλ­λον επει­δή η συ­ζή­τη­ση μο­νο­πω­λεί­ται πλέον από τα δη­μο­σιο­νο­μι­κά μέτρα που ζητά το ΔΝΤ. Ακόμη και στο θέμα του Υπερ­τα­μεί­ου, που κα­νο­νι­κά θα έπρε­πε να είναι λει­τουρ­γι­κό έως το τέλος του έτους, η πίεση μοιά­ζει να έχει χα­λα­ρώ­σει και μόνο ο Σόι­μπλε θυ­μί­ζει, όχι τόσο συχνά όπως παλιά, τη συ­γκε­κρι­μέ­νη υπο­χρέ­ω­ση της Αθή­νας.

Υπάρ­χει και ένας επι­πλέ­ον λόγος που εξη­γεί τη στάση των πι­στω­τών. Ξέ­ρουν αυτό που ξέ­ρου­με κι εμείς: οι από εδώ και πέρα βα­ριές ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις συ­νι­στούν, κα­θε­μία για δια­φο­ρε­τι­κούς λό­γους, τόσο σύν­θε­τα κου­βά­ρια ώστε αν επι­μεί­νουν στο «εδώ και τώρα» ρι­σκά­ρουν ακόμη μία φορά την αξιο­πι­στία τους.

Το τι συ­νέ­βη φέτος λέει πολλά. Με ένα θε­ω­ρη­τι­κά εύ­κο­λο πρό­γραμ­μα απο­τε­λού­με­νο από δια­γω­νι­στι­κά ολο­κλη­ρω­μέ­νες ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις θα ει­σπρα­χθούν τε­λι­κά μόνο 500 εκατ. ευρώ έσοδα, ένα­ντι μνη­μο­νια­κού στό­χου 2,5 δισ. ευρώ.

Επει­τα, που είναι και το κυ­ριό­τε­ρο, η μέχρι τώρα εμπει­ρία πέντε ετών λει­τουρ­γί­ας του ΤΑΙ­ΠΕΔ δεί­χνει ότι ικα­νοί το­μείς να προ­σελ­κύ­σουν επεν­δύ­σεις στην Ελ­λά­δα δεν είναι παρά δυο – τρεις.

Τρα­βώ­ντας για πα­ρά­δειγ­μα την κουρ­τί­να πίσω από τη πα­ρα­χώ­ρη­ση των αε­ρο­δρο­μί­ων στη Fraport και του Αστέ­ρα στο αρα­βο­τουρ­κι­κό επεν­δυ­τι­κό σχήμα AGC βρί­σκει κα­νείς τη μο­να­δι­κή μας βαριά βιο­μη­χα­νία, τον του­ρι­σμό. Κά­νο­ντας το ίδιο με τον ΟΛΠ βρί­σκει κα­νείς τις προ­ο­πτι­κές της χώρας να με­τα­τρα­πεί σε κόμ­βος διε­θνούς δια­με­τα­κο­μι­στι­κού εμπο­ρί­ου και τη δυ­να­μι­κή του κλά­δου της κρουα­ζιέ­ρας.

Με άλλα λόγια, τα ελ­λη­νι­κά αση­μι­κά δεν είναι τόσο λα­μπε­ρά όσο κά­ποιοι νο­μί­ζουν. Ποιος θα αγό­ρα­ζε για πα­ρά­δειγ­μα τη ΔΕΗ όταν την πνί­γουν τα φέσια ή ποιος ξένος θα επέν­δυε σή­με­ρα στους ελ­λη­νι­κούς αυ­το­κι­νη­τό­δρο­μους όταν η κί­νη­ση έχει μειω­θεί 30% τα χρό­νια της κρί­σης;

Σε αυτό το κλίμα, η επό­με­νη χρο­νιά θα κάνει πο­δα­ρι­κό στις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις με τα ενα­πο­μεί­να­ντα αε­ρο­δρό­μια που δεν πα­ρα­χω­ρή­θη­καν στο σχήμα Fraport – Slentel. Επί συ­νό­λου 23 πα­νελ­λα­δι­κά, επεν­δυ­τι­κό εν­δια­φέ­ρον εκτι­μά­ται ότι συ­γκε­ντρώ­νουν τα 11.

