Τρεις ανοιχτές πληγές για τις εργασιακές σχέσεις

Δύ­σκο­λες ημέ­ρες πε­ρι­μέ­νουν τη χώρα μας το φθι­νό­πω­ρο, κατά τη δια­πραγ­μά­τευ­ση για τα ερ­γα­σια­κά, παρά τις αρ­χι­κές δια­βε­βαιώ­σεις της κυ­βέρ­νη­σης και ει­δι­κό­τε­ρα της ηγε­σί­ας του υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας ότι δεν υφί­στα­ται θέμα μεί­ω­σης των κα­τώ­τα­των απο­δο­χών, ούτε αλ­λα­γής του κα­θε­στώ­τος των ομα­δι­κών απο­λύ­σε­ων, παρά την «ιδε­ο­λη­πτι­κή εμ­μο­νή του ΔΝΤ».

Ωστό­σο οι κυ­βερ­νη­τι­κές δια­βε­βαιώ­σεις κα­τέρ­ρευ­σαν – ιδιαι­τέ­ρως για τη δια­τή­ρη­ση του κα­θε­στώ­τος των ομα­δι­κών απο­λύ­σε­ων – με τη δη­μο­σιο­ποί­η­ση της ει­σή­γη­σης του γε­νι­κού ει­σαγ­γε­λέα του Ευ­ρω­παϊ­κού Δι­κα­στη­ρί­ου, που κρί­νει ασύμ­βα­τη με το Κοι­νο­τι­κό Δί­καιο τη δυ­να­τό­τη­τα του εκά­στο­τε έλ­λη­να υπουρ­γού Ερ­γα­σί­ας να ασκεί βέτο στην από­φα­ση μιας επι­χεί­ρη­σης για ομα­δι­κές απο­λύ­σεις. Η ει­σή­γη­ση μπο­ρεί να μην έχει δε­σμευ­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα για την τε­λι­κή από­φα­ση του  Ευ­ρω­παϊ­κού Δι­κα­στη­ρί­ου, αλλά κατά κα­νό­να γί­νε­ται απο­δε­κτή. Πέραν τού­του όμως δη­μιουρ­γεί νέα δε­δο­μέ­να εν όψει της δια­πραγ­μά­τευ­σης του Σε­πτεμ­βρί­ου και κα­θι­στά εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λη τη θέση της ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς, η οποία επι­μέ­νει στη δια­τή­ρη­ση του βέτο του υπουρ­γού Ερ­γα­σί­ας κατά τη δια­δι­κα­σία λήψης της από­φα­σης έγκρι­σης ομα­δι­κών απο­λύ­σε­ων, κα­τό­πιν αι­τή­μα­τος μιας επι­χεί­ρη­σης. Ταυ­το­χρό­νως θα δια­λύ­σει την ως τώρα αντί­λη­ψη ότι η κα­τάρ­γη­ση του «υπουρ­γι­κού βέτο»είναι εμ­μο­νή του ΔΝΤ, κάτι που επα­να­λάμ­βα­νε συχνά ο κ. Κα­τρού­γκα­λος («ιδε­ο­λη­ψία του ΔΝΤ»).

Η νο­μι­κά τεκ­μη­ριω­μέ­νη θέση του ει­σαγ­γε­λέα, σύμ­φω­να με την κοι­νο­τι­κή νο­μο­θε­σία, δεί­χνει ότι απο­τε­λεί θέση και της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης.

Στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις της προη­γού­με­νης κυ­βέρ­νη­σης είχε επι­χει­ρη­θεί να πα­ρα­καμ­φθεί το θέμα αυτό δί­νο­ντας τη δυ­να­τό­τη­τα λήψης της από­φα­σης για έγκρι­ση ή όχι στο Ανώ­τα­το Συμ­βού­λιο Ερ­γα­σί­ας υπό την προ­ε­δρία του γε­νι­κού γραμ­μα­τέα του υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας και όχι του υπουρ­γού.

Το υπουρ­γι­κό «βέτο»

Ση­μειώ­νε­ται ότι το υπουρ­γι­κό «βέτο» στις ομα­δι­κές απο­λύ­σεις, που δια­τη­ρεί­ται στην Ελ­λά­δα, ισχύ­ει – ως διοι­κη­τι­κός έλεγ­χος – μόνο στην Ολ­λαν­δία.

