Η Τουρκία σκηνοθετεί θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο

Παγίδα «θερμού επει­σο­δίου» στο Αιγαίο στήνει η Αγκυρα, με προφανή στόχο την εκβια­στική ντε φάκτο επιβολή των αμφι­σβη­τή­σεών της επί της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας, δοκι­μά­ζο­ντας έτσι τις αντοχές και ανοχές της Αθήνας σε μια περίοδο που η χώρα δείχνει σημάδια αδυ­να­μίας λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης αλλά και της δρα­μα­τι­κής τροπής που έχει πάρει το Μετα­να­στευ­τικό.

Οι δια­δο­χι­κές και πρω­το­φα­νείς καθη­με­ρι­νές επί τετρα­ή­μερο πτήσεις πάνω από ελλη­νικά νησιά (Λέσβο, Οινούσ­σες και τη νησίδα Πανα­γιάς), οι παρα­βιά­σεις του ελλη­νι­κού ενα­ε­ρίου χώρου και οι αερο­μα­χίες δια­μορ­φώ­νουν ένα εκρη­κτικό μείγμα, καθώς στο περι­βάλ­λον που δια­μορ­φώ­νε­ται οι κίν­δυ­νοι είναι μεγάλοι. Ενα ατύχημα ή ένα θερμό επει­σό­διο θα οδη­γή­σει εκ των πραγ­μά­των σε κινή­σεις απε­μπλο­κής με μόνο θύμα και πάλι την Ελλάδα, η οποία βρί­σκε­ται στη θέση του αμυ­νό­με­νου.

Παρά το γεγονός ότι παγίως η Αθήνα επι­χει­ρεί να αντι­με­τω­πί­σει το κρε­σέ­ντο των τουρ­κι­κών προ­κλή­σεων με «ψυχραι­μία» και απο­φεύ­γο­ντας τη στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση της κρίσης, εντύ­πωση προ­κα­λεί η πρω­το­βου­λία του υπουρ­γού Εθνικής Αμυνας Π. Καμ­μέ­νου υπό την πίεση και της κοινής γνώμης για την ενερ­γο­ποί­ηση της αντια­ε­ρο­πο­ρι­κής άμυνας στη Χίο και της «Δύναμης Ταχείας Αντί­δρα­σης Δ» βορείου τομέα στην περιοχή Κιλκίς και Ειδο­μέ­νης.

Στα άκρα

Χωρίς να έχουν επι­βε­βαιω­θεί οι πλη­ρο­φο­ρίες, τουρ­κικά μαχη­τικά εγκλω­βί­στη­καν από ελλη­νικά αντια­ε­ρο­πο­ρικά συστή­ματα στη Χίο την Πέμπτη, αλλά παρ’ όλη την κινη­το­ποί­ηση και ενώ ο ίδιος ο Π. Καμ­μέ­νος, συνο­δευό­με­νος από τον ΑΓΕΕΘΑ ναύαρχο Απο­στο­λάκη, έφτασαν στις Οινούσ­σες, η τουρ­κική αερο­πο­ρία συνέ­χισε τις προ­κλή­σεις πραγ­μα­το­ποιώ­ντας έξι υπερ­πτή­σεις στο νησί.

Η Τουρκία εκτιμά ότι έχει την πρω­το­βου­λία των κινή­σεων και έτσι είτε θα νομι­μο­ποι­ή­σει την παρά­νομη δρα­στη­ριό­τητά της στο Αιγαίο, εξου­δε­τε­ρώ­νο­ντας τις ελλη­νι­κές αντι­δρά­σεις -γνωρίζει ότι η Αθήνα δύσκολα θα πατήσει τη «σκαν­δάλη»-, είτε θα παρα­σύ­ρει την Ελλάδα σε ένα θερμό επει­σό­διο όπου τότε όλα τα θέματα θα μπουν στο τραπέζι, σε μια προ­σπά­θεια δια­με­σο­λά­βη­σης για την απο­κλι­μά­κωση της κρίσης.

Χωρίς να έχουν επι­βε­βαιω­θεί οι πλη­ρο­φο­ρίες, τουρ­κικά μαχη­τικά εγκλω­βί­στη­καν από ελλη­νικά αντια­ε­ρο­πο­ρικά συστή­ματα στη Χίο την Πέμπτη, αλλά παρ’ όλη την κινη­το­ποί­ηση, η τουρ­κική αερο­πο­ρία συνέ­χισε τις προ­κλή­σεις πραγ­μα­το­ποιώ­ντας έξι υπερ­πτή­σεις στο νησί.

