Δημοσίευμα της WSJ λίγο πριν την επίσκεψη Ομπάμα-Η “εντολή” των ΗΠΑ για νέες κυρώσεις σε ιρανική τράπεζα και το ελληνικό βέτο

Ανα­τα­ρα­χή προ­κα­λεί στην Αθήνα και την Ουά­σιγ­κτον, δη­μο­σί­ευ­μα και μά­λι­στα πρω­το­σέ­λι­δο της Wall Street Journal, λίγες ημέ­ρες πριν από την επί­σκε­ψη του Μπά­ρακ Ομπά­μα στην Ελ­λά­δα.

Η Ελ­λά­δα αγνό­η­σε την πίεση από την Ουά­σινγ­κτον και άλλες ευ­ρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες τον προη­γού­με­νο μήνα και άσκη­σε βέτο στην από­φα­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης να ανα­νε­ώ­σει τις κυ­ρώ­σεις στη με­γα­λύ­τε­ρη τρά­πε­ζα του Ιράν, με­τα­δί­δει η Wall Street Journal επι­κα­λού­με­νη Αμε­ρι­κα­νούς, Έλ­λη­νες και Ευ­ρω­παί­ους αξιω­μα­τού­χους.

Η από­φα­ση για την Bank Saderat, εν μέρει κρα­τι­κή τρά­πε­ζα η οποία δια­χει­ρί­ζε­ται το με­γα­λύ­τε­ρο τρα­πε­ζι­κό δί­κτυο του Ιράν και κα­τη­γο­ρεί­ται από τις ΗΠΑ για χρη­μα­το­δό­τη­ση της τρο­μο­κρα­τί­ας, ήρθε από υψη­λό­βαθ­μους αξιω­μα­τού­χους της κυ­βέρ­νη­σης του πρω­θυ­πουρ­γού Αλέξη Τσί­πρα, όπως δή­λω­σαν Έλ­λη­νες και Ευ­ρω­παί­οι αξιω­μα­τού­χοι, καθώς η Αθήνα επι­διώ­κει να ξα­να­χτί­σει στε­νές οι­κο­νο­μι­κές σχέ­σεις με το Ιράν μετά τη συμ­φω­νία της Τε­χε­ρά­νης τον Ιού­λιο του 2015 να πε­ριο­ρί­σει το πυ­ρη­νι­κό της πρό­γραμ­μα, ανα­φέ­ρει η WSJ.

Είναι η πρώτη φορά που μία κυ­βέρ­νη­ση προ­βαί­νει σε μια τέ­τοια ενέρ­γεια, ση­μειώ­νε­ται στο δη­μο­σί­ευ­μα.

Η Wall Street Journal ση­μειώ­νει ότι “η κί­νη­ση αυτή είναι δυ­νη­τι­κά ρι­ψο­κίν­δυ­νη για την Ελ­λά­δα, η οποία θα φι­λο­ξε­νή­σει τον πρό­ε­δρο των ΗΠΑ αρ­γό­τε­ρα αυτό το μήνα. Ο υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών των ΗΠΑ Τζακ Λιου προει­δο­ποί­η­σε τον προη­γού­με­νο χρόνο ότι εται­ρεί­ες που συ­νερ­γά­ζο­νται με την Saderat εν­δε­χο­μέ­νως να απο­κλει­στούν από το αμε­ρι­κα­νι­κό χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κό σύ­στη­μα.

Το 2007, το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών των ΗΠΑ επέ­βα­λε κυ­ρώ­σεις στην Saderat ως χρη­μα­το­δό­τη τρο­μο­κρα­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων για φε­ρό­με­νες ενέρ­γειες διο­χέ­τευ­σης χρη­μά­των σε ορ­γα­νώ­σεις όπως η Hezbollah, η Hamas και άλλες ομά­δες που η Ουά­σινγ­κτον θε­ω­ρεί τρο­μο­κρα­τι­κές. Η κυ­βέρ­νη­ση του Ιράν έχει αρ­νη­θεί οιασ­δή­πο­τε ανά­μι­ξη της Bank Saderat και άλλων ορ­γα­νι­σμών σε χρη­μα­το­δό­τη­ση τρο­μο­κρα­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων.

Η Bank Saderat δεν αντα­πο­κρί­θη­κε σε αί­τη­μα της WSJ για κά­ποια δή­λω­ση.

