Ρόδος: Υποψήφια Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021

Η έν­νοια του πο­λι­τι­σμού συν­δέ­ε­ται ανα­πό­σπα­στα με την ιστο­ρι­κή πο­ρεία της αν­θρω­πό­τη­τας και την έντα­ξη των αν­θρώ­πων σε ορ­γα­νω­μέ­νες κοι­νω­νί­ες. Ο πα­γκό­σμιος πο­λι­τι­σμός απο­τε­λεί­ται από διά­φο­ρους επι­μέ­ρους πο­λι­τι­σμούς, οι οποί­οι είναι κοι­νω­νι­κά φαι­νό­με­να που με­τα­δί­δο­νται στο χρόνο και στο χώρο και υπό­κει­νται στους νό­μους της γέν­νη­σης, της ακμής και της φθο­ράς. Στη συν­διά­σκε­ψη της UNESCO στο Με­ξι­κό το 1982 ορί­στη­κε ότι πο­λι­τι­σμός θε­ω­ρεί­ται το σύ­νο­λο των δια­κρι­τι­κών εκ­φρά­σε­ων, πνευ­μα­τι­κών ή υλι­κών, δια­νοη­τι­κών ή συ­ναι­σθη­μα­τι­κών, που χα­ρα­κτη­ρί­ζουν μια κοι­νω­νία ή ένα κοι­νω­νι­κό σύ­νο­λο, και οι οποί­ες πε­ρι­λαμ­βά­νουν, εκτός από τις τέ­χνες και τα γράμ­μα­τα, τους τρό­πους ζωής, τα βα­σι­κά αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα, τα συ­στή­μα­τα αξιών, τις πα­ρα­δό­σεις και τη θρη­σκευ­τι­κή πίστη.

Η αν­θρω­πό­τη­τα και ιδιαί­τε­ρα η Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση έχει ανά­γκη από ένα πο­λι­τι­στι­κό όραμα, μια πο­λι­τι­στι­κή στρα­τη­γι­κή, γιατί ολό­κλη­ρη η Ευ­ρώ­πη, είναι πο­λι­τι­σμός. Η Ευ­ρώ­πη έχει τε­ρά­στια δη­μο­κρα­τι­κή πα­ρά­δο­ση και έχει οι­κο­δο­μή­σει την πο­λι­τι­κή της στις αξίες για τα δι­καιώ­μα­τα του αν­θρώ­που, στην πνευ­μα­τι­κή και πο­λι­τι­σμι­κή δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τα, στην ισο­νο­μία και στην ισο­τι­μία των λαών. Η Ελ­λά­δα, απο­τε­λεί το με­γα­λύ­τε­ρο κε­φά­λαιο του πο­λι­τι­σμού της Ευ­ρώ­πης αλλά και του πα­γκό­σμιου πο­λι­τι­σμού. Πολλά μνη­μεία της Ελ­λά­δας συ­γκα­τα­λέ­γο­νται στον Κα­τά­λο­γο της Πα­γκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, με­τα­ξύ των οποί­ων και η Ρόδος, που επι­λέ­χθη­καν βάσει της αξίας τους ως τα κα­λύ­τε­ρα πα­ρα­δείγ­μα­τα της δη­μιουρ­γι­κής ευ­φυ­ΐ­ας του αν­θρώ­που. Τα μνη­μεία αυτά απο­τε­λούν τεκ­μή­ρια μιας ση­μα­ντι­κής ανταλ­λα­γής αν­θρώ­πι­νων αξιών και πα­ρέ­χουν μια μο­να­δι­κή ή του­λά­χι­στον εξαι­ρε­τι­κή μαρ­τυ­ρία μιας πο­λι­τι­σμι­κής πα­ρά­δο­σης ή ενός πο­λι­τι­σμού. Είναι άμεσα συν­δε­δε­μέ­να με ση­μα­ντι­κά στά­δια της αν­θρώ­πι­νης ιστο­ρί­ας και για το λόγο αυτό έχουν εξέ­χου­σα οι­κου­με­νι­κή αξία και απο­τε­λούν τμήμα της κοι­νής κλη­ρο­νο­μιάς της αν­θρω­πό­τη­τας.

