Economist: Καλώς ήλθατε στο σουλτανάτο του Ερντογάν

Κοι­τώ­ντας από τα στενά του Βό­σπο­ρου, μέσα από ένα του­ρι­στι­κό πλοιά­ριο στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη, πα­ρα­τη­ρείς ότι δεν έχουν αλ­λά­ξει πολλά από τους πε­ρα­σμέ­νους αιώ­νες. Κοι­τώ­ντας όμως προς την ανα­το­λή ξε­δι­πλώ­νε­ται μία νέα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Τε­ρά­στιες γε­ρα­νο­γέ­φυ­ρες φορ­τώ­νουν κο­ντέι­νερ σε πλοία που πε­ρι­μέ­νουν στις ακτές του Μαρ­μα­ρά και νέα υψηλά κτή­ρια υψώ­νο­νται. Στην ανα­το­λι­κή πλευ­ρά των στε­νών κα­τα­σκευά­ζε­ται  ένας εντυ­πω­σια­κός κα­θρέ­φτης της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, ο γι­γα­ντιαί­ος τρού­λος με τους έξι μι­να­ρέ­δες, το νέο κο­λοσ­σιαίο τζαμί. Μόλις ολο­κλη­ρω­θεί αρ­γό­τε­ρα μέσα στο έτος, θα είναι ο με­γα­λύ­τε­ρος χώρος προ­σευ­χής που έχει κα­τα­σκευα­στεί ποτέ στην Τουρ­κία.

Το μέ­γε­θος και ο συμ­βο­λι­σμός του τζα­μιού, που ανα­δο­μεί την ει­κό­να της Πόλης, αντι­κα­το­πτρί­ζει την θέ­λη­ση και το όραμα ενός άνδρα: του Ερ­ντο­γάν.

Μετά από δύο δε­κα­ε­τί­ες στην εξου­σία, από το 1994 ως δή­μαρ­χος της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, από το 2003 ως πρω­θυ­πουρ­γός της χώρας και από τον Αύ­γου­στο του 2014 ως πρό­ε­δρος, ο Ερ­ντο­γάν κυ­ριαρ­χεί στο πο­λι­τι­κό τοπίο της χώρας του. Για τους αντι­πά­λους του είναι ένας άν­δρας που επι­θυ­μεί να γίνει σουλ­τά­νος και γί­νε­ται ρι­ψο­κίν­δυ­νος για να πε­τύ­χει την επι­δί­ω­ξή του. Οι θαυ­μα­στές του λένε ότι εν­σω­μα­τώ­νει και ανα­ζω­ο­γο­νεί το εθνι­κό πνεύ­μα, ένας απλός άν­θρω­πος που ανε­λί­χθη­κε στο υψη­λό­τε­ρο αξί­ω­μα, ένας άν­δρας που υπε­ρα­σπί­ζε­ται το σωστό και είναι ισχυ­ρός προ­α­σπι­στής της πί­στης.

Ο Ερ­ντο­γάν είναι υπεύ­θυ­νος για κά­ποιους εντυ­πω­σια­κούς με­τα­σχη­μα­τι­σμούς. Μέσα σε δύο δε­κα­ε­τί­ες έχει με­τα­τρέ­ψει την Τουρ­κία, από μία χώρα με σχε­τι­κή φτώ­χεια και επαρ­χιω­τι­σμό σε μία σχε­τι­κά πλού­σια χώρα και εκλε­πτυ­σμέ­νη. Η χώρα που τα προη­γού­με­να χρό­νια εξή­γα­γε χα­μη­λών δυ­να­το­τή­των ερ­γα­τι­κό δυ­να­μι­κό έχει γίνει μία οι­κο­νο­μι­κή δύ­να­μη για την πε­ριο­χή και πόλος έλξης του­ρι­στών, πα­ρά­δει­σος για τους πρό­σφυ­γες και ένα πα­γκό­σμιο κέ­ντρο για την ενέρ­γεια, το εμπό­ριο και τις με­τα­κι­νή­σεις.

