Θρησκευτικά «πολλαπλών ταχυτήτων»

Οι παθο­γέ­νειες της ελλη­νι­κής εκπαί­δευ­σης ανα­δει­κνύ­ο­νται (και) μέσα από την εφαρ­μογή των νέων προ­γραμ­μά­των σπουδών των Θρη­σκευ­τι­κών σε Δημο­τικό, Γυμνά­σιο και Λύκειο. Τα προ­γράμ­ματα συνε­χί­ζουν να προ­κα­λούν οξύ­τα­τες αντι­δρά­σεις και εφαρ­μό­ζο­νται μετ’ εμπο­δίων ή απλώς στα… χαρτιά. Κομβικό σημείο είναι η απουσία βιβλίων γραμ­μέ­νων με βάση τα νέα προ­γράμ­ματα. Αυτό ανα­γκά­ζει τους εκπαι­δευ­τι­κούς να κατα­φεύ­γουν σε φωτο­τυ­πίες για να διδά­ξουν τα νέα προ­γράμ­ματα, οι οποίες κοστί­ζουν, καθώς σε πολλά σχολεία δεν υπάρ­χουν φωτο­τυ­πικά μηχα­νή­ματα και ανα­λώ­σιμα. Ευρύ­τερα, η έλλειψη επαρ­κούς επι­μόρ­φω­σης των εκπαι­δευ­τι­κών σε συν­δυα­σμό με τον μεγάλο όγκο του νέου ανε­πε­ξέρ­γα­στου από προη­γού­με­νες χρονιές υλικού, η ελλο­χεύ­ουσα δημο­σιο­ϋ­παλ­λη­λική νοο­τρο­πία κάποιων και οι αντι­δρά­σεις με ιδε­ο­λο­γικό πρόσημο, απο­τε­λούν τα βαρίδια της πρώτης χρονιάς εφαρ­μο­γής των νέων Θρη­σκευ­τι­κών. Ουσια­στικά, οι «φυλές» των θεο­λό­γων έχουν διχα­στεί, με χαρα­κτη­ρι­στικά ιδε­ο­λο­γι­κού εμφυ­λίου. Πάντως, υψη­λό­βαθμα στελέχη του υπ. Παι­δείας τονί­ζουν στην «Κ» ότι τα νέα προ­γράμ­ματα εφαρ­μό­ζο­νται και θα βελ­τιω­θούν μετά και την ολο­κλή­ρωση του δια­λό­γου με την Εκκλη­σία. Καθο­ρι­στική θα είναι η κρίση του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας.

Ειδι­κό­τερα, ο σχο­λι­κός σύμ­βου­λος Θεο­λό­γων Ηπείρου, Κέρ­κυ­ρας και Λευ­κά­δας Τρια­ντά­φυλ­λος Σιούλης, ανέφερε στην «Κ» ότι «τα νέα προ­γράμ­ματα έχουν θετικά στοι­χεία, όπως η μεθο­δο­λο­γία και οι διδα­κτι­κές προ­σεγ­γί­σεις. Ωστόσο, η έλλειψη βιβλίων και η ανε­παρ­κής επι­μόρ­φωση των θεο­λό­γων δημιουρ­γούν προ­βλή­ματα στην εφαρ­μογή». Εκπαι­δευ­τι­κός περιέ­γραψε στην «Κ» τις ιδιαί­τερα δύσκο­λες συν­θή­κες να διδα­χθούν όπως πρέπει τα και­νο­τόμα προ­γράμ­ματα. Ενδει­κτικά:

• Χωρίς βιβλίο, οι θεο­λό­γοι για τη διδα­σκα­λία κάθε ενό­τη­τας πρέπει να βγάζουν φωτο­τυ­πίες για περίπου 150 παιδιά σε ένα μέσο γυμνά­σιο, σε μία εποχή που οι σχο­λι­κές επι­τρο­πές αδυ­να­τούν να καλύ­ψουν τα έξοδα.

• Καθώς τα προ­γράμ­ματα όλων των τάξεων Γυμνα­σίου και Λυκείου εφαρ­μό­ζο­νται για πρώτη φορά φέτος, μεγα­λώ­νει ο όγκος δου­λειάς των θεο­λό­γων, ενώ επι­βα­ρυ­ντικό είναι πως πολλοί, για να καλύ­ψουν το εβδο­μα­διαίο ωράριό τους, διδά­σκουν και Φιλο­σο­φία, Ιστορία ή Πολι­τική Αγωγή.