Στις 13 Ιου­νί­ου 1985 το Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης με πρω­το­βου­λία της Ελ­λη­νί­δας τότε Υπουρ­γού Πο­λι­τι­σμού Με­λί­νας Μερ­κού­ρη κα­θιέ­ρω­σε το θεσμό της ανά­δει­ξης της Ευ­ρω­παϊ­κής πο­λι­τι­στι­κής πόλης ως ένα τρόπο αλ­λη­λο­προ­σέγ­γι­σης των Ευ­ρω­παί­ων κα­τοί­κων, μέσα από τον οποίο δί­νε­ται η ευ­και­ρία στην κάθε πόλη να επι­δεί­ξει την πο­λι­τι­στι­κή της ζωή και την πο­λι­τι­στι­κή της ανά­πτυ­ξη. Η κα­θιέ­ρω­ση του θε­σμού της πο­λι­τι­στι­κής πρω­τεύ­ου­σας της Ευ­ρώ­πης, έχει εξε­λι­χθεί σε μια από τις πλέον φι­λό­δο­ξες πο­λι­τι­στι­κές πρω­το­βου­λί­ες στην Ευ­ρώ­πη και συ­γκα­τα­λέ­γε­ται στις πιο γνω­στές και τις πε­ρισ­σό­τε­ρο εκτι­μώ­με­νες δρα­στη­ριό­τη­τες της ΕΕ. Οι στό­χοι είναι να προ­ω­θη­θεί η πο­λυ­μορ­φία των πο­λι­τι­σμών στην Ευ­ρώ­πη, να επι­ση­μαν­θούν τα κοινά στοι­χεία τους και να ενι­σχυ­θεί η συμ­βο­λή του πο­λι­τι­σμού στη μα­κρο­πρό­θε­σμη ανά­πτυ­ξη των πό­λε­ων. Από τότε, η πρω­το­βου­λία έχει κα­τα­στεί όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο επι­τυ­χής με­τα­ξύ των Ευ­ρω­παί­ων κα­τοί­κων και έχει απο­κτή­σει έναν αυ­ξα­νό­με­νο πο­λι­τι­στι­κό και κοι­νω­νι­κό-οι­κο­νο­μι­κό αντί­κτυ­πο.

