Κατά 30% αυξήθηκαν οι αυτοκτονίες στην Ελλάδα τα χρόνια της κρίσης

Του­λά­χι­στον κατά 30% αυ­ξή­θη­καν οι αυ­το­κτο­νί­ες στην Ελ­λά­δα τα χρό­νια της κρί­σης. Αντί­στοι­χη είναι και η αύ­ξη­ση στις από­πει­ρες αυ­το­κτο­νί­ας.

Έχει υπο­λο­γι­στεί ότι κάθε χρόνο κα­τα­γρά­φο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες από 1.000.000 αυ­το­κτο­νί­ες πα­γκο­σμί­ως, μια αυ­το­κτο­νία πραγ­μα­το­ποιεί­ται κάθε 20 δευ­τε­ρό­λε­πτα, ενώ μια από­πει­ρα πραγ­μα­το­ποιεί­ται κάθε δευ­τε­ρό­λε­πτο.

Η αυ­το­κτο­νία σή­με­ρα, συ­γκα­τα­λέ­γε­ται με­τα­ξύ των δέκα συ­χνό­τε­ρων αι­τιών θα­νά­του στο σύ­νο­λο του πλη­θυ­σμού και ανά­με­σα στις τρεις συ­χνό­τε­ρες αι­τί­ες θα­νά­του για τους εφή­βους και τους νε­α­ρούς ενή­λι­κες.

Τα στοι­χεία αυτά πα­ρα­θέ­τει η Ελ­λη­νι­κή Ψυ­χια­τρι­κή Εται­ρεία (ΕΨΕ), με αφορ­μή επι­στη­μο­νι­κή ημε­ρί­δα με θέμα: «Η πρό­λη­ψη των αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κών συ­μπε­ρι­φο­ρών σε πε­ρί­ο­δο κοι­νω­νι­κο – οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης», που θα γίνει το Σάβ­βα­το, 10 Σε­πτεμ­βρί­ου, από 9.30 το πρωί έως 15.30, στην αί­θου­σα συ­γκε­ντρώ­σε­ων του Ια­τρι­κού Συλ­λό­γου Αθη­νών, οδός Σε­βα­στου­πό­λε­ως 113, στο πλαί­σιο της Πα­γκό­σμιας Ημέ­ρας Πρό­λη­ψης των αυ­το­κτο­νιών.

Η ημε­ρί­δα ορ­γα­νώ­νε­ται από το πε­ριο­δι­κό «Ψυ­χια­τρι­κή» της Ελ­λη­νι­κής Ψυ­χια­τρι­κής Εται­ρεί­ας (ΕΨΕ) και τους Κλά­δους Αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κών Συ­μπε­ρι­φο­ρών και Προ­λη­πτι­κής Ψυ­χια­τρι­κής της ΕΨΕ, σε συ­νερ­γα­σία με τον Ια­τρι­κό Σύλ­λο­γο Αθη­νών.

Οι πα­ρά­γο­ντες κιν­δύ­νου για αυ­το­κτο­νία

Οι πα­ρά­γο­ντες κιν­δύ­νου αυ­το­κτο­νί­ας μπο­ρούν να δια­κρι­θούν σε πρω­το­γε­νείς, δευ­τε­ρο­γε­νείς και τρι­το­γε­νείς. Στους πρω­το­γε­νείς, οι οποί­οι απο­τε­λούν και κα­τά­στα­ση αυ­ξη­μέ­νου κιν­δύ­νου αυ­το­κτο­νί­ας, πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται η ύπαρ­ξη ψυ­χι­κής δια­τα­ρα­χής (ιδιαί­τε­ρα της μεί­ζο­νος κα­τά­θλι­ψης), η ύπαρ­ξη προη­γού­με­νης από­πει­ρας αυ­το­κτο­νί­ας, η ανα­κοί­νω­ση της αυ­το­κτο­νι­κής πρό­θε­σης και η χα­μη­λή σε­ρο­το­νι­νερ­γι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα του ατό­μου.