Είναι η γνωστή συνταγή την οποία για χρόνια ακο­λου­θεί η Τουρκία, αλλά πλέον θεωρεί ότι οι συσχε­τι­σμοί έχουν ανα­τρα­πεί δρα­μα­τικά υπέρ της και έτσι χρη­σι­μο­ποιεί κάθε όπλο που δια­θέ­τει – από την έμπρα­κτη αμφι­σβή­τηση κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των μέχρι και το Μετα­να­στευ­τικό προ­κει­μέ­νου να «καθα­ρί­σει» το τοπίο στο Αιγαίο.

Οι τελευ­ταίες εξε­λί­ξεις και ο πει­ρα­τι­κός τρόπος με τον οποίο επι­λέ­γει να κινηθεί η Τουρκία, και αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά όλους τους γεί­το­νές της, υπο­χρε­ώ­νουν την Αθήνα να ξαναδεί υπό νέο πρίσμα τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις. Μια Τουρκία, η οποία είναι σε πραγ­μα­τικό πόλεμο με τους Κούρ­δους στις νοτιο­α­να­το­λι­κές επαρ­χίες της, δεν δίστασε να καταρ­ρί­ψει ρωσικό μαχη­τικό, συνε­χί­ζει να λει­τουρ­γεί απο­στα­θε­ρο­ποι­η­τικά στο Ιράκ και στη Συρία και εκτο­ξεύει διαρ­κείς απειλές πολέμου στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, είναι απρό­βλε­πτος και γι’ αυτό επι­κίν­δυ­νος γεί­το­νας.

Τα όσα ακο­λού­θη­σαν από τον Φεβρουά­ριο και μετά, όταν υπό την πίεση του Μετα­να­στευ­τι­κού υπο­χρε­ώ­θηκε η Αθήνα να απο­δε­χθεί τη ΝΑΤΟϊκή εμπλοκή στο Αιγαίο που έδωσε την ευκαι­ρία στην Τουρκία να επα­να­φέ­ρει μέσω της Συμ­μα­χίας όλο το πλαίσιο των διεκ­δι­κή­σεών της, απο­θρά­συ­ναν ακόμη περισ­σό­τερο την Τουρκία και κατέ­λη­ξαν στην παρούσα κλι­μά­κωση και ανα­βάθ­μιση των προ­κλή­σεων.

Οι 35 Παρα­βά­σεις Κανόνων Ενα­έ­ριας Κυκλο­φο­ρίας στο FIR Αθηνών, 74 Παρα­βιά­σεις του Ελλη­νι­κού Ενα­ε­ρίου Χώρου και 17 υπερ­πτή­σεις μέσα σε τρία εικο­σι­τε­τρά­ωρα, στις οποίες πρέπει να προ­στε­θούν και οι 6 υπερ­πτή­σεις της Πέμπτης, απο­τυ­πώ­νουν ένα ιδιαί­τερα επι­κίν­δυνο σκηνικό.

Καυτός μήνας

Και δεν είναι μόνο οι τελευ­ταίες ημέρες ούτε οι προ­κλή­σεις στον αέρα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία του ΓΕΕΘΑ, τον Ιανουά­ριο και Φεβρουά­ριο του 2015 είχαν σημειω­θεί 10 και 16 παρα­βιά­σεις αντί­στοιχα των χωρικών υδάτων, ενώ οι παρα­βιά­σεις για τους ίδιους μήνες το 2016 έφθασαν τις 22 και 27.

Πάντως η σχέση με την Τουρκία θα περάσει μια ιδιαί­τερα δύσκολη φάση τον επόμενο μήνα, καθώς η Αγκυρα, που έσπευσε να δείξει καλή συμπε­ρι­φορά τις πρώτες ημέρες εφαρ­μο­γής της συμ­φω­νίας επα­νεισ­δο­χής μετα­να­στών οι οποίοι είχαν περάσει από τις τουρ­κι­κές ακτές στα ελλη­νικά νησιά, έχει προει­δο­ποι­ή­σει ότι η συμ­φω­νία θα εφαρ­μο­στεί εφόσον και η ΕΕ υιο­θε­τή­σει την κατάρ­γηση των θεω­ρή­σεων για τους Τούρ­κους πολίτες. Καθώς μια τέτοια απόφαση είναι εντελώς απίθανη για τις ευρω­παϊ­κές κυβερ­νή­σεις, που αντι­με­τω­πί­ζουν ήδη την εχθρική στάση της κοινής γνώμης για τους μετα­νά­στες, θεω­ρεί­ται βέβαιο ότι θα υπάρξει εμπλοκή συνο­λικά στην εφαρ­μογή της συμ­φω­νίας ΕΕ-Τουρκίας, κάτι που θα οδη­γή­σει σε ασφυξία την Ελλάδα.

