Κ. Λαμπριανός: «Το ιστορικό – πολιτιστικό χρέος μας»

Γρά­φει ο

Κώ­στας Λα­μπρια­νός

Δέ­σμιοι, ακόμα, του φαύ­λου με­τα­πο­λι­τευ­τι­κού πο­λι­τι­κού συ­στή­μα­τος, μοιά­ζου­με να μην ξέ­ρου­με ποιοι εί­μα­στε, πού βα­δί­ζου­με, ποιος είναι ο σκο­πός της ύπαρ­ξής μας.

Παρά το ιστο­ρι­κό βάρος που κου­βα­λά­με στους ώμους ως λαός, πε­ρισ­σό­τε­ρο από τρεις χι­λιε­τί­ες, παρά την ανε­κτί­μη­τη πο­λι­τι­στι­κή μας κλη­ρο­νο­μιά, είναι προ­φα­νές, δεν έχου­με συ­νει­δη­το­ποι­ή­σει την τρα­γι­κό­τη­τα της πε­ριό­δου που δια­νύ­ου­με.

Απο­προ­σα­να­το­λι­σμέ­νοι από το πέ­ρα­σμα στον υπερ­κα­τα­να­λω­τι­σμό, ευ­νου­χι­σμέ­νοι από την απο­μί­μη­ση των δυ­τι­κών προ­τύ­πων ζωής, ακο­λου­θώ­ντας, στα τυφλά, το «αμε­ρι­κα­νι­κό» ή «ευ­ρω­παϊ­κό» όνει­ρο χά­σα­με την ταυ­τό­τη­τά μας.

Και τώρα, σε και­ρούς ιδε­ο­λο­γι­κο­πο­λι­τι­κής βα­ριάς ομί­χλης και βί­αι­ης προ­σαρ­μο­γής σε κα­τα­στά­σεις πε­νί­ας, εξαρ­τη­μέ­νοι ακόμα από τον δι­κομ­μα­τι­σμό τού συ­στή­μα­τος λη­στρι­κής νομής της εξου­σί­ας, αδυ­να­τού­με να δούμε ότι η κρίση που δια­νύ­ου­με, στην ουσία και το βάθος της, είναι πρω­τί­στως κρίση πο­λι­τι­στι­κή, κρίση ηθική, κρίση πνευ­μα­τι­κή, κρίση αρχών και αξιών, η οποία θα έπρε­πε, λο­γι­κά, να συ­νε­γεί­ρει την κοι­νω­νία, να την αφυ­πνί­σει, δια­μορ­φώ­νο­ντας όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις επι­στρο­φής στον, καλώς ευ­νο­ού­με­νο, ελ­λη­νο­κε­ντρι­σμό.

Είναι πα­ρή­γο­ρο, ωστό­σο, να βλέ­πεις κά­ποιες αχτί­δες πο­λι­τι­στι­κού φωτός να δια­περ­νούν την πνι­γη­ρή ομί­χλη που μας τυ­λί­γει.

Ο βου­λευ­τής του νομού Μάνος Κόν­σο­λας έφερε το θέμα της κα­τάρ­ρευ­σης των τει­χών της Με­σαιω­νι­κής Πόλης στη Βουλή. Δεν πι­στεύω ότι θα ιδρώ­σει το αυτί των Μπαλ­τά­δων και Φί­λη­δων, ψευ­το­κουλ­του­ριά­ρη­δων και ψευ­το­προ­ο­δευ­τι­κών. Μα, κι αν δεν ιδρώ­σει, ο βου­λευ­τής με την ερώ­τη­σή του υπο­δει­κνύ­ει σ’ εμάς το ιστο­ρι­κό χρέος. Τα τείχη, που τα­πεί­νω­σαν τους κα­τα­πέλ­τες και τις πο­λιορ­κη­τι­κές μη­χα­νές του Δη­μη­τρί­ου του Πο­λιορ­κη­τή, μέρα τη μέρα, χρόνο τον χρόνο, πέτρα την πέτρα κα­ταρ­ρέ­ουν υπό το αδιά­φο­ρο βλέμ­μα των επι­γό­νων.