Τα Ηνω­μέ­να Έθνη επέ­βα­λαν κυ­ρώ­σεις στην τρά­πε­ζα για τη συμ­με­το­χή της στο πυ­ρη­νι­κό πρό­γραμ­μα και πρό­γραμ­μα βαλ­λι­στι­κών πυ­ραύ­λων του Ιράν, ενώ ανά­λο­γη κί­νη­ση ακο­λού­θη­σε από την Ε.Ε. το 2010.

Στο πλαί­σιο της πο­λυ­ε­θνι­κής πυ­ρη­νι­κής συμ­φω­νί­ας με το Ιράν του Ιου­λί­ου του 2015, η οποία οδή­γη­σε σε άρση των πε­ρισ­σό­τε­ρων χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών κυ­ρώ­σε­ων κατά της Τε­χε­ρά­νης, η Saderat ήταν η μία από μόλις τρεις τρά­πε­ζες συ­νο­λι­κά που πα­ρέ­μει­ναν στον κα­τά­λο­γο των κυ­ρώ­σε­ων της Ε.Ε. για πε­ρί­ο­δο έως οκτώ έτη. Η Ουά­σινγ­κτον έχει την τρά­πε­ζα σε κα­θε­στώς κυ­ρώ­σε­ων για απε­ριό­ρι­στη χρο­νι­κή διάρ­κεια για χρη­μα­το­δό­τη­ση της τρο­μο­κρα­τί­ας.

Tον Απρί­λιο, ωστό­σο, το κο­ρυ­φαίο δι­κα­στή­ριο της Ε.Ε. δέ­χτη­κε την προ­σφυ­γή  της τρά­πε­ζας κατά των κυ­ρώ­σε­ων της Ε.Ε. υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η Ένωση των 28 κρα­τών είχε πα­ρου­σιά­σει ανε­παρ­κή στοι­χεία για να υπο­στη­ρί­ξει τον ισχυ­ρι­σμό ότι η Saderat διε­νερ­γού­σε πα­ρά­νο­μες δρα­στη­ριό­τη­τες. Το δι­κα­στή­ριο επέ­τρε­ψε στην Ε.Ε. να δια­τη­ρή­σει το πά­γω­μα των πε­ριου­σια­κών στοι­χεί­ων για έξι μήνες με βάση μια τρο­πο­ποι­η­μέ­νη κα­τη­γο­ρία, ενώ η εν λόγω πε­ρί­ο­δος έληξε στις 22 Οκτω­βρί­ου.

Καθ’ όλη την πε­ρί­ο­δο αυτή, η Γαλ­λία και το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο ερ­γά­στη­καν για να δια­σφα­λί­σουν ότι οι κυ­ρώ­σεις θα επε­κτα­θούν και μετά τον Οκτώ­βριο, ανα­ζη­τώ­ντας νέες απο­δεί­ξεις ότι η Saderat συμ­με­τεί­χε σε πα­ρά­νο­μες δρα­στη­ριό­τη­τες.

Ενώ υπήρ­χαν αμ­φι­βο­λί­ες για τη δυ­να­τό­τη­τα της Ε.Ε. να δη­μιουρ­γή­σει μια νέα προ­σφυ­γή, οι 27 από τις 28 κυ­βερ­νή­σεις της Ε.Ε. ήταν έτοι­μες να επε­κτεί­νουν τις κυ­ρώ­σεις, σύμ­φω­να με ανώ­τα­τους Ευ­ρω­παί­ους και Έλ­λη­νες αξιω­μα­τού­χους. Η Ελ­λά­δα ήταν η μόνη που αντι­τέ­θη­κε στην κί­νη­ση.

“Υπάρ­χει από­φα­ση του Δι­κα­στη­ρί­ου της ΕΕ και πρέ­πει να γίνει σε­βα­στή”, εξή­γη­σε ανώ­τε­ρος Έλ­λη­νας αξιω­μα­τού­χος του υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών. “Υπήρ­χαν πολύ σα­φείς οδη­γί­ες από την Αθήνα να τεθεί μπλό­κο”, είπε ένας δεύ­τε­ρος Έλ­λη­νας αξιω­μα­τού­χος.