Η Ρόδος, ένας τόπος πο­λυ­ε­θνι­κός, ένα μω­σαϊ­κό συ­νύ­παρ­ξης των πο­λι­τι­σμών και της κουλ­τού­ρας των Ελ­λή­νων, των Μου­σουλ­μά­νων, των Εβραί­ων, των Αρ­με­νί­ων, των Ιπ­πο­τών, των Ευ­ρω­παί­ων προ­κρί­θη­κε με­τα­ξύ πολ­λών άλλων υπο­ψη­φί­ων πό­λε­ων, που μαζί με τις άλλες δύο προ­κρι­θεί­σες πό­λεις θα διεκ­δι­κή­σουν τον τίτλο της Πο­λι­τι­στι­κής Πρω­τεύ­ου­σας της Ευ­ρώ­πης 2021. Ένας ενιαί­ος χώρος, όπου συ­νυ­πήρ­χαν μεν δια­φο­ρε­τι­κά θρη­σκευ­τι­κά δόγ­μα­τα και ιδέες, αλλά που όλα μαζί δια­μόρ­φω­σαν την ζω­ντα­νή και πο­λυ­ε­πί­πε­δη πόλη, τον χώρο των ζυ­μώ­σε­ων και της δη­μιουρ­γί­ας, που κα­θό­ρι­σαν την ταυ­τό­τη­τα και την ανά­πτυ­ξη της. Η ομορ­φιά και η πο­λυ­πο­λι­τι­σμι­κή φυ­σιο­γνω­μία του νη­σιού μας, αυτό το γοη­τευ­τι­κό πα­λίμ­ψη­στο της Ιστο­ρί­ας των πο­λι­τι­σμών και των αν­θρώ­πων που το κα­τοί­κη­σαν ή το εγκα­τέ­λει­ψαν απο­τυ­πώ­νε­ται στα θαυ­μά­σια δη­μο­σία κτί­ρια, στα μνη­μεία του νη­σιού μας, στα κά­στρα του, στα τείχη του, στους πύρ­γους, στους δρό­μους του και σε όσα απο­τυ­πώ­μα­τα πα­ρέ­μει­ναν στην εντός και εκτός των τει­χών Ρόδο. Στους το­μείς του πο­λι­τι­σμού, της δη­μιουρ­γί­ας και της ανά­πτυ­ξης του τόπου μας εντάσ­σο­νται βέ­βαια οι πα­ρα­δό­σεις μας, τα ήθη και τα έθιμα μας, η μου­σι­κή μας, οι ει­κα­στι­κές τέ­χνες, οι τέ­χνες του θε­ά­μα­τος, τα Μου­σεία μας, τα ιστο­ρι­κά μας αρ­χεία και γε­νι­κά, οι επι­στη­μο­νι­κές ανα­λύ­σεις και οι ανα­φο­ρές στην ιστο­ρία, αρ­χαιο­λο­γία, γλωσ­σο­λο­γία, λα­ο­γρα­φία, γραμ­μα­το­λο­γία , στο πε­ρι­βάλ­λον εν γένει του δω­δε­κα­νη­σια­κού χώρου. Δεν νο­εί­ται πο­λι­τι­σμός χωρίς όλα αυτά. Αυτά απο­τε­λούν τα κε­λύ­φη του πο­λι­τι­σμού και της ιστο­ρί­ας, που συν­θέ­τουν τον χα­ρα­κτή­ρα του τόπου μας και κατ΄ επέ­κτα­ση των κα­τοί­κων του και που συν­δρά­μουν ώστε να επα­να­σχε­διά­σου­με το μέλ­λον και την ανά­πτυ­ξη του τόπου μας μέσα από τον πο­λι­τι­σμό, συμ­βάλ­λο­ντας στη προ­στα­σία, διά­σω­ση και ανά­δει­ξη της πα­γκό­σμιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.

Οι άν­θρω­ποι, όπως έλεγε ο Αρι­στο­τέ­λης έχουν ανά­γκη από το πνεύ­μα του τόπου τους και το πνεύ­μα του κάθε τόπου απα­ντά στην ανά­γκη της ταυ­τό­τη­τας του, που είναι σε διαρ­κή διά­λο­γο με την ύπαρ­ξη τους. Οι αρ­χαί­οι Έλ­λη­νες έβλε­παν κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο σε κάθε τόπο: την ύπαρ­ξη ψυχής. Δη­λα­δή κάθε τόπος έχει το δικό του πνεύ­μα και ο άν­θρω­πος έπρε­πε να έχει συμ­φι­λιω­θεί με το genious (το πνεύ­μα) του τόπου του, δια­φο­ρε­τι­κά θα ήταν δυ­στυ­χι­σμέ­νος. Σή­με­ρα ο θρη­σκευ­τι­κός φα­να­τι­σμός, ο εθνι­κι­σμός, τα προ­βλή­μα­τα των μειο­νο­τή­των, των με­τα­να­στών, η βία, η βαρ­βα­ρό­τη­τα, η δια­φθο­ρά και ο φόβος κυ­ριαρ­χούν και κά­νουν τους αν­θρώ­πους δυ­στυ­χείς. Με­τα­ξύ των λαών υπάρ­χει η ανά­γκη ενός εποι­κο­δο­μη­τι­κού δια­λό­γου μέσω του πο­λι­τι­σμού και σ’ αυτό ακρι­βώς θα συμ­βάλ­λει η πο­ρεία προς την διεκ­δί­κη­ση. Ένα δη­μο­κρα­τι­κό κρά­τος πρέ­πει να προ­σφέ­ρει το πλαί­σιο, ώστε ο πλού­τος της πο­λι­τι­στι­κής του κλη­ρο­νο­μιάς να δια­τη­ρεί­ται, να ανα­στη­λώ­νε­ται, να ανα­δει­κνύ­ε­ται και να ανα­πτύσ­σε­ται. Η κοι­νω­νι­κή διείσ­δυ­ση και η δια­μόρ­φω­ση συ­νει­δή­σε­ων επι­τυγ­χά­νο­νται μέσω της πο­λι­τι­στι­κής πα­ρέμ­βα­σης, η οποία συ­μπυ­κνώ­νει τις αξίες και τις αρχές εκεί­νες με βάση τις οποί­ες κάθε κοι­νω­νία πραγ­μα­τώ­νει τους στό­χους της και εξε­λίσ­σε­ται.