Οι δευ­τε­ρο­γε­νείς πα­ρά­γο­ντες κιν­δύ­νου, με­τα­ξύ άλλων πε­ρι­λαμ­βά­νουν την ανερ­γία, τα οι­κο­νο­μι­κά προ­βλή­μα­τα, τα σο­βα­ρά αρ­νη­τι­κά γε­γο­νό­τα ζωής και την κοι­νω­νι­κή απο­μό­νω­ση, ενώ στους τρι­το­γε­νείς πα­ρά­γο­ντες εντάσ­σε­ται το αντρι­κό φύλο και η εφη­βι­κή ηλι­κία ή η προ­χω­ρη­μέ­νη ηλι­κία. Οι δευ­τε­ρο­γε­νείς και τρι­το­γε­νείς πα­ρά­γο­ντες, συχνά δια­πλέ­κο­νται και ενι­σχύ­ουν τους πρω­το­γε­νείς πα­ρά­γο­ντες στην πραγ­μα­το­ποί­η­ση μιας αυ­το­κτο­νι­κής ενέρ­γειας.

Οι ψυ­χι­κές δια­τα­ρα­χές, τα παι­διά και οι ηλι­κιω­μέ­νοι

Οι ψυ­χι­κές δια­τα­ρα­χές απο­τε­λούν ισχυ­ρό πα­ρά­γο­ντα κιν­δύ­νου για την εμ­φά­νι­ση αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κής συ­μπε­ρι­φο­ράς. Ασθε­νείς με μεί­ζο­να κα­τά­θλι­ψη έχουν δεί­κτη θνη­σι­μό­τη­τας από αυ­το­κτο­νία της τάξης του 15% – 20%, ενώ ασθε­νείς με ψυ­χώ­σεις (σχι­ζο­φρέ­νεια) έχουν δεί­κτες της τάξης 5 -10%.

Στα παι­διά, οι αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κές πρά­ξεις είναι εξαι­ρε­τι­κά σπά­νιες, ενώ στους εφή­βους και στους νε­α­ρούς ενή­λι­κες, η αυ­το­κτο­νι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά εκ­δη­λώ­νε­ται με διά­φο­ρους τρό­πους, λόγω της ει­δι­κής ψυ­χο­συ­ναι­σθη­μα­τι­κής ανά­πτυ­ξης της ηλι­κί­ας αυτής και συχνά σχε­τί­ζε­ται με συ­γκρου­σια­κές κα­τα­στά­σεις σε κοι­νω­νι­κό επί­πε­δο.

Οι ηλι­κιω­μέ­νοι εμ­φα­νί­ζουν υψη­λούς δεί­κτες αυ­το­κτο­νιών, γε­γο­νός που απο­δί­δε­ται στη συχνή συ­νύ­παρ­ξη σο­βα­ρών σω­μα­τι­κών νο­ση­μά­των που συ­νυ­πάρ­χουν με κα­τά­θλι­ψη (π.χ. καρ­διο­πά­θειες, καρ­κί­νος, Πάρ­κιν­σον κ.α.), αλλά και στο γε­γο­νός ότι η κα­τά­θλι­ψη στους ηλι­κιω­μέ­νους συχνά εκ­φρά­ζε­ται με σω­μα­τι­κά ενο­χλή­μα­τα και όχι λε­κτι­κά, με απο­τέ­λε­σμα τη δυ­σκο­λία αντι­με­τώ­πι­σής της.

Οι άν­δρες και οι γυ­ναί­κες

Έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί αυ­ξη­μέ­νη ανα­λο­γία αν­δρών που αυ­το­κτο­νούν, σε σχέση με τις γυ­ναί­κες, ενώ το αντί­θε­το συμ­βαί­νει με τις από­πει­ρες αυ­το­κτο­νί­ας. Το γε­γο­νός απο­δί­δε­ται στην αυ­ξη­μέ­νη πρό­θε­ση αυ­το­κτο­νί­ας των αν­δρών και στους βί­αιους και συχνά πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κούς τρό­πους που χρη­σι­μο­ποιούν σε σχέση με τις γυ­ναί­κες.

Εξάλ­λου, έχει υπο­στη­ρι­χθεί ότι αρ­κε­τές από τις από­πει­ρες αυ­το­κτο­νί­ας των γυ­ναι­κών απο­τε­λούν «κραυ­γή βο­ή­θειας», χωρίς όμως να πα­ρα­γνω­ρί­ζε­ται η ση­μα­σία τους ως αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κή ενέρ­γεια.