Η από­φα­ση της Ελ­λά­δας ήρθε παρά την πα­ρά­κλη­ση των ΗΠΑ για δια­τή­ρη­ση των κυ­ρώ­σε­ων. Ενώ η κυ­βέρ­νη­ση Ομπά­μα συ­νερ­γα­ζό­ταν με τις κυ­βερ­νή­σεις της ΕΕ ώστε να εν­θαρ­ρύ­νουν τις ευ­ρω­παϊ­κές τρά­πε­ζες να αρ­χί­σουν να ερ­γά­ζο­νται και πάλι με τις ιρα­νι­κές επι­χει­ρή­σεις που δεν υπό­κει­νται πλέον σε κυ­ρώ­σεις, αυτό δεν ίσχυε και για την Saderat.

Τα μέλη του Κο­γκρέ­σου που έχουν στε­νούς δε­σμούς με την ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση πα­ρε­νέ­βη­σαν με τη σειρά τους καθώς δό­θη­κε προει­δο­ποί­η­ση στην Ελ­λά­δα πως θα μπο­ρού­σε να πλη­ρώ­σει ένα τί­μη­μα, εάν επέ­τρε­πε στην Saderat, το γρα­φείο της οποί­ας στην Αθήνα έκλει­σε μετά την επι­βο­λή των κυ­ρώ­σε­ων της ΕΕ στο Ιράν, να αρ­χί­σει και πάλι τη δρα­στη­ριό­τη­τά της.

Ωστό­σο, υπήρ­ξαν και πιέ­σεις προς την αντί­θε­τη κα­τεύ­θυν­ση, ση­μειώ­νουν Ευ­ρω­παί­οι και Έλ­λη­νες αξιω­μα­τού­χοι. Η Ελ­λά­δα, που ήταν ένας από τους με­γα­λύ­τε­ρους ενερ­γεια­κούς πε­λά­τες του Ιράν πριν την επι­βο­λή κυ­ρώ­σε­ων για τα πυ­ρη­νι­κά, έδει­ξε προ­θυ­μία να οι­κο­δο­μή­σει πο­λι­τι­κούς και οι­κο­νο­μι­κούς δε­σμούς με την Τε­χε­ρά­νη στον από­η­χο της συμ­φω­νί­ας για τα πυ­ρη­νι­κά, υπό την κυ­βέρ­νη­ση Τσί­πρα.

Ο κ. Τσί­πρας ήταν από τους πρώ­τους ηγέ­τες της Δύσης που ηγή­θη­κε μιας με­γά­λης αντι­προ­σω­πεί­ας επι­χει­ρή­σε­ων στην Τε­χε­ρά­νη αμέ­σως μετά την άρση των οι­κο­νο­μι­κών κυ­ρώ­σε­ων στα μέσα του Ια­νουα­ρί­ου 2016. Ακόμη και πριν από αυτό, η Ελ­λά­δα και το Ιράν είχαν ξε­κι­νή­σει συ­ζη­τή­σεις για την ανα­νέ­ω­ση των πα­ρα­δό­σε­ων ιρα­νι­κού πε­τρε­λαί­ου ενώ πα­ράλ­λη­λα ξε­κί­νη­σε η δια­πραγ­μά­τευ­ση ενός δια­κα­νο­νι­σμού που δίνει στα ΕΛΠΕ χρόνο να απο­πλη­ρώ­σουν του­λά­χι­στον μισό δισ. ευρώ χρέ­ους που όφει­λαν προς ιρα­νι­κές επι­χει­ρή­σεις πριν την επι­βο­λή των κυ­ρώ­σε­ων της ΕΕ.

Πριν από ένα μήνα, ο διοι­κη­τής της κε­ντρι­κής τρά­πε­ζας του Ιράν πραγ­μα­το­ποί­η­σε συ­να­ντή­σεις στην Αθήνα με ανώ­τε­ρους τρα­πε­ζί­τες αλλά και με τον Αντι­πρό­ε­δρο της κυ­βέρ­νη­σης Γιάν­νη Δρα­γα­σά­κη, ο οποί­ος επι­βλέ­πει την “ανα­κα­τα­σκευή” του εύ­θραυ­στου τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος της Ελ­λά­δας. Αξιω­μα­τού­χοι ανα­φέ­ρουν ότι συ­ζη­τή­θη­κε η υπό­θε­ση της Saderat.

Τι απα­ντούν ελ­λη­νι­κές δι­πλω­μα­τι­κές πηγές

Ελ­λη­νι­κές δι­πλω­μα­τι­κές πηγές πά­ντως επι­μέ­νουν ότι δεν τέ­θη­κε ελ­λη­νι­κό βέτο καθώς οι κυ­ρώ­σεις προς την Saderat είχαν εκ­πέ­σει.

capital.gr