Ζητείται νέα ταυτότητα για την τοπική αγορά για να μπορέσει να επιβιώσει στα επόμενα χρόνια

Γράφει

ο Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Η Ρόδος είναι γεμάτη κόσμο κι όμως η εμπο­ρική, όπως και η του­ρι­στική αγορά δεν δου­λεύ­ουν. Φταίνε οι του­ρί­στες γιατί δεν έχουν αρκετά λεφτά; Φταίνε οι ξενο­δό­χοι που δεν έφεραν τους συγ­γε­νείς του Αμπρά­μο­βιτς για δια­κο­πές; Φταίνε τα μεγάλα κατα­στή­ματα που κάνουν εκπτώ­σεις Ιούλιο και Αύγου­στο, δηλαδή τους μήνες κατά τους οποίους η αγορά περι­μέ­νει να ρεφάρει; Ποιος φταίει για την εικόνα του λια­νε­μπο­ρίου στη Ρόδο; Μήπως φταίνε οι ίδιοι οι κατα­στη­μα­τάρ­χες που δεν φρο­ντί­ζουν να ανα­γνω­ρί­σουν  τις μετα­βο­λές στις κατα­να­λω­τι­κές απαι­τή­σεις και δεν εναρ­μο­νί­ζο­νται με τα νέα δεδο­μένα; Το σίγουρο είναι πως η εικόνα αυτή δεν πρό­κει­ται να αλλάξει στα χρόνια που ακο­λου­θούν, καθώς τα πολυ­κα­τα­στή­ματα δεν πρό­κει­ται να κλεί­σουν και οι συγ­γε­νείς του Αμπρά­μο­βιτς είναι λίγοι.

Η τοπική αγορά χρειά­ζε­ται επα­να­προσ­διο­ρι­σμό, και στο ρεπορ­τάζ της «δημο­κρα­τι­κής» ανα­ζη­τή­θη­καν απα­ντή­σεις τόσο από τα πρόσωπα που βρί­σκο­νται στην κεφαλή της εμπο­ρι­κής και του­ρι­στι­κής αγοράς, όσο και από ανώ­νυ­μους κατα­στη­μα­τάρ­χες. Ολοι τους συμ­φω­νούν ότι τα χρόνια που έρχο­νται θα είναι ακόμα πιο δύσκολα για όλους και εάν τελικά οι έμποροι θέλουν να επι­βιώ­σουν, τότε θα πρέπει να αλλά­ξουν.

Ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού και Βιο­μη­χα­νι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου κ. Γιάννης Πάππου κληθείς να περι­γρά­ψει τον σύγ­χρονο κατα­να­λωτή στάθηκε σε ένα και μόνο δεδο­μένο: «οι αγο­ρα­στές έχουν πια περιο­ρι­σμένο χρη­μα­τικό ποσό για να καλύ­ψουν τις κατα­να­λω­τι­κές τους ανάγκες και αυτές θα θελή­σουν να τις καλύ­ψουν με τα χρήματα που έχουν και με τον καλύ­τερο δυνατό τρόπο».

Από τη δική του πλευρά ο πρό­ε­δρος των κατα­στη­μα­ταρ­χών της Μεσαιω­νι­κής Πόλης Τάσος Μελε­τίου, ξεκα­θά­ρισε ότι «έχουμε χάσει τη δια­σκέ­δαση στη Ρόδο. Ετσι, οι του­ρί­στες που δεχό­μα­στε είναι κυρίως μεγα­λύ­τε­ροι σε ηλικία, επα­να­λαμ­βα­νό­με­νοι και αυτό έχει άμεση επί­πτωση στην αγορά».

Ποιοι θα επι­βιώ­σουν;

Τα εμπο­ρικά κατα­στή­ματα στη Ρόδο είναι πάρα πολλά. Φέτος το χειμώνα θα κλεί­σουν ορι­σμένα από αυτά και στην επόμενη πεντα­ε­τία θα βάλουν λουκέτο ακόμα περισ­σό­τερα. Τα λουκέτα θα συνε­χι­στούν μέχρις ότου η αγορά ισορ­ρο­πή­σει.