Ωστό­σο η ει­σή­γη­ση του ει­σαγ­γε­λέα ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ότι θε­ω­ρεί ασύμ­βα­τη την«απαί­τη­ση του νόμου που απαι­τεί από τους ερ­γο­δό­τες να λαμ­βά­νουν διοι­κη­τι­κή έγκρι­ση προ­τού προ­βούν σε ομα­δι­κές απο­λύ­σεις».

Ανα­φέ­ρε­ται σε «διοι­κη­τι­κή έγκρι­ση» και συ­νε­πώς πε­ρι­λαμ­βά­νει την από­φα­ση οποιου­δή­πο­τε ορ­γά­νου της διοί­κη­σης. Μά­λι­στα, ο ει­σαγ­γε­λέ­ας θε­ω­ρεί ότι επί­κλη­ση της «οξεί­ας οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης, που διέρ­χε­ται η χώρα και η οποία συ­νο­δεύ­ε­ται από πολύ υψηλά πο­σο­στά ανερ­γί­ας, δεν επη­ρε­ά­ζει αυτό το συ­μπέ­ρα­σμα».

Η ει­σή­γη­ση του ει­σαγ­γε­λέα έρ­χε­ται έπει­τα από προ­δι­κα­στι­κό αί­τη­μα του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας (ΣτΕ), στο οποίο έχει προ­σφύ­γει η εται­ρεία ΑΓΕΤ ΗΡΑ­ΚΛΗΣ. Συ­γκε­κρι­μέ­να, η εται­ρεία, που ανή­κει στον γαλ­λι­κών συμ­φε­ρό­ντων πο­λυ­ε­θνι­κό όμιλο Lafarge από το 2013, στο πλαί­σιο προ­γράμ­μα­τος ανα­διάρ­θρω­σης της πα­ρα­γω­γι­κής δομής τσι­μέ­ντου, απο­φά­σι­σε­την ορι­στι­κή δια­κο­πή λει­τουρ­γί­ας του ερ­γο­στα­σί­ου της Χαλ­κί­δας, που απα­σχο­λού­σε 236 ερ­γα­ζο­μέ­νους. Η διοί­κη­ση της ΑΓΕΤ υπέ­βα­λε αί­τη­μα για ομα­δι­κές απο­λύ­σεις, αλλά ο τότε υπουρ­γός Ερ­γα­σί­ας κ. Γιάν­νης Βρού­τσης δεν ενέ­κρι­νε το αί­τη­μα. Από τότε η εται­ρεία απο­λύ­ει κάθε μήνα το 5% των ερ­γα­ζο­μέ­νων, όπως προ­βλέ­πει το πλα­φόν του νόμου. Και ταυ­τό­χρο­να έφερε την υπό­θε­ση στο ΣτΕ ζη­τώ­ντας να ακυ­ρω­θεί η από­φα­ση του υπουρ­γού Ερ­γα­σί­ας υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία (Ν. 1387/83) πα­ρα­βιά­ζει την κοι­νο­τι­κή οδη­γία 98/59/ΕΚ και τη Συν­θή­κη Λει­τουρ­γί­ας της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης. Το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας απο­φά­σι­σε να πα­ρα­πέμ­ψει στο Δι­κα­στή­ριο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης (ΔΕΕ) το ζή­τη­μα αυτό, δια­τυ­πώ­νο­ντας προ­δι­κα­στι­κά ερω­τή­μα­τα.

Προ­τε­ραιό­τη­τα

Αμέ­σως μετά τη γνω­στο­ποί­η­ση της ει­σή­γη­σης του ει­σαγ­γε­λέα ο υπουρ­γός Ερ­γα­σί­ας κ.Γιώρ­γος Κα­τρού­γκα­λος δή­λω­σε πως πα­ρα­κο­λου­θεί τις εξε­λί­ξεις, υπο­γράμ­μι­σε ότι εκ­κρε­μεί η τε­λι­κή απά­ντη­ση του Δι­κα­στη­ρί­ου στο ερώ­τη­μα του ΣτΕ και ότι οι προ­τά­σεις του γε­νι­κού ει­σαγ­γε­λέα δεν είναι δε­σμευ­τι­κές, αλλά απο­τε­λούν ει­σή­γη­ση προς το δι­κα­στή­ριο. Υπο­γράμ­μι­σε ότι «η ου­σια­στι­κή προ­στα­σία από τις ομα­δι­κές απο­λύ­σεις είναι προ­τε­ραιό­τη­τα της κυ­βέρ­νη­σης» στις επι­κεί­με­νες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους θε­σμού από κοι­νού «με  την επα­να­φο­ρά των συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων».