Τα σε­νά­ρια αξιο­ποί­η­σης
11 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δροµίων

Του­λά­χι­στον αυτό δεί­χνει η έκ­θε­ση του συμ­βού­λου που πα­ρέ­λα­βε πρό­σφα­τα το ΤΑΙ­ΠΕΔ προ­κρί­νο­ντας διά­φο­ρα σε­νά­ρια αξιο­ποί­η­σης, ανά­με­σα στα οποία ξε­χω­ρί­ζουν δύο.
Στο πρώτο, προ­τεί­νε­ται να πα­ρα­χω­ρη­θούν για σα­ρά­ντα έτη, με­μο­νω­μέ­να ή σε ομά­δες, επτά αε­ρο­δρό­μια, και συ­γκε­κρι­μέ­να της Πάρου, της Χίου, της Κα­λα­μά­τας, της Νάξου, του Αρα­ξου, της Καρ­πά­θου και της Ικα­ρί­ας. Είναι τα μόνα ανά­με­σα στα 23 που έχουν κα­θα­ρή θε­τι­κή θέση (net present value), ενώ κά­ποια πα­ρου­σιά­ζουν και κέρδη.
Στο δεύ­τε­ρο σε­νά­ριο, μαζί με τα επτά πα­ρα­πά­νω προ­τεί­νε­ται να πα­ρα­χω­ρη­θούν άλλα τέσ­σε­ρα, δη­λα­δή των Ιω­αν­νί­νων, της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, των Κυ­θή­ρων και της Νέας Αγ­χιά­λου. Αν και ζη­μιο­γό­να, εκτι­μά­ται ότι δια­θέ­τουν προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης εφό­σον ανα­βαθ­μι­στεί ο αε­ρο­διά­δρο­μος και εντα­χθούν στη λίστα επι­πλέ­ον αε­ρο­πο­ρι­κών εται­ρειών.
Δεν απο­κλεί­ε­ται ωστό­σο να επι­λε­γεί τε­λι­κά μια τρίτη λύση. Το προς πα­ρα­χώ­ρη­ση μείγ­μα να συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νει κατά 70% – 80% αε­ρο­δρό­μια με προ­ο­πτι­κές και κατά 20%- 30% «σα­πά­κια». Δια­φο­ρε­τι­κά, οι δώ­δε­κα ενα­πο­μεί­να­ντες ζη­μιο­γό­νοι αε­ρο­λι­μέ­νες θα κα­τα­λή­ξουν στο Υπερ­τα­μείο, δίχως την πα­ρα­μι­κρή πι­θα­νό­τη­τα αξιο­ποί­η­σης.

Το λι­μά­νι της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης

Αν στα αε­ρο­δρό­μια μι­λά­με για πα­ρα­χω­ρή­σεις, στα δέκα με­γά­λα λι­μά­νια προ­βλέ­πο­νται πω­λη­τή­ρια, όπως ακρι­βώς συ­νέ­βη με τον ΟΛΠ – και προ­σε­χώς με τον ΟΛΘ –, με τους δια­γω­νι­σμούς να προ­κη­ρύσ­σο­νται με­μο­νω­μέ­να και όχι σε ομά­δες.

Στα πε­ρισ­σό­τε­ρα λι­μά­νια κα­τα­γρά­φε­ται αύ­ξη­ση εσό­δων και μεί­ω­ση στο κό­στος, αυτό όμως που συ­γκε­ντρώ­νει το με­γα­λύ­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον είναι της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης.

Ανά­με­σα στα «ατού» της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης ξε­χω­ρί­ζουν οι ση­μα­ντι­κές επεν­δύ­σεις που έγι­ναν τα προη­γού­με­να χρό­νια στο λι­μά­νι, η προ­ο­πτι­κή σύν­δε­σής του με τη γει­το­νι­κή Εγνα­τία Οδό και το γε­γο­νός ότι η θέση του επι­τρέ­πει στη διε­θνή ναυ­σι­πλο­ΐα να πα­ρα­κάμ­πτει τον Βό­σπο­ρο. Αυτός είναι και ο λόγος που ο πρώ­τος δια­γω­νι­σμός θα αφορά την Αλε­ξαν­δρού­πο­λη, σύμ­φω­να με την ει­σή­γη­ση του συμ­βού­λου στον οποίο ανέ­θε­σε το ΤΑΙ­ΠΕΔ να αξιο­λο­γή­σει τις επι­λο­γές αξιο­ποί­η­σης των λι­μα­νιών. Επό­με­να στη σειρά των δια­γω­νι­σμών συ­ζη­τεί­ται να είναι τα τρία λι­μά­νια της Ατ­τι­κής (Ελευ­σί­να, Λαύ­ριο, Ρα­φή­να) με δέ­λε­αρ τις προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης σε εμπο­ρευ­μα­τι­κό και του­ρι­στι­κό επί­πε­δο. Επο­νται εκεί­να της Ηγου­με­νί­τσας και του Ηρα­κλεί­ου με με­γά­λες δυ­να­τό­τη­τες στην κρουα­ζιέ­ρα και σειρά θα πάρει η Πάτρα, το με­γα­λύ­τε­ρο λι­μά­νι της Δυ­τι­κής Ελ­λά­δας, που σε λίγα χρό­νια θα συν­δέ­ε­ται και σι­δη­ρο­δρο­μι­κά με την Αθήνα.

Τα ΝΕΑ