• Υπάρ­χουν δια­μαρ­τυ­ρίες ότι η επι­μόρ­φωση έχει καθυ­στε­ρή­σει. Το χρο­νο­διά­γραμμα ήταν έως τα τέλη Νοεμ­βρίου να έχουν επι­μορ­φω­θεί οι επι­μορ­φω­τές, οι οποίοι με τη σειρά τους μέχρι τα τέλη Δεκεμ­βρίου να κάνουν συνο­λικά δεκάωρη επι­μόρ­φωση των θεο­λό­γων κάθε νομού. Επίσης, για τα προ­γράμ­ματα του Λυκείου δεν υπήρξε πιλο­τική εφαρ­μογή. «Παρότι οι εκπαι­δευ­τι­κοί αναμ­φί­βολα επω­μί­ζο­νται το βάρος της αλλαγής και βιώνουν το άγχος της και­νο­το­μίας, έχω εξαι­ρε­τικά θετικές εμπει­ρίες από τη διδα­σκα­λία σύμφωνα με τη νέα διδα­κτική πρόταση» λέει στην «Κ» ο σχο­λι­κός σύμ­βου­λος Θεο­λό­γων Κρήτης, Γιώργος Στρι­λι­γκάς. «Η κύρια αλλαγή που εισά­γουν τα νέα προ­γράμ­ματα είναι η παι­δα­γω­γική ανα­πλαι­σί­ωση του μαθή­μα­τος, με έμφαση στη διδα­κτική μεθο­δο­λο­γία. Υστερα από πολύ­χρονη και επίπονη προ­ε­τοι­μα­σία, στα Θρη­σκευ­τικά γίνεται ένα ελπι­δο­φόρο ξεκί­νημα για την υπέρ­βαση σεση­μα­σμέ­νων, από πολλούς, αγκυ­λώ­σεων του ελλη­νι­κού σχο­λείου, όπως η προ­σκόλ­ληση στη μετω­πική διδα­σκα­λία, η εμμονή στην παράδοση-αποστήθιση πλη­ρο­φο­ριών, η δέσμευση στο προ­κα­θο­ρι­σμένο διδα­κτικό υλικό, ο αντα­γω­νι­στι­κός εξε­τα­σιο­κε­ντρι­σμός κ.ά. Τα νέα προ­γράμ­ματα προ­ω­θούν την ενεργό εμπλοκή όλων των μαθητών, αξιο­ποιούν ποι­κι­λία διδα­κτι­κών υλικών και επι­διώ­κουν την κριτική κατα­νό­ηση. Τα θέματα ανα­δια­τάσ­σο­νται, ώστε να αντα­πο­κρί­νο­νται στα παι­δα­γω­γικά χαρα­κτη­ρι­στικά, βιώματα, και ανάγκες των παιδιών. Κεντρι­κός σκοπός είναι ο θρη­σκευ­τι­κός γραμ­μα­τι­σμός τους, με ελευ­θε­ρία και σύγ­χρονο προ­σα­να­το­λι­σμό», προ­σθέ­τει.

«Η μεγάλη μάζα των θεο­λό­γων, εάν είχε τυπω­μένο βιβλίο, δεν θα είχε πρό­βλημα, διότι έχει εθιστεί στην οκνηρή λογική ανα­πα­ρα­γω­γής της ύλης» λέει στην «Κ» εκπαι­δευ­τι­κός παρά­γο­ντας. Την ίδια στιγμή, η μη εφαρ­μογή των και­νο­τό­μων προ­γραμ­μά­των προ­σκρούει στον τεχνο­λο­γικό αναλ­φα­βη­τι­σμό των εκπαι­δευ­τι­κών, χωρίς να αγνο­ού­νται όσοι δια­φω­νούν ιδε­ο­λο­γικά με τα προ­γράμ­ματα. Ετσι, εκτι­μά­ται ότι στην πράξη το 20% με 30% των θεο­λό­γων (συνήθως, οι νεό­τε­ρης ηλικίας) τα εφαρ­μό­ζουν με κέφι υπερ­πη­δώ­ντας τα όποια προ­βλή­ματα, μία αντί­στοιχη ποσο­τικά ομάδα ακο­λου­θεί μόνο το βιβλίο και οι υπό­λοι­ποι τα εφαρ­μό­ζουν με πασα­λείμ­ματα. «Το υπουρ­γείο γνω­ρί­ζει τα προ­βλή­ματα. Στο τέλος της σχο­λι­κής χρονιάς θα κατα­λή­ξουμε σε καλύ­τερα προ­γράμ­ματα, με όσο το δυνατόν μεγα­λύ­τερη συναί­νεση» ανα­φέ­ρει στην «Κ» υψη­λό­βαθμο στέ­λε­χος του υπουρ­γείου, τονί­ζο­ντας ότι ο μητρο­πο­λί­της Υδρας Εφραίμ – προ­ε­δρεύων της επι­τρο­πής δια­λό­γου της Εκκλη­σίας για τα νέα προ­γράμ­ματα– έστειλε επι­στολή στον υπουργό Κώστα Γαβρό­γλου, όπου φέρεται να ανα­φέ­ρει ότι «ο διά­λο­γος πρέπει να γίνει σε επι­στη­μο­νικό και παι­δα­γω­γικό πλαίσιο». Εκτός και εάν το ΣτΕ δεχθεί την προ­σφυγή της Πανελ­λή­νιας Ενωσης Θεο­λό­γων και γονέων που ζητούν την ακύρωση των σχε­τι­κών υπουρ­γι­κών απο­φά­σεων, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι αντί­κει­νται στα άρθρα 4 και 13 του Συντάγ­μα­τος. Από την άλλη, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», γονείς ζητούν απαλ­λαγή από το μάθημα καθώς θεωρούν ότι το μάθημα μπορεί να αλλοιώ­σει την ορθό­δοξη πίστη των παιδιών τους. Ωστόσο, η αίτηση δεν γίνεται δεκτή, ως κατα­χρη­στική για μία χώρα όπου το υπουρ­γείο Παι­δείας ορίζει.

Καθη­με­ρινή