Διεκ­δι­κή­σα­με και πε­τύ­χα­με να εί­μα­στε μία από τις τρεις πό­λεις, υπο­ψή­φια για την Πο­λι­τι­στι­κή Πρω­τεύ­ου­σα της Ευ­ρώ­πης 2021. Συ­νε­χί­ζου­με δυ­να­μι­κά, συ­στη­μα­τι­κά και ενω­τι­κά την προ­σπά­θεια, έτσι ώστε η πόλη μας να ανα­δει­χθεί Πο­λι­τι­στι­κή Πρω­τεύ­ου­σα της Ευ­ρώ­πης το 2021. Η πόλη που θα ανα­κη­ρυ­χτεί «Πο­λι­τι­στι­κή Πρω­τεύ­ου­σα της Ευ­ρώ­πης 20121» θα έχει ση­μα­ντι­κά πο­λι­τι­στι­κά, οι­κο­νο­μι­κά και κοι­νω­νι­κά οφέλη από τις δια­κρα­τι­κές συ­νερ­γα­σί­ες που θα προ­κύ­ψουν σε πολ­λούς το­μείς, αφού η πόλη αυτή εντάσ­σε­ται σε μια πιο μα­κρο­πρό­θε­σμη ανα­πτυ­ξια­κή στρα­τη­γι­κή με γνώ­μο­να τον πο­λι­τι­σμό μέσα από την οποία θα ανα­βαθ­μι­στεί το διε­θνές προ­φίλ της, καθώς για έναν ολό­κλη­ρο χρόνο γί­νε­ται το κέ­ντρο του Πο­λι­τι­σμού της Ευ­ρώ­πης, η κοι­τί­δα του πο­λι­τι­σμού. Σύμ­φω­να με το ισχύ­ον σύ­στη­μα ορι­σμού της πο­λι­τι­στι­κής πρω­τεύ­ου­σας της Ευ­ρώ­πης, η επι­λο­γή πε­ρι­λαμ­βά­νει δύο γύ­ρους: τον γύρο προ­ε­πι­λο­γής, που έχει ως απο­τέ­λε­σμα την κα­τάρ­τι­ση κα­τα­λό­γου προ­ε­πι­λεγ­μέ­νων υπο­ψή­φιων πό­λε­ων, και τον γύρο τε­λι­κής επι­λο­γής, εννέα πε­ρί­που μήνες αρ­γό­τε­ρα. Ο Βρε­τα­νός Πρό­ε­δρος της 12με­λούς Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Εμπει­ρο­γνω­μό­νων κ. Steve Green κατά την συ­νά­ντη­ση προ­ε­πι­λο­γής των υπο­ψη­φί­ων ελ­λη­νι­κών πό­λε­ων που διεκ­δι­κούν τον τίτλο της Πο­λι­τι­στι­κής Πρω­τεύ­ου­σας της Ευ­ρώ­πης για το 2021, στην Ελ­λά­δα είπε: “Τα κρι­τή­ρια επι­λο­γής της πο­λι­τι­στι­κής πρω­τεύ­ου­σας «βλέ­πουν προς το μέλ­λον. Θέ­λου­με η Ευ­ρω­παϊ­κή Πο­λι­τι­στι­κή Πρω­τεύ­ου­σα να επι­κε­ντρω­θεί στο μέλ­λον της Ευ­ρώ­πης.” Είναι χρέος όλων μας να το πε­τύ­χου­με.