«Εξει­δί­κευση, ποιό­τητα εμπο­ρευ­μά­των και παροχής υπη­ρε­σιών είναι τα στοι­χεία εκείνα που θα κάνουν τη διαφορά στην αγορά» εξήγησε στη «δημο­κρα­τική» ο κ. Γιάννης Πάππου. Ο ίδιος από τη θέση του προ­έ­δρου του ΕΒΕΔ ξεκα­θά­ρισε  ότι «δεν μπορεί το Επι­με­λη­τή­ριο να ξεκι­νή­σει μια συζή­τηση για το μέλλον των κατα­στη­μά­των. Είναι ξεκά­θαρο ότι οι κανόνες έχουν αλλάξει για όλους και αυτοί οι κανόνες είναι που χαράσ­σουν τις κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές για το Αύριο του Εμπο­ρίου».

«Για παρά­δειγμα, ένα κατά­στημα ένδυσης», περιέ­γραψε ο κ. Πάππου, «δεν μπορεί να έχει και ανδρικά, και γυναι­κεία, και παιδικά ρούχα, να έχει και παπού­τσια και εσώ­ρουχα. Τώρα πια χρειά­ζε­ται εξει­δι­κευ­μένο εμπό­ρευμα, ποιο­τικά καλό και αυτό να συνο­δευ­τεί από υψηλής ποιό­τη­τας  προ­σω­πική επαφή και παροχή υπη­ρε­σίας. Δια­φο­ρε­τικά, είναι αδύ­να­τον για έναν κατα­στη­μα­τάρχη να αντα­γω­νι­στεί σε τιμές τα μεγάλα κατα­στή­ματα. Εκεί που υστε­ρούν οι πολυ­ε­θνι­κές, είναι η προ­σω­πική επαφή. Σε αυτό μπορεί να επεν­δύ­σει η τοπική αγορά».

Σε ανάλογο πνεύμα μίλησε προς τη «δημο­κρα­τική» και ο κ. Τάσος Μελε­τίου, που έχει μακρά εμπει­ρία στο εμπόριο των του­ρι­στι­κών αγορών: «θα πρέπει οι κατα­στη­μα­τάρ­χες να επα­να­προσ­διο­ρί­σουν τους στόχους τους. Οι «μιλέ­νιουμ» (δηλαδή οι νεαροί πελάτες) δεν ενδια­φέ­ρο­νται για το πώς θα δια­κο­σμή­σουν το σπίτι τους, ενώ οι πιο μεγάλοι σε ηλικία του­ρί­στες είναι επα­να­λαμ­βα­νό­με­νοι και συνεπώς έχουν κάνει τις αγορές που ήθελαν από τις προη­γού­με­νες επι­σκέ­ψεις στο νησί. Δεν μπορεί ένας έμπορος να περι­μέ­νει να συντα­ξιο­δο­τη­θεί με το ίδιο εμπό­ρευμα που είχε ξεκι­νή­σει να πουλά στα πρώτα χρόνια».

Για τον κ. Μελε­τίου, είναι σημα­ντικό οι έμποροι να ανα­γνω­ρί­σουν τη θέση τους στην αγορά και να ανα­κα­τευ­θύ­νουν τις επι­λο­γές τους. Τα κατα­στή­ματα των πολυ­ε­θνι­κών εται­ρειών κερ­δί­ζουν πολλούς από τους πελάτες της του­ρι­στι­κής αγοράς και αυτό δεν πρέπει κανένας να το παρα­βλέ­πει. «Είμαστε στην κορύ­φωση της σαιζόν και την ώρα που τα κατα­στή­ματα της του­ρι­στι­κής αγοράς προ­σπα­θούν να ρεφά­ρουν τη χασούρα της κακής σαιζόν, τα μεγάλα κατα­στή­ματα κάνουν εκπτώ­σεις. Αυτό τα λέει όλα!».

Τι θέλει ο σύγ­χρο­νος του­ρί­στας;

Ο σύγ­χρο­νος του­ρί­στας θέλει εμπει­ρίες. Τα χρήματά του όλα τα ξοδεύει στα ταξίδια κι όχι για αγορές κατα­να­λω­τι­κών αγαθών. Αυτή είναι η τάση που κυριαρ­χεί σε όλο τον κόσμο (αυτό ήταν και το συμπέ­ρα­σμα της του­ρι­στι­κής έρευνας που είχε γίνει  πριν από 10 χρόνια στη Ρόδο) και αυτή η τάση θα είναι η κυρί­αρχη στην επόμενη πεντα­ε­τία.