 

Σε πολλά πεδία, η Τουρ­κία των 78 εκατ. αν­θρώ­πων ποτέ δεν ήταν τόσο καλά. Το επί­πε­δο των ατό­μων που ζουν κάτω από το επί­πε­δο της φτώ­χειας έχει μειω­θεί ση­μα­ντι­κά και το οι­κο­νο­μι­κό με­ρί­διο που μοι­ρά­ζε­ται η με­σαία τάξη έχει σχε­δόν δι­πλα­σια­στεί. Σε κάθε πα­ρά­με­τρο του βιο­τι­κού επι­πέ­δου το χάσμα τις Τουρ­κί­ας με τις ανα­πτυγ­μέ­νες χώρες του ΟΟΣΑ έχει μειω­θεί.

Κάτω από την ισλα­μι­στι­κή επιρ­ροή το κόμμα της Δι­καιο­σύ­νης και Ανά­πτυ­ξης, έχει με­τα­τρέ­ψει τον σχε­δόν μη κομ­μα­τι­κό Ερ­ντο­γάν σε ένα πρό­ε­δρο που απει­κο­νί­ζει την εθνι­κή ταυ­τό­τη­τα. Η με­γά­λη σκιά του Ατ­τα­τούρκ, που πριν από 90 χρό­νια έχτι­σε μία κο­σμι­κή δη­μο­κρα­τία έχει αρ­χί­σει να ξε­θω­ριά­ζει. Το κόμμα έχει στεί­λει το στρα­τό πίσω στους στρα­τώ­νες του και η Τουρ­κία έχει ανα­λά­βει ένα ρόλο δια­με­σο­λα­βη­τή ανά­με­σα στην Ανα­το­λή και τη Δύση.

Όταν το κόμμα σκό­ντα­ψε στις εκλο­γές του 2015 ει­δι­κοί βιά­στη­καν να ανα­κοι­νώ­σουν το τέλος του Ερ­ντο­γάν.

Σκάν­δα­λα δια­φθο­ράς και κα­τά­χρη­ση εξου­σί­ας τα­ρα­κού­νη­σαν το κόμμα του, οι βομ­βι­στι­κές ενέρ­γειες από τον ISIS και η εί­σο­δος στη χώρα πε­ρισ­σο­τέ­ρων από 2 εκατ. προ­σφύ­γων από τη Συρία, έκα­ναν πολ­λούς Τούρ­κους να θέ­τουν υπό αμ­φι­σβή­τη­ση την κρίση τους για τον Ερ­ντο­γάν.

Όποιος τολμά νικά

Με μειω­μέ­να πο­σο­στά, για πρώτη φορά από το 2002, ο Ερ­ντο­γάν θα μπο­ρού­σε να ψάξει για σύμ­μα­χο σε κυ­βέρ­νη­ση συ­νερ­γα­σί­ας, αλλά αντί­θε­τα πό­ντα­ρε σε νέες εκλο­γές την πρώτη Νο­εμ­βρί­ου. Εκ­πλήσ­σο­ντας τους πά­ντες το κόμμα του βγήκε ενι­σχυ­μέ­νο, κερ­δί­ζο­ντας 317 από τις 550 έδρες του κοι­νο­βου­λί­ου μπο­ρεί πλέον να περνά τους νό­μους που επι­θυ­μεί.

Ωστό­σο, η πλειο­ψη­φία του δεν είναι επαρ­κής και δεν μπο­ρεί να ανα­θε­ω­ρή­σει μόνος του το Σύ­νταγ­μα του 1982, αυτό ήταν που ήθελε να πε­τύ­χει στις εκλο­γές του Ιου­νί­ου, όπου προ­σέ­φυ­γε στο λαό με την ελ­πί­δα να πάρει την εντο­λή να δη­μιουρ­γή­σει ένα προ­ε­δρι­κό σύ­στη­μα που θα ενί­σχυε την εξου­σία του. Από τη στιγ­μή που οι εκλο­γές δεν του έδω­σαν την απα­ραί­τη­τη πλειο­ψη­φία των δύο τρί­των για να πε­ρά­σει τις Συ­νταγ­μα­τι­κές αλ­λα­γές, θα έπρε­πε να συ­νερ­γα­ζό­ταν πε­ρισ­σό­τε­ρο με τον πρω­θυ­πουρ­γό της χώρας Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου που ήταν λι­γό­τε­ρο δι­χα­στι­κή προ­σω­πι­κό­τη­τα.