ΕΥ­ΧΑ­ΡΙ­ΣΤΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝ­ΔΡΟ­ΜΗ

Μέσα από ατε­λεί­ω­τες ώρες δου­λειάς και σκλη­ρής προ­ε­τοι­μα­σί­ας και με την συν­δρο­μή ικα­νών συ­μπο­λι­τών μας, νέων επι­στη­μό­νων με πλού­σιο βιο­γρα­φι­κό, οι οποί­οι ετοί­μα­σαν τον φά­κε­λο υπο­ψη­φιό­τη­τας αρ­χι­κά με επι­κε­φα­λής της ομά­δας την κα Αλίκη Μοσχή Gautier, σε ένα τόμο από 850 σε­λί­δες, με πέντε πυ­λώ­νες δρά­σεις, αφού αντάλ­λα­ξαν από­ψεις με όλους τους συλ­λό­γους και φο­ρείς του νη­σιού. Η Ρόδος προ­ε­πι­λέ­χθη­κε μέσα από μια αυ­στη­ρή δια­δι­κα­σία από 12 Ευ­ρω­παί­ους τε­χνο­κρά­τες ως μια από τις 3 υπο­ψή­φιες πό­λεις για την διεκ­δί­κη­ση της πο­λι­τι­στι­κής πρω­τεύ­ου­σας της Ευ­ρώ­πης στην τε­λι­κή φάση επι­λο­γής.

Σή­με­ρα μετά από μια επί­πο­νη ερ­γα­σία όλων ανε­ξαί­ρε­τα των συ­νερ­γα­τών μας, των συμ­βού­λων και επι­με­λη­τών του φα­κέ­λου με επι­κε­φα­λής γε­νι­κή συ­ντο­νί­στρια κ. Λου­κία Αντω­νιά­δη και την συν­δρο­μή όλων των φο­ρέ­ων, των συλ­λό­γων, των δη­μάρ­χων των νη­σιών της Δω­δε­κα­νή­σου και της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας στο σύ­νο­λο της, εί­μα­στε έτοι­μοι για «Το Με­γά­λο Τα­ξί­δι Στο Φως».

Θέλω να εκ­φρά­σω τις ευ­χα­ρι­στί­ες μου σε όλους τους συ­νερ­γά­τες μας. Θέ­λου­με να ευ­χα­ρι­στή­σου­με όλους τους φο­ρείς, συλ­λό­γους, εθε­λο­ντές, συ­ντο­νι­στές και συμ­με­τέ­χο­ντες των ομά­δων ερ­γα­σί­ας και όλους όσοι έχουν συμ­βάλ­λει κατά την προ­ε­τοι­μα­σία της υπο­ψη­φιό­τη­τας της Ρόδου. Προ­σκα­λού­με όλους τους φο­ρείς να συμ­με­τέ­χουν κι αυτοί στην τε­λι­κή ευ­θεία της πόλης μας ώστε να είναι αυτή η νι­κή­τρια ενός τόσο με­γά­λου ευ­ρω­παϊ­κού δια­γω­νι­σμού. Η κρι­τι­κή επι­τρο­πή θα συ­να­ντη­θεί εκ νέου στην Αθήνα στις 11 Νο­εμ­βρί­ου για να επι­λέ­ξει την επό­με­νη ημέρα 12/1/11/2016 την Πο­λι­τι­στι­κή Πρω­τεύ­ου­σα της Ευ­ρώ­πης για το 2021.

Καλή μας Επι­τυ­χία!

Με εκτί­μη­ση

Ο Δή­μαρ­χος Ρόδου

Φώτης Χα­τζη­διά­κος