Και επα­νέ­λα­βε τη θέση του ότι όσοι επι­μέ­νουν στην αλ­λα­γή του κα­θε­στώ­τος των ομα­δι­κών απο­λύ­σε­ων «επι­μέ­νουν σε ιδε­ο­λη­πτι­κές θέ­σεις και θα βρε­θούν και πάλι απο­μο­νω­μέ­νοι, όπως συ­νέ­βη και κατά τη δια­πραγ­μά­τευ­ση του Ασφα­λι­στι­κού».

Η «καυτή» ατζέ­ντα

Η μεί­ω­ση του ετή­σιου ερ­γα­τι­κού κό­στους των επι­χει­ρή­σε­ων με στόχο τη βελ­τί­ω­ση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας και η πε­ραι­τέ­ρω μεί­ω­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού, έτσι ώστε να εναρ­μο­νι­σθεί με τους αντί­στοι­χους μι­σθούς της Ανα­το­λι­κής Ευ­ρώ­πης, θα συ­μπε­ρι­λη­φθούν στην ατζέ­ντα θε­μά­των που θα τε­θούν στη δια­πραγ­μά­τευ­ση κυ­βέρ­νη­σης – θε­σμών το φθι­νό­πω­ρο.

Η κα­τάρ­γη­ση των τριε­τιών στις κα­τώ­τα­τες αμοι­βές, η αλ­λα­γή του τρό­που λήψης των απο­φά­σε­ων για απερ­για­κές κι­νη­το­ποι­ή­σεις (οι θε­σμοί ζη­τούν η από­φα­ση να λαμ­βά­νε­ται με πλειο­ψη­φία 50% + 1 της γε­νι­κής συ­νέ­λευ­σης των ερ­γα­ζο­μέ­νων). Η επι­μή­κυν­ση του χρό­νου προει­δο­ποί­η­σης (από 24 σε 48 ώρες) για την εκ­δή­λω­ση της απερ­γί­ας. Η άρση της απα­γό­ρευ­σης του λοκ άουτ (αντα­περ­γία). Η αλ­λα­γή του συν­δι­κα­λι­στι­κού νόμου 1264/1982 με την άρση της προ­στα­σί­ας των συν­δι­κα­λι­στών ένα­ντι των απο­λύ­σε­ων, τον πε­ριο­ρι­σμό των συν­δι­κα­λι­στι­κών αδειών και την αλ­λα­γή του κα­θε­στώ­τος χρη­μα­το­δό­τη­σης των συν­δι­κά­των είναι τα βα­σι­κό­τε­ρα θέ­μα­τα που θα τε­θούν προς δια­πραγ­μά­τευ­ση από κοι­νού με τις ομα­δι­κές απο­λύ­σεις και τις συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις.

Το δη­μο­σί­ευ­μα του «Βή­μα­τος της Κυ­ρια­κής», που απο­κά­λυ­πτε την πρό­θε­ση των δα­νει­στών (κυ­ρί­ως του ΔΝΤ) να θέ­σουν στο τρα­πέ­ζι τη μεί­ω­ση του ετή­σιου ερ­γα­τι­κού κό­στους μέσω της κα­τάρ­γη­σης του 13ου και του 14ου μι­σθού στον ιδιω­τι­κό τομέα προ­κά­λε­σε την ακραία αντί­δρα­ση του υπουρ­γού Ερ­γα­σί­ας, ο οποί­ος ξε­περ­νώ­ντας κάθε όριο άρ­χι­σε να μι­λά­ει για «σύ­στη­μα δια­πλο­κής» που δη­μιουρ­γεί «τε­χνη­τές ει­δή­σεις».