Παρά το γεγονός ότι και με την επί­σκεψη του Αλέξη Τσίπρα στη Σμύρνη και με τις συνα­ντή­σεις που έγιναν στις Βρυ­ξέλ­λες για το Προ­σφυ­γικό, η Αθήνα έχει δείξει διάθεση συνερ­γα­σίας, η Αγκυρα δεν στα­μά­τησε ούτε στιγμή να ανοίγει και να θέτει όλο το πακέτο των διεκ­δι­κή­σεών της: την αμφι­σβή­τηση του ενα­έ­ριου χώρου πέραν των 6 ν.μ., την ύπαρξη γκρίζων ζωνών, τη διεκ­δί­κηση δικαιώ­μα­τος Ερευνας και Διά­σω­σης (SAR), μέχρι το μέσον του Αιγαίου ώστε να εγκλω­βί­σουν σε ζώνη τουρ­κι­κής αρμο­διό­τη­τας όλα τα ελλη­νικά νησιά.

Και φυσικά την ελλη­νική υφα­λο­κρη­πίδα, με τη διε­ξα­γωγή ερευνών και στην κρίσιμη περιοχή νότια του Καστε­λό­ρι­ζου αλλά και στο κέντρο του Αιγαίου, όπως έγινε με την πρό­σφατη ΝAVTEX 226/16 που αφο­ρούσε ωκε­α­νο­γρα­φι­κές έρευνες με το ερευ­νη­τικό σκάφος Cesme μεταξύ Αη Στράτη και Σκύρου.

Εντύ­πωση προ­κα­λεί πάντως το γεγονός ότι, πάρα την κλι­μά­κωση των τουρ­κι­κών προ­κλή­σεων, δεν έγινε γνωστή κάποια προ­σπά­θεια ώστε να γίνει χρήση των γνωστών διαύλων για απο­κλι­μά­κωση των εντά­σεων είτε για τηλε­φω­νική επι­κοι­νω­νία μεταξύ των δύο πρω­θυ­πουρ­γών ή των υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών των δύο χωρών είτε ακόμη και της κόκ­κι­νης γραμμής μεταξύ των δύο υπουρ­γείων Αμυνας.

Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Νίκος Κοτζιάς, εκτιμά ότι πρό­κει­ται περί μιας έξαρσης της «νευ­ρι­κό­τη­τας» που δια­κα­τέ­χει την Τουρκία και ο καλύ­τε­ρος τρόπος αντι­με­τώ­πι­σης είναι η ψυχραι­μία. Στο ελλη­νικό ΥΠΕΞ εκτι­μούν ακόμη ότι η κλι­μά­κωση των προ­κλή­σεων στο Αιγαίο δεν είναι άσχετη από την επα­νά­καμψη του στρα­τιω­τι­κού κατε­στη­μέ­νου και την ενί­σχυση του ρόλου του στο πολύ­πλοκο και με δύσκο­λες ισορ­ρο­πίες σύστημα εξου­σίας στην Τουρκία.

Το γεγονός ότι ο κ. Ερντο­γάν έχει ανάγκη τον στρατό για την αντι­με­τώ­πιση τόσων ανοι­κτών μετώπων, επα­να­φέ­ρει στην κορυφή της τουρ­κι­κής ατζέ­ντας τις γνωστές θεωρίες περί «γκρίζων» ζωνών και διεύ­ρυν­σης των τουρ­κι­κών αρμο­διο­τή­των μέχρι το μέσον του Αιγαίου με μονα­δικό στόχο την απο­τροπή «μετα­τρο­πής του Αιγαίου σε ελλη­νική θάλασσα».

Και στην προ­ώ­θηση των διεκ­δι­κή­σεων αυτών, ένα από τα εργα­λεία τα οποία έχουν πάντοτε δια­θέ­σιμα είναι αυτό της πρό­κλη­σης θερμού επει­σο­δίου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΣΤΡΙΩΤΗΣ ΕΘΝΟΣ