Tί είναι ο «Μηχανισμός Εξισορρόπησης»

Η αρχική ιδέα ήταν, φυσικά, γερ­μα­νική: Ονο­μά­στηκε «χρυσός δημο­σιο­νο­μι­κός κανόνας», εντά­χθηκε στο Σύνταγμα της Γερ­μα­νίας το 2009 και αργό­τερο και στο πανευ­ρω­παϊκό Δημο­σιο­νο­μικό Σύμφωνο, και προ­έ­βλεπε διαρ­θρω­τικό έλλειμμα έως το 0,5% του ΑΕΠ. Για κάθε μονάδα ελλείμ­μα­τος από εκεί και πάνω, ενερ­γο­ποιεί­ται ο λεγό­με­νος αυτό­μα­τος «κόφτης» δαπανών για να μην χαθεί ο δομικός στόχος του ισο­σκε­λι­σμέ­νου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού στην ευρω­ζώνη της σιδηράς δημο­σιο­νο­μι­κής πει­θαρ­χίας.

Ανά­λο­γης λογικής ήταν και το, επίσης συνταγ­μα­τικά κατο­χυ­ρω­μένο στη Γερ­μα­νία, «φρένο χρέους» που στην πράξη τίθεται σε ισχύ μετά το 2016 και προ­βλέ­πει ότι το Δημόσιο δεν μπορεί να δανεί­ζε­ται κατ’ έτος ποσά που υπερ­βαί­νουν το 0,35% του ΑΕΠ.

Πάνω σ’ αυτή τη λογική χτί­στηκε και το Δημο­σιο­νο­μικο Σύμφωνο που υιο­θέ­τησε η ευρω­ζώνη μετά από γαλλο-γερμανική συμ­φω­νία και πάνω σ’ αυτό το μοντέλο συζη­τεί­ται να δια­μορ­φω­θεί και ο λεγό­με­νος Μηχα­νι­σμός Εξι­σορ­ρό­πη­σης – ο Μηχα­νι­σμός που, θεω­ρη­τικά του­λά­χι­στον, θα δια­σφα­λί­σει ότι εάν η Ελλάδα απο­κλί­νει από τους δημο­σιο­νο­μι­κούς στόχους που προ­βλέ­πει το τρίτο Μνη­μό­νιο τότε θα ενερ­γο­ποι­η­θεί ένα έκτακτο πακέτο μέτρων ύψους 3,6 δις ευρώ.

Εάν και εφόσον περάσει η συμ­φω­νία και εγκρι­θεί από το Eurogroup, παρα­μέ­νουν ανοιχτά ουκ ολίγα τεχνικά και πολι­τικά ερω­τή­ματα για το πώς θα λει­τουρ­γεί αυτός ο Μηχα­νι­σμός και το μοντέλο και ποια πρόσωπα – έλληνες ή ξένοι, και σε ποια ανα­λο­γία – θα τον συγκρο­τούν και θα τον διοι­κούν.

Το μόνον δεδο­μένο μέχρι στιγμής είναι ότι το μοντέλο των «αυτό­μα­των στα­θε­ρο­ποι­η­τών», πάνω στο οποίο πατά η ιδέα του εν λόγω μηχα­νι­σμού, είναι ένα μοντέλο καθαρά γερ­μα­νι­κής προ­έ­λευ­σης.

Από το 1949 ήδη, υπάρχει άρθρο – το άρθρο 110 – στο γερ­μα­νικό σύνταγμα (τον Θεμε­λειώδη Νόμο της Γερ­μα­νίας) που ορίζει ότι τα έσοδα και τα έξοδα οφεί­λουν να είναι ισο­σκε­λι­σμένα. Υπάρχει επίσης άρθρο που προ­βλέ­πει ότι το προϊόν των δανείων που συνά­πτει η χώρα δεν πρέπει να υπερ­βαί­νει το ύψος των πιστώ­σεων για επεν­δύ­σεις που είναι εγγε­γραμ­μέ­νες στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Το δεύτερο αυτό άρθρο τρο­πο­ποι­ή­θηκε το 2009 και ορίζει πλέον ότι το Δημόσιο δεν μπορεί να δανεί­ζε­ται κατ’ έτος ποσά που υπερ­βαί­νουν το 0,35% του ΑΕΠ, αφή­νο­ντας ωστόσο ένα παρά­θυρο υπέρ­βα­σης σε περι­πτώ­σεις έκτα­κτων συν­θη­κών ή φυσικών κατα­στρο­φών.

Λεπτο­μέ­ρεια επίσης ιστο­ρική, και ενδε­χο­μέ­νως χρήσιμη για το μέλλον: Η συνταγ­μα­τική αυτή κατο­χύ­ρωση των «αυτό­μα­των στα­θε­ρο­ποι­η­τών» δεν εμπό­δισε την Γερ­μα­νία από το 1970 μέχρι σήμερα να παραβεί ευθέως, σε του­λά­χι­στον 11 περι­πτώ­σεις, τις συνταγ­μα­τι­κές της δεσμεύ­σεις σε ό,τι αφορά την υπερ­χρέ­ωση…

tvxs.gr