Στην πο­ρεία για τις εκλο­γές του Νο­εμ­βρί­ου ο Ερ­ντο­γάν σοφά πράτ­το­ντας, στα­μά­τη­σε να μι­λά­ει για συ­νταγ­μα­τι­κές αλ­λα­γές και την ενί­σχυ­ση των εξου­σιών του προ­έ­δρου αλλά χωρίς φα­σα­ρία έθετε όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο το κόμμα υπό τον πλήρη έλεγ­χό του.

Τον πε­ρα­σμέ­νο Σε­πτέμ­βριο ενερ­γο­ποί­η­σε την δια­δι­κα­σία αντι­κα­τά­στα­σης 31 μελών του πο­λι­τι­κού γρα­φεί­ου του κόμ­μα­τος (από τα 50) με πρό­σω­πα που είναι απο­λύ­τως πιστά στον ίδιο. Ένας από αυ­τούς ο γα­μπρός του, που σή­με­ρα είναι και υπουρ­γός.

Σή­με­ρα δεν υπάρ­χει καμία αμ­φι­βο­λία για το ποιος είναι το αφε­ντι­κό. Οι γρα­φειο­κρά­τες στην Άγκυ­ρα αντα­πο­κρί­νο­νται και στο μι­κρό­τε­ρο σφύ­ριγ­μα που προ­έρ­χε­ται από το Σαράι, το με­γα­λειώ­δες, 1.000 δω­μα­τί­ων, προ­ε­δρι­κό μέ­γα­ρο, που χτί­στη­κε σε λό­φους των προ­α­στί­ων της Άγκυ­ρας, κό­στι­σε 615 εκα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια και άνοι­ξε το 2014.

Ο Ενρ­το­γάν θα συ­νε­χί­σει να κυ­ριαρ­χεί στην τουρ­κι­κή πο­λι­τι­κή σκηνή του­λά­χι­στον μέχρι το τέλος της θη­τεί­ας του το 2019 και είναι πολύ πι­θα­νό να συ­νε­χί­σει και αρ­γό­τε­ρα, κά­ποιοι λένε ότι έχει βάλει όριο το 2023 όπου θα εορ­τα­στεί η 100^η επέ­τειος της τουρ­κι­κής δη­μο­κρα­τί­ας. Εάν συμ­βεί αυτό θα βρί­σκε­ται στην εξου­σία πε­ρισ­σό­τε­ρο και από τον ίδιο τον Ατ­τα­τούρκ.

Οι οπα­δοί του δεν έχουν λό­γους να του το αρ­νη­θούν. Η καρ­διά των οπα­δών του είναι με­γά­λο τμήμα της ερ­γα­τι­κής τάξης, όπως επί­σης αυτοί που ζουν στην κε­ντρι­κή Ανα­το­λία που είναι πι­στοί μου­σουλ­μά­νοι και είναι αφο­σιω­μέ­νοι στον ηγέτη τους.

Το ΑΚ παίρ­νει ψή­φους και από τους μι­κρο­με­σαί­ους επι­χει­ρη­μα­τί­ες και τους κα­τα­σκευα­στές σπι­τιών και υπο­στη­ρί­ζουν το κόμμα για τις επι­δώ­σεις του στον οι­κο­νο­μι­κό τομέα και την σχε­τι­κή στα­θε­ρό­τη­τα μετά από δε­κα­ε­τί­ες ανα­τα­ρα­χών. Η άνο­δος όμως ανά­με­σα στις εκλο­γές του Ιου­νί­ου και του Νο­εμ­βρί­ου, οφεί­λε­ται σε με­γά­λο βαθμό και στον φόβο της επι­στρο­φής σε μία κα­τά­στα­ση πο­λι­τι­κής αστά­θειας όσο και σε εν­θου­σια­σμό για τις πο­λι­τι­κές του.