Στις μέρες μας συ­ζη­τεί­ται πολύ η σχέση των αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κών συ­μπε­ρι­φο­ρών με τα τρο­χαία ατυ­χή­μα­τα. Όπως είναι γνω­στό, η Ελ­λά­δα κα­τέ­χει μια από τις τε­λευ­ταί­ες θέ­σεις στον ευ­ρω­παϊ­κό χάρτη σε σχέση με τις αυ­το­κτο­νί­ες, είναι όμως στις πρώ­τες θέ­σεις σε σχέση με τα τρο­χαία ατυ­χή­μα­τα. Υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι κά­ποια από αυτά τα τρο­χαία ατυ­χή­μα­τα (π.χ. όταν ο οδη­γός είναι μόνος, οδη­γεί με υπερ­βο­λι­κή τα­χύ­τη­τα υπό την επή­ρεια οι­νο­πνευ­μα­τω­δών), εν­δε­χο­μέ­νως απο­τε­λούν αυ­το­κτο­νι­κές συ­μπε­ρι­φο­ρές (παρα -αυ­το­κτο­νί­ες ) οι οποί­ες όμως ποτέ δεν κα­τα­γρά­φο­νται ως αυ­το­κτο­νί­ες.

Ο ρόλος των media

Το σύν­θε­το πρό­βλη­μα των αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κών συ­μπε­ρι­φο­ρών είναι λο­γι­κό να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με πο­λύ­πλευ­ρες πα­ρεμ­βά­σεις, τόσο βιο­λο­γι­κές (στα­θε­ρο­ποι­η­τι­κά του συ­ναι­σθή­μα­τος φάρ­μα­κα κ.α.) όσο και ψυ­χο­κοι­νω­νι­κές πα­ρεμ­βά­σεις, που στο­χεύ­ουν στην κοι­νω­νι­κή υπο­στή­ρι­ξη των ατό­μων, στη μεί­ω­ση της ανερ­γί­ας και της ερ­γα­σια­κής ανα­σφά­λειας, στη μεί­ω­ση της φτώ­χειας κ.τ.λ.

Ο ρόλος των ΜΜΕ και του δια­δι­κτύ­ου σε σχέση με τις αυ­το­κτο­νί­ες θε­ω­ρεί­ται ση­μα­ντι­κός, αφού μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει θε­τι­κά ή όμως και αρ­νη­τι­κά. Η σωστή ενη­μέ­ρω­ση ενός τρα­γι­κού συμ­βά­ντος αυ­το­κτο­νί­ας μπο­ρεί να απο­τρέ­ψει από άλλες ενέρ­γειες, ενώ αν δεν συμ­βεί αυτό μπο­ρεί να υπάρ­ξουν αντί­θε­τα απο­τε­λέ­σμα­τα. Το ίδιο μπο­ρεί να συμ­βεί με το δια­δί­κτυο, όπου, όπως είναι γνω­στό, υπάρ­χουν ιστό­το­ποι που προ­τρέ­πουν σε ενέρ­γειες τέ­τοιου τύπου.

Η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μι­κή κρίση που συ­νο­δεύ­τη­κε με ση­μα­ντι­κή κοι­νω­νι­κή κρίση έχει διάρ­κεια και βάθος. Οι προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες ενέρ­γειες της πο­λι­τεί­ας, σε σχέση με την μεί­ω­ση των κοι­νω­νι­κών πα­ρα­γό­ντων που επει­σέρ­χο­νται στην αι­τιο­πα­θο­γέ­νεια των ενερ­γειών αυ­το­κα­τα­στρο­φής και οι στο­χευ­μέ­νες προ­λη­πτι­κές δρά­σεις στις ομά­δες υψη­λού κιν­δύ­νου (π.χ. άτομα με χρό­νιες ψυ­χι­κές πα­θή­σεις ή/και σω­μα­τι­κές πα­θή­σεις), ανα­μέ­νε­ται να μειώ­σει τις δρα­μα­τι­κές συ­νέ­πειες των αυ­το­κα­τα­στρο­φι­κών συ­μπε­ρι­φο­ρών.

tvxs.gr