Η Ρόδος έχει και μια ιδιαι­τε­ρό­τητα. Εξαι­τίας του καλού καιρού, των ποιο­τι­κών ξενο­δο­χείων, των χαμηλών τιμών και του αισθή­μα­τος προ­σω­πι­κής ασφά­λειας που απο­πνέει, έχει αρκε­τούς επα­να­λαμ­βα­νό­με­νους πελάτες. Αυτοί οι πελάτες, δεν ψωνί­ζουν κι αν τελικά κάνουν αγορές θα επι­λέ­ξουν τους κατα­στη­μα­τάρ­χες – φίλους τους (λόγω προ­σω­πι­κής επαφής και εμπι­στο­σύ­νης).

Γνωστός έμπορος γούνας και ακριβών κοσμη­μά­των τόνισε προς τη «δημο­κρα­τική» ότι «εμείς έχουμε τον βασικό μας τζίρο από τους παλιούς πελάτες. Εχουμε ένα 70% του τζίρου μας εξα­σφα­λι­σμένο. Το υπό­λοιπο 30% είναι οι και­νούρ­γιοι πελάτες και σε αυτό το ποσοστό εντο­πί­σαμε την πτώση μας φέτος. Οι και­νούρ­γιοι του­ρί­στες δεν αγο­ρά­ζουν βαριά κομ­μά­τια».

Εκείνο που επίσης θα μπο­ρούσε να έχει σημα­ντι­κές προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης είναι οτι­δή­ποτε επώνυμο. Οι επι­σκέ­πτες θα το ανα­ζη­τή­σουν γιατί προσ­δο­κούν να το βρουν πιο φθηνό απ’ ό,τι στη χώρα τους. Το πρό­βλημα είναι πως με την αύξηση του ΦΠΑ στο 24%, με την ανυ­παρ­ξία νησιω­τι­κής πολι­τι­κής, με τους λοιπούς φόρους να λει­τουρ­γούν ως βαρίδια για τους κατα­στη­μα­τάρ­χες, είναι αδύ­να­τον το επώνυμο να που­λη­θεί κάπως πιο φθηνά. Μια τσάντα από γνωστό οίκο μόδας, πωλεί­ται σε κατά­στημα της Ρόδου, όσο και στο ράφι των Harrods στο Λονδίνο.

Επι­πρό­σθετα, η έλλειψη αστυ­νό­μευ­σης, έχει γιγα­ντώ­σει τα φαι­νό­μενα πώλησης «μαϊμού» εμπο­ρευ­μά­των, γεγονός που οδηγεί την αγορά στο να χάνει την αξιο­πι­στία της έναντι των κατα­να­λω­τών.

Ο κ. Μελε­τίου, έχοντας καθη­με­ρινή επαφή με την του­ρι­στική αγορά δια­πί­στωσε ότι «οι επι­σκέ­πτες δια­θέ­τουν μεγάλο μέρος των χρη­μά­των τους σε φαγητό. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να έχει δημιουρ­γη­θεί αρκετά μεγάλος αριθμός fast food και ψηστα­ριών. Αυτό δεν είναι φυσιο­λο­γικό για την καρδιά της του­ρι­στι­κής αγοράς, αλλά πιστεύω ότι κι αυτό εντάσ­σε­ται στις αλλαγές που γίνο­νται μέχρι η αγορά να βρει την ισορ­ρο­πία της».

Ο Ελληνας φτώχυνε,

όχι και οι του­ρί­στες

Υπό το πρίσμα όλων των ανωτέρω στοι­χείων φαί­νε­ται ξεκά­θαρα ότι η έννοια «φτω­χο­του­ρί­στας» θα πρέπει να αφαι­ρε­θεί από το λεξι­λό­γιο της αγοράς. Ο προ­σβλη­τι­κός αυτός τίτλος απο­τε­λεί τη δικαιο­λο­γία που χρη­σι­μο­ποιούν οι έμποροι για να απο­φύ­γουν τις αλλαγές. Ενας του­ρί­στας που ξεκί­νησε από την Αμερική, άλλαξε δυο αερο­πλάνα για να φτάσει στη Βενετία και από κει πήρε το κρουα­ζιε­ρό­πλοιο, έφτασε στη Ρόδο, δεν μπορεί να χαρα­κτη­ρι­στεί ως «άφρα­γκος» επειδή δεν αγόρασε το βρα­χιόλι των 5 ευρώ. Ο έμπορος εσκεμ­μένα παρα­βλέ­πει το γεγονός ότι το ίδιο βρα­χιόλι ο «Αμε­ρι­κα­νός» το είδε σε όλα τα λιμάνια που προ­σέγ­γισε και είναι πιθανό να το βλέπει και στη χώρα του, στα κινε­ζικά παζάρια. Ο ίδιος Αμε­ρι­κα­νός είναι πιο πολύ πιθανό να δώσει 50 ευρώ για να αγο­ρά­σει ένα όμορφο, πραγ­μα­τικά χει­ρο­ποί­ητο κολιέ, κι ας είναι φτιαγ­μένο από ξύλο. Την ίδια οδό θα ακο­λου­θή­σει και το νεαρό ζευγάρι από την Αγγλία που στα 25 τους χρόνια έχουν ταξι­δέ­ψει σε όλο τον κόσμο, εκμε­ταλ­λευό­με­νοι τις προ­σφο­ρές των του­ρι­στι­κών οργα­νι­σμών.