Ωστό­σο το θέμα της κα­τάρ­γη­σης των δύο μι­σθών έχει τεθεί κατ’ επα­νά­λη­ψη στο τρα­πέ­ζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων, όπως και η «ιδέα» του επι­με­ρι­σμού του ποσού των δύο μι­σθών στους υπό­λοι­πους δώ­δε­κα για τους ήδη ερ­γα­ζο­μέ­νους. Τώρα ποιον τρόπο θα επι­λέ­ξει η κυ­βέρ­νη­ση για να εφαρ­μό­σει τις πε­ραι­τέ­ρω μειώ­σεις των μι­σθών που αξιώ­νουν οι δα­νει­στές είναι δικό της θέμα: στο τρα­πέ­ζι – πέραν του 13ου και του 14ου μι­σθού, υπάρ­χει και η κα­τάρ­γη­ση των τριε­τιών, ή του επι­δό­μα­τος γάμου, ενώ θα πρέ­πει να λη­φθεί υπόψη ότι στο τέλος του 2016 αλ­λά­ζει ο τρό­πος κα­θο­ρι­σμού των κα­τώ­τα­των αμοι­βών και θα γί­νε­ται πλέον με κυ­βερ­νη­τι­κή από­φα­ση.

Ωστό­σο, είτε με κα­τάρ­γη­ση των δύο μι­σθών, για τους νε­ο­προ­σλαμ­βα­νο­μέ­νους, είτε με μειώ­σεις στα επι­δό­μα­τα το τε­λι­κό – οι­κο­νο­μι­κό – απο­τέ­λε­σμα για τους ερ­γα­ζο­μέ­νους θα είναι το ίδιο: μεί­ω­ση των απο­δο­χών τους.

Οι πε­ραι­τέ­ρω πε­ρι­κο­πές

Τις πλη­ρο­φο­ρί­ες του δη­μο­σιεύ­μα­τος του «Βή­μα­τος», αλλά και τη νο­μο­θε­τι­κή βάση των αξιώ­σε­ων των δα­νει­στών για πε­ραι­τέ­ρω πε­ρι­κο­πές στον κα­τώ­τα­το μισό συμ­με­ρί­ζε­ται ο ερ­γα­το­λό­γος κα­θη­γη­τής κ. Αλέ­ξης Μη­τρό­που­λος, πρό­ε­δρος της Ενω­σης για την Υπε­ρά­σπι­ση της Ερ­γα­σί­ας και του Κοι­νω­νι­κού Κρά­τους (ΕΝΥ­ΠΕΚΚ).

Συ­γκε­κρι­μέ­να, ανα­φέ­ρε­ται στην ψη­φι­σμέ­νη – από το 2012 – υπο­χρέ­ω­ση μεί­ω­σης του κα­τώ­τα­του μι­σθού, έτσι ώστε να «ευ­θυ­γραμ­μι­σθεί» με τους μι­σθούς των χωρών της Ανα­το­λι­κής Ευ­ρώ­πης. Αλλά και στη δυ­να­τό­τη­τα που δί­δε­ται στον υπουρ­γό Ερ­γα­σί­ας από το τέλος του 2016 να δια­μορ­φώ­νει τον κα­τώ­τα­το μισθό με δική του από­φα­ση και όχι με συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Στο  δεύ­τε­ρο Μνη­μό­νιο (ν. 4046/2012 σελ. 713) είχε προ­βλε­φθεί η σύ­γκλι­ση του ελ­λη­νι­κού κα­τώ­τα­του μι­σθού με τους αντί­στοι­χους των χωρών της Κε­ντρι­κής και της Νο­τιο­α­να­το­λι­κής Ευ­ρώ­πης. Ανα­φε­ρό­ταν ότι «τα μέτρα αυτά θα δώ­σουν τη δυ­να­τό­τη­τα μεί­ω­σης της από­κλι­σης στο επί­πε­δο του κα­τώ­τα­του μι­σθού σε σχέση με τους αντα­γω­νι­στές μας (Πορ­το­γα­λία, Κε­ντρι­κή και ΝΑ Ευ­ρώ­πη)» . Με τον νόμο 4093/2012 (υπο­παρ. ΙΑ.11, σελ. 5612) μειώ­θη­κε ο κα­τώ­τα­τος μι­σθός του ιδιω­τι­κού τομέα σε 586,8 ευρώ, ενώ στην ίδια διά­τα­ξη προ­βλε­πό­ταν κα­τάρ­γη­ση όλων των επι­δο­μά­των και των προ­σαυ­ξή­σε­ων, με την εξής ανα­φο­ρά: «Πέραν της μη­νιαί­ας τα­κτι­κής προ­σαύ­ξη­σης λόγω προ­ϋ­πη­ρε­σί­ας, καμία άλλη προ­σαύ­ξη­ση δεν πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στον νο­μο­θε­τι­κώς κα­θο­ρι­σμέ­νο κα­τώ­τα­το μισθό και ημε­ρο­μί­σθιο».