Ιστο­ρι­κό χρέος ν’ ανα­κο­πεί αυτή η φθί­νου­σα, απα­ξιω­τι­κή πο­ρεία του μο­να­δι­κού και ανε­κτί­μη­του πο­λι­τι­στι­κού Μνη­μεί­ου, υμνη­μέ­νου επί αιώ­νες από πε­ρι­η­γη­τές, από εχθρούς και φί­λους.

Είναι πα­ρή­γο­ρο, ακόμα, ότι ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος έρ­χε­ται, με ση­μα­ντι­κές πρω­το­βου­λί­ες, να κα­λύ­ψει το τε­ρά­στιο έλ­λειμ­μα της δη­μο­τι­κής αρχής – μο­λο­νό­τι στο πα­ρα­σκή­νιο οι συ­νή­θεις υπο­νο­μευ­τές τις αφο­ρί­ζουν – σε πο­λι­τι­κό, πο­λι­τι­στι­κό και κοι­νω­νι­κό επί­πε­δο.

Πολύ πρό­σφα­τα πα­ρέ­δω­σε στους κα­τοί­κους της Δήλου ολο­κλη­ρω­μέ­νο το ανα­στη­λω­μέ­νο αρ­χαίο θέ­α­τρο του νη­σιού.

Τώρα, στις προ­τε­ραιό­τη­τες του, σειρά έχει η ανά­δει­ξη της Ακρό­πο­λης, του Αρ­χαί­ου Στα­δί­ου και του Αρ­χαί­ου Θε­ά­τρου, μνη­μεία εγκα­τα­λειμ­μέ­να, αφη­μέ­να στην φθορά του αδη­φά­γου χρό­νου, πνιγ­μέ­να στ’ αγριό­χορ­τα και τα σκου­πί­δια, τόπος πο­ντι­κιών και ερ­πε­τών.

Είναι πα­ρή­γο­ρο, επί­σης, ότι έχει δρο­μο­λο­γη­θεί η απο­κα­τά­στα­ση του πο­λυ­τα­πει­νω­μέ­νου Εθνι­κού Θε­ά­τρου, πνευ­μα­τι­κού, καλ­λι­τε­χνι­κού, πο­λι­τι­στι­κού κέ­ντρου της Ρόδου επί έναν αιώνα.

Και μα­κά­ρι να πά­ρουν σειρά και τα υπό­λοι­πα κτή­ρια – ιστο­ρι­κά μνη­μεία – που δε­σπό­ζουν στην καρ­διά της πόλης, όμως, με εμ­φα­νή τ’ απο­τυ­πώ­μα­τα της κα­κο­ποί­η­σης και εγκα­τά­λει­ψης.

Ναι, η Πόλη που διεκ­δι­κεί να γίνει Πο­λι­τι­στι­κή Πρω­τεύ­ου­σα της Ευ­ρώ­πης, σε πέντε χρό­νια από τώρα, έχει ανά­γκη πολ­λών σο­βα­ρών και καλά με­λε­τη­μέ­νων πα­ρεμ­βά­σε­ων σε πο­λι­τι­στι­κό επί­πε­δο.

Απο­τε­λεί μο­νό­δρο­μο για να ξα­να­βρεί τη χα­μέ­νη αίγλη της, πο­λύ­τι­μο υπό­βα­θρο επα­νεκ­κί­νη­σης του ποιο­τι­κού του­ρι­σμού, για τον οποίο πολύς λόγος γί­νε­ται εσχά­τως.

Προ­φα­νώς, η πα­ρού­σα δη­μο­τι­κή αρχή, όπως και οι προη­γού­με­νες, δεν αι­σθά­νε­ται το ιστο­ρι­κό βάρος της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, ώστε να ηγη­θεί μιας με­γά­λης, αλλά και δύ­σκο­λης, εκ­στρα­τεί­ας διά­σω­σης και ανά­δει­ξης της Με­σαιω­νι­κής Πόλης και των πολ­λών άλλων πο­λι­τι­στι­κών θη­σαυ­ρών αυτού του τόπου.