Το Κουρ­δι­κό και η οι­κο­νο­μία

Η κα­τάρ­ρευ­ση των ει­ρη­νευ­τι­κών συ­νο­μι­λιών της κυ­βέρ­νη­σης με το Κουρ­δι­κό Ερ­γα­τι­κό Κόμμα (PKK) ανα­δει­κνύ­ει τον κίν­δυ­νο πε­ρισ­σό­τε­ρης αι­μα­το­χυ­σί­ας. Οι συ­ζη­τή­σεις είχαν μικρή πρό­ο­δο, αλλά αρ­κε­τή για να ηρε­μί­σουν την νο­τιο­α­να­το­λι­κή Τουρ­κία μία πε­ριο­χή όπου κυ­ριαρ­χούν οι Κούρ­δοι, που συ­νο­λι­κά απο­τε­λούν το 15% με 20% του τουρ­κι­κού πλη­θυ­σμού. Οι μάχες στην πε­ριο­χή τις δε­κα­ε­τί­ες του ’80 και του ’90 είχαν ως απο­τέ­λε­σμα το θά­να­το του­λά­χι­στον 40.000 στρα­τιω­τών, ανταρ­τών και πο­λι­τών και οδή­γη­σε στην εκ­δί­ω­ξη του­λά­χι­στον 1 εκατ. Κούρ­δων από τις εστί­ες τους. Αμέ­σως μετά τις εκλο­γές του Ιου­νί­ου, ξέ­σπα­σαν συ­γκρού­σεις ανά­με­σα στις δυ­νά­μεις του στρα­τού και Κούρ­δων ακτι­βι­στών που είχαν στα­μα­τή­σει για του­λά­χι­στον δύο χρό­νια. Τους μήνες που ακο­λού­θη­σαν, η πά­νο­πλη τουρ­κι­κή αστυ­νο­μία βρί­σκε­ται στις κουρ­δι­κές πε­ριο­χές επι­βάλ­λο­ντας με­τα­ξύ άλλων και απα­γό­ρευ­ση κυ­κλο­φο­ρί­ας. Οι συ­γκρού­σεις έχουν αφή­σει εκα­το­ντά­δες νε­κρούς πο­λί­τες και σύμ­φω­να με τις αρχές πε­ρισ­σό­τε­ρους από 400 μα­χη­τές του PKK.

Την ίδια ώρα ο Ερ­ντο­γάν αντι­με­τω­πί­ζει αυ­ξα­νό­με­νες οι­κο­νο­μι­κές αντι­ξο­ό­τη­τες. Ανά­με­σα στο 2002 και το 2007 η τουρ­κι­κή οι­κο­νο­μία ανα­πτυσ­σό­ταν με ρυθ­μούς 6,8% ετη­σί­ως και τρι­πλα­σιά­στη­καν οι εξα­γω­γές, αλλά από τότε η ανά­πτυ­ξη πε­ριο­ρί­στη­κε στο 3,5% και στα­μά­τη­σε η αύ­ξη­ση των εξα­γω­γών. Αν και το ΑΚ υπο­σχέ­θη­κε ότι το κατά κε­φα­λήν ει­σό­δη­μα θα φρά­σει τα 25.000 δο­λά­ρια μέσα σε μία δε­κα­ε­τία, έχει κολ­λή­σει στα 10.000 δο­λά­ρια.