Ο κ. Γιάννης Πάππου ξεκα­θά­ρισε πως «έχουν περάσει οι εποχές της παρά­γκας, που παίρ­ναμε το τσι­με­ντό­λιθο και τα ελενίτ για να φτιά­ξουμε εστια­τό­ριο. Ο του­ρί­στας έχει συγκε­κρι­μένο ποσό και αυτό θα το χρη­σι­μο­ποι­ή­σει για το καλύ­τερο δυνατόν».

Το πρό­βλημα, δυστυ­χώς, βρί­σκε­ται στον Έλληνα επι­σκέ­πτη. Ο τελευ­ταίος όχι μόνο έχει δει τα εισο­δή­ματά του να συρ­ρι­κνώ­νο­νται, αλλά επι­πρό­σθετα δεν έχει πρό­σβαση στις μεγάλες προ­σφο­ρές των του­ρι­στι­κών οργα­νι­σμών. Ετσι, οι δικοί μας άνθρω­ποι, οι πατριώ­τες από την υπό­λοιπη χώρα δεί­χνουν ξεκά­θαρα την αδυ­να­μία τους να πλη­ρώ­σουν κάτι που το παιδί τους βλέπει στην προθήκη ενός κατα­στή­μα­τος και είναι σε τιμή πραγ­μα­τικά χαμηλή.

Ωστόσο, ακόμα και για τον Ελληνα υπάρ­χουν λύσεις και αυτές βρί­σκο­νται στην κατα­να­λω­τική του εκπαί­δευση. Ο κ. Γιάννης Πάππου υπο­στή­ριξε ότι «είμαστε ένα έθνος όπου ακόμα έχουμε εν ζωή πρόσωπα που έζησαν τον πόλεμο κι αυτό επη­ρε­ά­ζει τις κατα­να­λω­τι­κές μας επι­λο­γές. Αν ο Ελληνας μπο­ρέ­σει και ανα­γνω­ρί­σει πού βρί­σκε­ται η πραγ­μα­τική προ­σφορά και που η παρα­πλα­νη­τική δια­φή­μιση, τότε θα εξοι­κο­νο­μή­σει αρκετά χρήματα στην καθη­με­ρι­νό­τητά του»

Θα ήταν πιο εύκολο

αν υπήρχαν στοι­χεία

Εκείνο που δεν έχει η αγορά της Ρόδου είναι στοι­χεία για την τοπική οικο­νο­μία. Κάποτε, με μέριμνα της Δωδε­κα­νη­σια­κής Εται­ρείας Ανά­πτυ­ξης και Προόδου (ΔΕΤΑΠ) είχαν γίνει σειρά ερευνών που έδει­χναν το βαθμό ικα­νο­ποί­η­σης των του­ρι­στών, τις κατα­να­λω­τι­κές τους συνή­θειες κι ένα σωρό άλλα σημα­ντικά στοι­χεία.

Ο κ. Μελε­τίου έχει πολλές φορές επι­ση­μά­νει την ανάγκη να ξεκι­νή­σουν ξανά οι μελέτες αυτές: «Αν δείτε, στην Κρήτη ήδη έχει ολο­κλη­ρω­θεί η έρευνα για το 2016 και αυτή δείχνει αρκετά στοι­χεία για την πορεία του του­ρι­σμού και του εμπο­ρίου. Αυτό χρειά­ζε­ται να θεσμο­θε­τη­θεί στη Ρόδο και να επα­λαμ­βά­νε­ται κάθε χρόνο. Μόνο με στοι­χεία θα μπο­ρούμε να μιλή­σουμε με ακρί­βεια για το τι πρέπει να γίνει. Όλα τα υπό­λοιπα δυστυ­χώς είναι εικα­σίες».