Δέ­σμια της πο­λι­τι­κής φύ­τρας από την οποία προ­έρ­χε­ται, υπεύ­θυ­νης για τη ση­με­ρι­νή πα­ρακ­μια­κή, τρα­γι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, βο­λεύ­ε­ται στη δια­χεί­ρι­ση απλώς της εξου­σί­ας, με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά γνω­ρί­σμα­τα τον λαϊ­κι­σμό, τα επι­κοι­νω­νια­κά τερ­τί­πια, τις πε­λα­τεια­κές σχέ­σεις και τα πα­νη­γύ­ρια, όπως επαί­ρε­ται.

Η Με­σαιω­νι­κή Πόλη, μου έλεγε τις προ­άλ­λες φίλος του πνεύ­μα­τος και των τε­χνών, σε με­λαγ­χο­λι­κό τόνο, προ­σφέ­ρε­ται για την ανα­βί­ω­ση ιστο­ρι­κών δρώ­με­νων, αλλά έχει εκ­χω­ρη­θεί σε αν­θρώ­πους χωρίς ατο­μι­κή και συλ­λο­γι­κή ιστο­ρι­κή συ­νεί­δη­ση. Και στη σκιά του ναού του Απόλ­λω­να στην Ακρό­πο­λη, το Αρ­χαίο Στά­διο και Θέ­α­τρο μπο­ρούν με όραμα, τόλμη και φα­ντα­σία να γί­νουν μια δεύ­τε­ρη Επί­δαυ­ρος.

Αναμ­φί­βο­λα οι πο­λι­τι­στι­κές και πνευ­μα­τι­κές πηγές υπάρ­χουν, μόνο που έχει στε­ρέ­ψει η αγάπη, η φλόγα, το πάθος για την όμορ­φη, τρα­γι­κή πόλη των 2400 χρό­νων.

Θα ήταν σο­βα­ρή πα­ρά­λει­ψη, τέλος, να μη γίνει ανα­φο­ρά σε μιαν ακόμα πρω­το­βου­λία του πε­ρι­φε­ρειάρ­χη, ιδιαι­τέ­ρως ση­μα­ντι­κή, όσο και συμ­βο­λι­κή.

Ο λόγος για την από­φα­σή του να χρη­μα­το­δο­τή­σει το έργο της ανα­ζω­ο­γό­νη­σης του Πάρ­κου στο Ρο­δί­νι, που σή­με­ρα απο­τυ­πώ­νει, με τον πλέον γλα­φυ­ρό τρόπο, την εγκλη­μα­τι­κή αδια­φο­ρία των το­πι­κών αρ­χό­ντων επί δε­κα­ε­τί­ες.

Όσοι το θυ­μού­νται στις καλές μέρες, στις δόξες του, το θυ­μού­νται σαν την πιο ρο­μα­ντι­κή πρά­σι­νη γωνιά αυτής της πόλης, που χά­θη­κε και ξε­θώ­ρια­σε, όπως οι πα­λιές φω­το­γρα­φί­ες που κι­τρι­νί­ζουν στην υγρα­σία.

Είναι μια καλή αρχή και για το ζω­ντά­νε­μα των άλ­λο­τε θα­λε­ρών πάρ­κων, που μα­ρα­ζώ­νουν, κάτω απ’ την ίδια αδια­φο­ρία. Και τα οποία η …ευ­φά­ντα­στη δη­μο­τι­κή αρχή προ­γραμ­μα­τί­ζει να «πα­ρα­δώ­σει», σε ιδιω­τι­κή εται­ρεία, ένα­ντι εκα­το­ντά­δων χι­λιά­δων ευρώ ετη­σί­ως.

Ανί­κα­νη και μοι­ραία σε όλους τους το­μείς…

Υ.Γ.: Μια που η δη­μο­τι­κή αρχή έχει τόση σχέση με τον Πο­λι­τι­σμό όση ο φά­ντης με το ρε­τσι­νό­λα­δο, ας ανα­λά­βει ο Πε­ρι­φε­ρειάρ­χης και την πρω­το­βου­λία υπο­γρα­φής μιας νέας προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης με το Υπουρ­γείο (υπο­τί­θε­ται) του Πο­λι­τι­σμού για τη διά­σω­ση της Με­σαιω­νι­κής Πόλης.