Τί­πο­τα από αυτά δεν είναι κα­τα­στρο­φι­κό και η τουρ­κι­κή οι­κο­νο­μία είναι σε πολύ κα­λύ­τε­ρη κα­τά­στα­ση σε σχέση με το πα­ρελ­θόν. Το πρό­βλη­μα είναι ότι ο Ερ­ντο­γάν συ­νε­χί­ζει να συ­μπε­ρι­φέ­ρε­ται σαν να μην έχει αλ­λά­ξει τί­πο­τα στην οι­κο­νο­μία. Παρά το γε­γο­νός ότι το χρό­νιο έλ­λειμ­μα της χώρας έχει μειω­θεί πρό­σφα­τα, χάρη στην πτώση των τιμών στην ενέρ­γεια, η Τουρ­κία βα­σί­ζε­ται σε με­γά­λο βαθμό από την προ­σέλ­κυ­ση κε­φα­λαί­ων από το εξω­τε­ρι­κό. Η κυ­βέρ­νη­ση έχει απο­μα­κρυν­θεί από τις με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που απαι­τού­νται για να αυ­ξη­θεί το πο­σο­στό της πε­νι­χρής εσω­τε­ρι­κής απο­τα­μί­ευ­σης ή να ενι­σχυ­θεί η βιο­μη­χα­νία, ακόμη κι αν η κα­τα­νά­λω­ση φαί­νε­ται να αυ­ξά­νε­ται, οι δα­πά­νες για υπο­δο­μές απο­μα­κρύ­νουν τις ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις. Οι άκαμ­πτες ερ­γα­σια­κές σχέ­σεις και οι φο­ρο­λο­γι­κοί κα­νό­νες πα­ρα­μέ­νουν ένα βάρος. Ο ίδιος ο Ερ­ντο­γάν έχει προ­κα­λέ­σει ανα­τα­ρα­χή στην εμπι­στο­σύ­νη με την επι­βο­λή προς την κε­ντρι­κή τρά­πε­ζα της άπο­ψης για φθηνό χρήμα και με την επι­μο­νή του να  χτυπά τα επι­χει­ρη­μα­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα των πο­λι­τι­κών του αντι­πά­λων. Χωρίς σο­βα­ρή πο­λι­τι­κή αλ­λα­γή, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης μίας προ­σπά­θειας να μειώ­σει τις ανη­συ­χί­ες για την ανε­ξαρ­τη­σία των θε­σμών και την προ­ά­σπι­ση του νόμου, η τουρ­κι­κή οι­κο­νο­μία θα συ­νε­χί­σει να έχει χα­μη­λές επι­δό­σεις.

Το πιο σκο­τει­νό σε­νά­ριο δεν σχε­τί­ζε­ται με την εσω­τε­ρι­κή οι­κο­νο­μία αλλά με την γε­ω­πο­λι­τι­κή. Εξαι­τί­ας του τρό­που που η χώρα δια­χει­ρι­ζό­ταν τις κουλ­τού­ρες και τις ηπεί­ρους, η Τουρ­κία ήταν πάντα σε μία μπερ­δε­μέ­νη κα­τά­στα­ση. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια οι εξε­λί­ξεις στα νότια σύ­νο­ρα της χώρας, με την έντα­ση ανά­με­σα στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ απέ­να­ντι στην επε­κτα­τι­κή Ρωσία, έχουν κάνει τη θέση της χώρα πολύ πιο ευαί­σθη­τη. Σε αυτό το κλίμα ο Ερ­ντο­γάν έχει απο­τύ­χει να δια­χει­ρι­στεί δι­πλω­μα­τι­κά την κα­τά­στα­ση.

Όλοι συμ­φω­νούν ότι η Τουρ­κία έχει υπάρ­ξει ιδιαί­τε­ρα γεν­ναιό­δω­ρη με τη φι­λο­ξε­νία πε­ρισ­σο­τέ­ρων από 2 εκατ. Σύρων προ­σφύ­γων. Επί­σης έχει επι­χει­ρή­σει να λύσει μα­κρο­χρό­νιες δια­μά­χες με τις γει­το­νι­κές χώρες όπως η Βουλ­γα­ρία και η Ελ­λά­δα, η Κύ­προς και η Αρ­με­νία. Αλλά πολύ συχνά εμ­φα­νί­ζε­ται να κρατά απο­στά­σεις και απο­τυγ­χά­νει να επι­κοι­νω­νή­σει απο­τε­λε­σμα­τι­κά με τους συμ­μά­χους της.

Και κυ­ρί­ως με τον πιο ση­μα­ντι­κό από αυ­τούς την ΕΕ όπου είναι κυ­ρί­αρ­χη εμπο­ρι­κή εταί­ρος. Ο φόβος για την συ­νε­χι­ζό­με­νη ροή προ­σφύ­γων ανά­γκα­σε τε­λευ­ταία την Ευ­ρώ­πη να προ­σφέ­ρει οι­κο­νο­μι­κή ενί­σχυ­ση στην Τουρ­κία και να επα­να­λά­βει τις εντα­ξια­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με αντάλ­λαγ­μα πιο ενι­σχυ­μέ­νους συ­νο­ρια­κούς ελέγ­χους. Αλλά υπάρ­χει έντα­ση στις σχέ­σεις. Οι πε­ρισ­σό­τε­ρες Ευ­ρω­παϊ­κές κυ­βερ­νή­σεις βλέ­πουν την Τουρ­κία σαν όριο, σαν προ­φυ­λα­κτή­ρα, παρά σαν συ­νερ­γά­τη. Και ο Ερ­ντο­γάν εμ­φα­νί­ζε­ται πιο ανή­συ­χος και αντι­με­τω­πί­ζει με προ­βλη­μα­τι­σμό την απο­δο­χή των ευ­ρω­παϊ­κών κα­νό­νων, τους οποί­ους δεν ανα­γνω­ρί­ζει ως θε­τι­κούς για τον ίδιο και τη χώρα του.

Ο κίν­δυ­νος της απο­μό­νω­σης υπο­γραμ­μί­στη­κε όταν η τουρ­κι­κή αε­ρο­πο­ρία κα­τέρ­ρι­ψε τον Νο­έμ­βριο ένα ρω­σι­κό πο­λε­μι­κό αε­ρο­σκά­φος πάνω από τη Συρία που είχε μπει για λίγα δευ­τε­ρό­λε­πτα στον τουρ­κι­κό ενα­έ­ριο χώρο. Ο Ρώσος πρό­ε­δρος Πού­τιν, απά­ντη­σε άμεσα με μία σειρά μέ­τρων κατά της χώρας. Οι ρω­σι­κές κυ­ρώ­σεις μπο­ρεί να πε­ριο­ρί­σουν κατά 0,7% το ΑΕΠ της χώρας αυτό το χρόνο σύμ­φω­να με την Ευ­ρω­παϊ­κή Τρά­πε­ζα Επεν­δύ­σε­ων.

Με την χλια­ρή υπο­στή­ρι­ξη από τους συμ­μά­χους της, η Τουρ­κία έχει προ­σπα­θή­σει να ηρε­μή­σει την έντα­ση. Αλλά με δε­δο­μέ­νη την στή­ρι­ξη στους αντι­πά­λους του Άσαντ στη Συρία, και με την Ρωσία να αυ­ξά­νει την υπο­στή­ρι­ξη στον Άσαντ, οι συ­γκρού­σεις θα συ­νε­χι­στούν. Η Τουρ­κία μοιά­ζει να αντι­με­τω­πί­ζει τον κίν­δυ­νο να εμπλα­κεί σε μία πι­θα­νώς πολύ δα­πα­νη­ρή δια­μά­χη. Η Τουρ­κία ει­σά­γει το πε­ρισ­σό­τε­ρο από το φυ­σι­κό της αέριο από τη Ρωσία και οι τουρ­κι­κές κα­τα­σκευα­στι­κές εται­ρεί­ες έχουν συμ­βό­λαια με­γα­λύ­τε­ρα των 10 δισ. δο­λα­ρί­ων με ρω­σι­κές εται­ρεί­ες.

Τώρα η Τουρ­κία αντι­με­τω­πί­ζει μία νέα απει­λή. Η διπλή βομ­βι­στι­κή επί­θε­ση στην ‘Άγκυ­ρα τον Οκτώ­βριο, σε πο­ρεία αρι­στε­ρών σω­μα­τεί­ων και Κούρ­δων σκό­τω­σε πε­ρισ­σό­τε­ρους από 100 αν­θρώ­πους. Τον Ια­νουά­ριο οι βομ­βι­στές χτύ­πη­σαν ξανά στην καρ­διά της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, σκο­τώ­νο­ντας 10 του­ρί­στες. Και για τις δύο επι­θέ­σεις κα­τη­γο­ρή­θη­κε ο ISIS. Στην χώρα που πάντα επη­ρε­α­ζό­ταν από την ανα­τα­ρα­χής στη Μέση Ανα­το­λή, η ει­σχώ­ρη­ση βίας από ρι­ζο­σπά­στες μου­σουλ­μά­νους ήταν ένα σοκ. Το χει­ρό­τε­ρο, αντι­κα­το­πτρί­ζει την αργή αντί­δρα­ση του Ερ­ντο­γάν στην ανα­γνώ­ρι­ση του κιν­δύ­νου της αντα­πό­δο­σης της πο­λι­τι­κής που ασκεί στη Συρία, όπου για πολύ καιρό απο­λάμ­βα­νε την δράση των ακραί­ων ισλα­μι­στών, όσο αυτοί πο­λε­μού­σαν τον Άσαντ.

Πε­ρισ­σό­τε­ρο από το να κα­τη­γο­ρεί­ται το κόμμα για αυτά τα πι­σω­γυ­ρί­σμα­τα, οι ανή­συ­χοι ψη­φο­φό­ροι του Νο­εμ­βρί­ου τά­χθη­καν πίσω από τον Ερ­ντο­γάν, στη­ρί­ζο­ντας μία ισχυ­ρή και δο­κι­μα­σμέ­νη κυ­βέρ­νη­ση από το να λά­βουν το ρίσκο μιας πι­θα­νής αδύ­να­μης συμ­μα­χί­ας. Σε αυτό βο­ή­θη­σε και η προ­σπά­θεια της κυ­βέρ­νη­σης να ελέγ­ξει τα κυ­ρί­αρ­χα ΜΜΕ

Τε­λι­κά ο Ερ­ντο­γάν κα­τά­φε­ρε να κερ­δί­σει το 52% των ψήφων και απο­λαμ­βά­νει την απο­δο­χή σχε­δόν του μισού πλη­θυ­σμού της χώρας. Πολ­λοί από τους υπό­λοι­πους πα­ρα­μέ­νουν σκε­πτι­κοί ή επι­χει­ρούν να του ασκή­σουν αντι­πο­λί­τευ­ση.

Ο Economist στο ρε­πορ­τάζ του υπο­στη­ρί­ζει ότι η αντι­πο­λί­τευ­ση δεν κάνει αρ­κε­τά για να θε­ρα­πεύ­σει τις εσω­τε­ρι­κές ρή­ξεις. Το κουρ­δι­κό θέμα θα συ­νε­χί­σει να απο­τε­λεί ένα με­γά­λο κίν­δυ­νο και θα αφή­νει εκτε­θει­μέ­νη την τουρ­κι­κή οι­κο­νο­μία σε εξω­τε­ρι­κές ανα­τα­ρα­χές. Το στυλ του Ερ­ντο­γάν που μοιά­ζει με μπουλ­ντό­ζα, μαζί με την αυ­ξα­νό­με­νη μι­σαλ­λο­δο­ξία του κόμ­μα­τός του για οποια­δή­πο­τε φωνή δια­φω­νί­ας, προ­μη­νύ­ει μπε­λά­δες.

 

Επι­μέ­λεια: Κυ­ριά­κος Αρ­γυ­ρό­που­λος